W geodezyjnych pomiarach przemieszczeń i odkształceń kluczowe jest rozróżnienie dwóch grup punktów tworzących układ pomiarowy:
- Punkty odniesienia – stabilizowane poza strefą wpływu badanego obiektu. Ich zadaniem jest tworzenie możliwie nieruchomego układu odniesienia, do którego porównuje się wyniki kolejnych pomiarów.
- Punkty kontrolowane – stabilizowane bezpośrednio na obiekcie (np. na elewacji, w narożach, na charakterystycznych elementach konstrukcji). Te punkty "idą" razem z obiektem, więc ich zmiana położenia w czasie odzwierciedla rzeczywiste przemieszczenie badanego obiektu.
Na rysunku punkty 1–4 są umieszczone na narożach elewacji budynku, czyli są trwale związane z obiektem. Dlatego poprawna jest odpowiedź "Kontrolowane." (tj. punkty kontrolowane).
Odpowiedź "Kontrolne." jest myląca, bo w praktyce słowo "kontrolny" bywa używane potocznie, ale w metodyce monitoringu przemieszczeń chodzi o precyzyjny termin "kontrolowane" (na obiekcie) w opozycji do "odniesienia" (poza obiektem).
Odpowiedź "Odniesienia." nie pasuje do rysunku, ponieważ punkty odniesienia nie powinny leżeć na konstrukcji budynku, tylko poza strefą jego możliwych odkształceń; inaczej układ odniesienia nie byłby stabilny.
Odpowiedź "Wiążące." dotyczy innego sensu geodezyjnego (łączenia/wiązania pomiarów lub osnów) i nie opisuje roli punktów służących do bezpośredniego śledzenia przemieszczeń elementów obiektu.
W praktyce przemieszczenia wyznacza się przez porównanie współrzędnych lub wysokości punktów kontrolowanych w kolejnych epokach pomiaru (np. tachimetria, niwelacja). To właśnie punkty kontrolowane są "obserwowane" w czasie, aby wskazać wartość i kierunek przemieszczenia.
