W typografii i składzie tekstu funkcjonują specjalne nazwy opisujące niepożądane sytuacje, gdy podział akapitu między kolumnami lub stronami wygląda źle i pogarsza czytelność. Jedną z takich sytuacji jest umieszczenie na początku kolumny pojedynczej linii, która należy do akapitu rozpoczętego wcześniej.
Określeniem dla ostatniego wiersza akapitu, który "przeskoczył" i znalazł się na początku następnej kolumny, jest odpowiedź: "Bękart." W praktyce DTP taki efekt jest uznawany za błąd składu, bo tworzy wizualnie "osamotnioną" linię i rozrywa akapit w nieestetyczny sposób.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Wdowa." Ten termin bywa kojarzony z pojedynczą linią pozostawioną na końcu łamu/kolumny, ale nie opisuje sytuacji wskazanej w pytaniu (linia na początku kolumny). Uczeń może wybrać go przez skojarzenie "samotnej" linii, jednak w pytaniu kluczowe jest położenie: początek kolumny.
- "Sierota." To także termin z obszaru łamania, często odnoszony do osamotnionych linii lub krótkich fragmentów, jednak nie jest nazwą "ostatniego wiersza akapitu na początku kolumny" w rozumieniu tego pytania. Typowa pomyłka wynika z tego, że zarówno "sierota", jak i "wdowa" są uczone razem i łatwo je pomieszać.
- "Szewc." Jest to kolejny tradycyjny termin typograficzny, ale nie oznacza opisanej sytuacji z przeniesieniem ostatniej linii akapitu na początek kolumny. Może pełnić rolę odpowiedzi mylącej, bo brzmi równie "fachowo" jak pozostałe.
W praktyce, aby unikać takich błędów, stosuje się m.in. ustawienia podtrzymywania linii akapitu (zachowanie co najmniej dwóch linii razem), zmianę punktu łamania, mikrotypografię, ewentualnie korekty w justowaniu lub śledzeniu. Na egzaminie warto zapamiętać przede wszystkim rozróżnienie: początek kolumny vs koniec kolumny oraz to, czy chodzi o pierwszy czy ostatni wiersz akapitu.
