KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Jak nazywa się narząd człowieka, który wytwarza enzymy trawienne i hormony, między innymi insulinę i glukagon?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trzustka jest narządem mieszanym: część zewnątrzwydzielnicza produkuje enzymy trawienne, a część wewnątrzwydzielnicza (wyspy trzustkowe) wytwarza hormony, m.in. insulinę i glukagon. Wątroba, śledziona i dwunastnica nie spełniają jednocześnie obu tych funkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawną odpowiedzią jest "Trzustka", ponieważ to narząd, który pełni jednocześnie dwie kluczowe role:

  • Funkcja zewnątrzwydzielnicza – trzustka produkuje sok trzustkowy zawierający enzymy trawienne (m.in. rozkładające białka, tłuszcze i węglowodany). Enzymy te są kierowane przewodami do dwunastnicy, gdzie biorą udział w trawieniu.
  • Funkcja wewnątrzwydzielnicza – w trzustce znajdują się wyspy trzustkowe wydzielające do krwi hormony, w tym insulinę i glukagon, które regulują stężenie glukozy we krwi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Wątroba" ma ogromne znaczenie metaboliczne i produkuje m.in. żółć, ale nie jest narządem wytwarzającym insulinę i glukagon. Jej rola w trawieniu jest inna niż trzustki (głównie udział w trawieniu tłuszczów poprzez żółć).
  • "Śledziona" należy przede wszystkim do układu limfatycznego i krwiotwórczego/odpornościowego; nie produkuje enzymów trawiennych ani hormonów regulujących glikemię w sposób typowy dla trzustki.
  • "Dwunastnica" jest odcinkiem jelita cienkiego, miejscem mieszania treści pokarmowej z sokami trawiennymi, ale sama nie jest narządem, który wytwarza insulinę i glukagon. Dwunastnica "przyjmuje" sok trzustkowy, a nie stanowi głównego źródła tych enzymów.

Z punktu widzenia praktyki technika masażysty podstawowa wiedza o trzustce i jej hormonach pomaga rozumieć znaczenie chorób metabolicznych (np. cukrzycy) i zachować ostrożność w gabinecie: zwracać uwagę na objawy hipoglikemii, dopytać w wywiadzie o leczenie i samopoczucie pacjenta oraz reagować adekwatnie do stanu ogólnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzustka to narząd jamy brzusznej położony za żołądkiem, sąsiadujący m.in. z dwunastnicą. Ma część głowę, trzon i ogon. Jest ważna zarówno dla trawienia, jak i dla regulacji poziomu glukozy we krwi.
Ponieważ pełni dwie funkcje naraz: zewnątrzwydzielniczą (wydziela enzymy trawienne do przewodu pokarmowego) oraz wewnątrzwydzielniczą (wydziela hormony do krwi). To połączenie jest cechą charakterystyczną trzustki.
Trzustka wytwarza mieszaninę enzymów w soku trzustkowym, które pomagają trawić białka, tłuszcze i węglowodany. Na egzaminie zwykle wystarczy wiedzieć, że są to "enzymy trawienne" kierowane do dwunastnicy, bez wymieniania wszystkich nazw.
Insulina to hormon trzustki, który pomaga obniżać stężenie glukozy we krwi, ułatwiając jej wykorzystanie i magazynowanie w tkankach. Jej niedobór lub oporność tkanek na insulinę ma kluczowe znaczenie w rozwoju zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
Glukagon to hormon trzustki działający "przeciwnie" do insuliny: sprzyja podwyższaniu stężenia glukozy we krwi, m.in. przez uruchamianie zapasów energetycznych. Na egzaminie warto pamiętać parę: insulina obniża glikemię, glukagon ją podnosi.
Nie. Wątroba ma ogromne znaczenie w metabolizmie (m.in. magazynowanie glikogenu, produkcja żółci), ale insulina i glukagon są hormonami typowo wydzielanymi przez trzustkę. To częsta pułapka w testach z anatomii i fizjologii.
Dwunastnica jest odcinkiem jelita cienkiego, do którego uchodzą przewody trzustkowe. To miejsce działania soków trawiennych, ale nie jest narządem wytwarzającym insulinę i glukagon. W pytaniu chodzi o narząd produkujący i enzymy, i te hormony.
Najczęściej myli się trzustkę z wątrobą (bo obie "pomagają w trawieniu") albo wskazuje śledzionę, bo leży blisko. Pomaga metoda: sprawdź, czy narząd ma jednocześnie enzymy trawienne i hormony regulujące glikemię—taki zestaw wskazuje na trzustkę.
Przy wywiadzie i ocenie stanu pacjenta, zwłaszcza gdy ma cukrzycę lub wahania glikemii. Pozwala zrozumieć znaczenie objawów osłabienia czy drżenia oraz zachować ostrożność. To element bezpiecznej organizacji pracy w gabinecie masażu.
Skuteczna jest nauka funkcjami: dla każdego narządu zapisz 2–3 kluczowe zadania. Trzustka: enzymy trawienne + hormony (insulina, glukagon). Wątroba: żółć + metabolizm. Śledziona: odporność/krew. Takie mapy pojęć ułatwiają szybkie wybory w ABCD.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Trzustka jest narządem mieszanym: część zewnątrzwydzielnicza produkuje enzymy trawienne, a część wewnątrzwydzielnicza (wyspy trzustkowe) wytwarza hormony, m.in. insulinę i glukagon."

Źródła:

  • Guyton and Hall, Textbook of Medical Physiology, chapter: The Pancreas (Endocrine Functions) and regulation of blood glucose
  • Tortora G.J., Derrickson B.H., Principles of Anatomy and Physiology, chapter: Digestive System (Pancreas) and Endocrine System (insulin, glucagon)
  • Moore K.L., Dalley A.F., Agur A.M.R., Clinically Oriented Anatomy, section: Abdomen – Pancreas (anatomy and functions)

Materiały:

  • Podręcznik anatomii i fizjologii człowieka (rozdział: układ pokarmowy i dokrewny)
  • Atlas anatomiczny (lokalizacja trzustki, sąsiedztwo dwunastnicy, wątroby i śledziony)
  • Materiały dydaktyczne z fizjologii (rola insuliny i glukagonu, podstawy homeostazy glikemii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego