KWALIFIKACJA HGT10 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 5.
Jak nazywa się młoda samica bydła domowego, będąca przed pierwszym wycieleniem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jałówka to młoda samica bydła (krowy), która jeszcze nie miała pierwszego wycielenia. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych gatunków: locha i maciorka odnoszą się do świń, a klacz do koni, więc nie pasują do bydła.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: Jałówka.

W terminologii hodowlanej i w języku polskim jałówka to samica bydła domowego przed pierwszym wycieleniem. Kluczowe są tu dwa elementy definicji: (1) gatunek – bydło (krowy), oraz (2) stan rozrodczy – przed pierwszym porodem (wycieleniem). Taki opis odróżnia jałówkę od krowy, czyli samicy, która już się cieliła.

  • Locha – to samica świni (trzody chlewnej). Błąd wyboru wynika często z tego, że "locha" jest popularnym określeniem w gospodarstwie, ale dotyczy wyłącznie świń, nie bydła.
  • Klacz – to samica konia. Może kusić, bo również jest to nazwa samicy zwierzęcia gospodarskiego, jednak gatunek jest inny, więc odpowiedź jest niepoprawna.
  • Maciorka – w praktyce rolniczej odnosi się do samicy używanej do rozrodu, najczęściej w kontekście trzody (a w niektórych użyciach także innych zwierząt), ale nie jest to właściwa, podstawowa nazwa dla młodej samicy bydła przed pierwszym wycieleniem.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o nazewnictwo zawsze najpierw "zablokuj" gatunek (bydło/koń/świnia), a dopiero potem wybieraj nazwę związaną z wiekiem lub rozrodem (np. przed pierwszym porodem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jałówka to młoda samica bydła domowego, która nie miała jeszcze pierwszego wycielenia. To określenie opisuje stan rozrodczy (przed pierwszym porodem), a nie wyłącznie wiek. Po pierwszym wycieleniu samicę nazywa się krową.
Różnica dotyczy przede wszystkim wycielenia. Jałówka to samica przed pierwszym wycieleniem, a krowa to samica, która już się cieliła. W pytaniach egzaminacyjnych to kryterium jest zwykle decydujące.
Najpierw rozpoznaj gatunek: locha dotyczy świń, a jałówka dotyczy bydła. Dopiero potem uwzględnij cechę rozrodczą. Jeśli w treści jest "bydło" i "przed wycieleniem", właściwa będzie jałówka.
Wycielenie to poród u bydła (urodzenie cielęcia). W definicji jałówki jest kluczowe, bo wskazuje etap rozrodczy: samica przed pierwszym wycieleniem to jałówka, a po nim staje się krową.
Nie. Klacz to samica konia, więc pasuje tylko do pytań o konie. W zadaniach z nazewnictwa zwierząt gospodarskich typowym błędem jest wybór poprawnej nazwy samicy, ale dla niewłaściwego gatunku.
Maciorka jest określeniem używanym w rolnictwie dla samicy przeznaczonej do rozrodu, najczęściej w kontekście trzody. W pytaniu o bydło przed pierwszym wycieleniem właściwą, precyzyjną nazwą jest jałówka.
W agroturystyce i rolnictwie często pojawiają się nazwy: krowa (bydło po wycieleniu), jałówka (bydło przed wycieleniem), locha (świnia), klacz (koń). Warto uczyć się ich parami, wg gatunku.
Stwórz krótką tabelę: gatunek → samica → samiec → młode, a potem dopisz etapy rozrodu (np. przed/po porodzie). Powtarzaj na fiszkach. Na egzaminie najpierw znajdź w treści gatunek (bydło/koń/świnia), potem wybieraj nazwę.
W testach zwykle chodzi o samice przed pierwszym wycieleniem, czyli jałówki. Samo słowo "młoda" bywa nieprecyzyjne, dlatego decydujące jest doprecyzowanie "przed pierwszym wycieleniem". Jeśli ten warunek jest w treści, wybór jest jednoznaczny.
Najczęstsze błędy to: (1) wybór nazwy samicy, ale z innego gatunku (np. klacz), (2) automatyczne skojarzenie z hodowlą świń (np. locha), (3) pominięcie warunku "przed pierwszym wycieleniem". Pomaga metoda: gatunek → rozród.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Jałówka to młoda samica bydła (krowy), która jeszcze nie miała pierwszego wycielenia."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "jałówka" (definicja: młoda samica bydła przed pierwszym wycieleniem), sjp.pwn.pl/haslo/jalowka;2487009.html - dostęp 2026-02-18
  • Wielki słownik języka polskiego PAN, hasło: "jałówka" (znaczenie dotyczące samicy bydła przed pierwszym ocieleniem), wsjp.pl - hasło "jałówka" - dostęp 2026-02-18
  • Encyklopedia PWN / Leksykon rolniczy PWN (hasła dot. bydła i terminologii hodowlanej, w tym "jałówka"), encyklopedia.pwn.pl - wyszukiwanie hasła "jałówka" - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw chowu i hodowli zwierząt gospodarskich (zootechnika) dla szkół branżowych/techników
  • Słowniki języka polskiego (hasła dotyczące nazw zwierząt gospodarskich)
  • Materiały edukacyjne ODR (ośrodków doradztwa rolniczego) dotyczące podstaw hodowli bydła

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego