Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 24.
Jak nazywa się ruda żelaza o wzorze chemicznym Fe2O3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hematyt to tlenek żelaza(III) o wzorze Fe2O3, zaliczany do podstawowych rud żelaza. Pozostałe propozycje to inne minerały: kwarc jest krzemionką (SiO2), sfaleryt to siarczek cynku (ZnS), a halit to chlorek sodu (NaCl), więc nie odpowiadają temu wzorowi.

Pełne wyjaśnienie:

Wzór Fe2O3 oznacza tlenek żelaza(III), czyli związek zbudowany z żelaza (Fe) i tlenu (O) w proporcji stechiometrycznej 2:3. Minerałem, który w przyrodzie odpowiada temu składowi i jest klasyczną rudą żelaza, jest hematyt. W praktyce górniczej i geologicznej nazwa ta jest kluczowa, bo pozwala łączyć opis chemiczny z konkretnym minerałem rudnym występującym w złożu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Kwarc jest minerałem krzemionkowym (chemicznie odpowiada SiO2). Nie zawiera żelaza, więc nie może być rudą żelaza o wzorze Fe2O3.
  • Sfaleryt to siarczek cynku (ZnS). Jest rudą cynku, a nie żelaza; dodatkowo w jego składzie nie ma tlenu, więc nie pasuje do tlenku Fe2O3.
  • Halit (sól kamienna) to chlorek sodu (NaCl). Jest minerałem ewaporatowym, bez żelaza i bez tlenu w strukturze, więc także nie spełnia warunku wzoru.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "wzór chemiczny → nazwa minerału" najpierw rozpoznaj typ związku (tlenek, siarczek, chlorek), a dopiero potem dopasuj typową rudę metalu. To ogranicza wybór odpowiedzi oparty na skojarzeniu brzmieniowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest hematyt i dlaczego jest rudą żelaza?
Hematyt to minerał będący tlenkiem żelaza(III). Jest uznawany za rudę żelaza, ponieważ zawiera dużą ilość żelaza możliwą do wykorzystania metalurgicznie. W zadaniach egzaminacyjnych często rozpoznaje się go po wzorze Fe2O3.
Jak rozpoznać minerał po wzorze Fe2O3 na egzaminie?
Najpierw identyfikuj pierwiastki: Fe to żelazo, O to tlen, więc to tlenek żelaza. Następnie kojarz najczęstsze rudy: Fe2O3 odpowiada hematytowi. Pomaga też pamiętać, że magnetyt ma inny wzór (Fe3O4).
Dlaczego kwarc nie jest rudą żelaza, mimo że jest częsty w skałach?
Kwarc jest krzemionką (SiO2) i nie zawiera żelaza. Może występować w złożach jako minerał towarzyszący, ale nie stanowi źródła żelaza. W pytaniach o rudy metali kluczowe jest, czy we wzorze występuje dany metal, np. Fe.
Co oznacza zapis Fe2O3 w kontekście tlenków żelaza?
Zapis Fe2O3 informuje o proporcji atomów: 2 atomy żelaza na 3 atomy tlenu. To tlenek żelaza(III), gdzie żelazo jest na wyższym stopniu utlenienia niż w niektórych innych tlenkach. W mineralogii taki skład wiąże się z hematytem.
Jakie są typowe pułapki w pytaniach o wzory minerałów?
Najczęstsza pułapka to wybór "znanej nazwy minerału" bez sprawdzenia składu (np. kwarc). Druga to mylenie typów związków: siarczek (np. ZnS) vs tlenek (Fe–O). Warto szybko sprawdzić, czy w odpowiedzi pasują pierwiastki z podanego wzoru.
Czy sfaleryt może mieć coś wspólnego z rudami żelaza?
Sfaleryt jest przede wszystkim rudą cynku, bo chemicznie to ZnS. Może współwystępować w niektórych rejonach z innymi minerałami, ale nie odpowiada rudom żelaza i nie ma wzoru Fe2O3. Na egzaminie traktuj go jako przykład rudy cynku.
Jak odróżnić halit od minerałów rudnych na podstawie składu?
Halit to NaCl, czyli chlorek sodu (sól kamienna). Nie zawiera metalu, który zwykle pozyskuje się w hutnictwie jako "ruda" (jak Fe, Cu, Zn), i nie jest tlenkiem ani siarczkiem metalu. W zadaniach z mineralogii to typowy przykład minerału ewaporatowego.
Kiedy w górnictwie podziemnym przydaje się wiedza o minerałach rudnych?
Przydaje się podczas opisu urobku, interpretacji dokumentacji geologicznej i oceny jakości kopaliny. Rozpoznanie, czy w złożu dominuje hematyt, magnetyt czy minerały płonne (np. kwarc), pomaga zrozumieć parametry surowca i jego zachowanie w procesach przeróbczych.
Jakie inne rudy żelaza warto znać oprócz hematytu?
W praktyce i na egzaminach często pojawiają się także: magnetyt (tlenek żelaza o innym wzorze niż hematyt) oraz syderyt (węglan żelaza). Znajomość ich nazw i ogólnych typów związków (tlenek/węglan) ułatwia szybkie eliminowanie odpowiedzi niepasujących.
Jak się uczyć wzorów minerałów, żeby nie mylić odpowiedzi na teście?
Działa metoda "metal + typ anionu": Fe–O (tlenki), Zn–S (siarczki), Na–Cl (chlorki), Si–O (krzemiany/krzemionka). Rób krótkie fiszki: nazwa → wzór oraz wzór → nazwa. Na teście najpierw sprawdź, czy odpowiedź zawiera właściwy metal.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Hematyt to tlenek żelaza(III) o wzorze Fe2O3, zaliczany do podstawowych rud żelaza."

Źródła:

  • Wikipedia: "Hematyt" (opis minerału i wzór Fe2O3) https://pl.wikipedia.org/wiki/Hematyt - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Kwarc" (wzór SiO2) https://pl.wikipedia.org/wiki/Kwarc - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Sfaleryt" (wzór ZnS) https://pl.wikipedia.org/wiki/Sfaleryt - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik mineralogii (działy: minerały rudne, tlenki)
  • Podręcznik geologii złóż (rudy metali, geneza i występowanie)
  • Atlas minerałów / tablice identyfikacyjne minerałów rudnych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego