KWALIFIKACJA HGT10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 10.
Jak nazywają się szerokie rolnicze narzędzia z długimi zębami zakończonymi kulkami przeznaczone do przerzucania roślin okopowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Widły do roślin okopowych mają szeroką budowę i długie zęby zakończone kulkami lub zaokrągleniami. Taka konstrukcja ułatwia przerzucanie ziemniaków czy buraków i zmniejsza ryzyko ich przekłuwania oraz uszkodzeń w czasie prac polowych i sortowania.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu dotyczy wideł do roślin okopowych. To ręczne narzędzie rolnicze o stosunkowo szerokiej głowicy i kilku (zwykle 3–5) długich zębach. Kluczową cechą są końcówki zębów zakończone kulkami lub zaokrągleniami, które ograniczają ryzyko przekłuwania i uszkadzania płodów (np. ziemniaków, buraków) podczas przerzucania, załadunku czy sortowania.

Dlaczego poprawne jest "Widły."? Ponieważ tylko ta nazwa odpowiada narzędziu, które:

  • służy do przerzucania materiału roślinnego lub płodów,
  • ma długie zęby (a nie gęste, krótkie ząbki jak w grabkach),
  • posiada zabezpieczone końcówki (kulki/zaokrąglenia), by nie niszczyć okopowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Płozy." – płozy to elementy konstrukcyjne (np. sań lub urządzeń ślizgowych), a nie narzędzie z zębami do przerzucania okopowych. Nie pasują do opisu zębów zakończonych kulkami.
  • "Grabki." – grabki są mniejsze i służą głównie do grabienia, wyrównywania i zbierania drobnego materiału. Typowo mają krótkie, gęste zęby, więc nie odpowiadają narzędziu o szerokiej budowie i długich zębach do przerzucania okopowych.
  • "Gable." – nie jest to polska nazwa narzędzia rolniczego używanego w gospodarstwie; nie stanowi poprawnego terminu w tym kontekście, więc nie może być prawidłową odpowiedzią w zadaniu sprawdzającym polskie nazewnictwo narzędzi.

W praktyce (także w gospodarstwie agroturystycznym) właściwy dobór wideł ma znaczenie: użycie wideł o ostrych końcach przeznaczonych np. do siana może zwiększać uszkodzenia warzyw. Wideł do okopowych używa się m.in. przy wykopkach, przerzucaniu, załadunku i układaniu warzyw w pryzmach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Widły do roślin okopowych to narzędzie ręczne używane przy ziemniakach, burakach i innych okopowych. Mają kilka długich zębów, często zakończonych kulkami lub zaokrągleniami, aby podczas przerzucania i sortowania nie przekłuwać oraz nie uszkadzać płodów.
Kulki (lub zaokrąglenia) na końcach zębów zmniejszają ryzyko przebicia skórki warzyw. Dzięki temu podczas przerzucania ziemniaków czy buraków powstaje mniej uszkodzeń, a to ogranicza straty i pogorszenie jakości w przechowywaniu.
W praktyce gospodarstwa najczęściej chodzi o ziemniaki i buraki, ale w pracach polowych spotyka się też inne warzywa wykopywane z gleby. W kontekście narzędzi ważne jest, że płody są wrażliwe na przekłucie, więc dobiera się narzędzia o bezpiecznych końcówkach.
Widły do siana zwykle mają ostrzejsze i cieńsze zęby, co ułatwia nabieranie lekkiego materiału, ale może przebijać warzywa. Widły do okopowych mają konstrukcję "łagodniejszą" dla płodów: zęby bywają zakończone kulkami lub zaokrągleniami, by ograniczyć uszkodzenia.
Najczęściej podczas wykopków (np. ziemniaków), przy sortowaniu i przerzucaniu warzyw, a także podczas załadunku, rozładunku i układania w pryzmach. W gospodarstwie agroturystycznym przydają się również w pokazach tradycyjnych prac polowych dla gości.
Zwykle nie. Grabki są mniejsze i służą do grabienia oraz wyrównywania, a nie do przerzucania cięższych płodów. Do okopowych potrzebne są dłuższe, mocniejsze zęby i szersza konstrukcja narzędzia, aby praca była wydajna i nie niszczyła warzyw.
Częsty błąd to mylenie narzędzi o podobnej funkcji: "grabki" vs "widły", albo zakładanie, że każde widły mają ostre końcówki jak do siana. Pomaga analizowanie opisu cech szczególnych, np. kulek na końcach zębów, które wskazują na pracę z delikatnymi płodami.
"Szerokie" odnosi się do rozstawu zębów i ogólnej szerokości głowicy narzędzia. Przy okopowych ułatwia to nabieranie i przerzucanie większej ilości warzyw naraz. Jednocześnie odpowiedni rozstaw i zaokrąglone końcówki ograniczają uszkodzenia płodów.
Po pracy warto oczyścić zęby z ziemi i resztek roślin, osuszyć narzędzie i przechowywać w suchym miejscu. Okresowo sprawdza się trzonek oraz mocowanie, a elementy metalowe można zabezpieczać przed korozją. Dobrze utrzymane narzędzie jest bezpieczniejsze dla użytkownika i gości.
Skup się na cechach konstrukcyjnych: długie zęby + kulki na końcach + przerzucanie okopowych. Następnie porównaj z typowym zastosowaniem odpowiedzi: "płozy" to element ślizgowy, "grabki" są drobne do grabienia. Najbliżej opisu będzie narzędzie do przerzucania, czyli widły.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Widły do roślin okopowych mają szeroką budowę i długie zęby zakończone kulkami lub zaokrągleniami."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "widły" – https://sjp.pwn.pl/sjp/widly;2536889.html (dostęp: 2026-04-02)
  • Wikipedia (pl), artykuł: "Widły" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wid%C5%82y (dostęp: 2026-04-02)
  • Encyklopedia PWN (online), wyszukiwanie/hasło: "widły" – https://encyklopedia.pwn.pl/szukaj/wid%C5%82y.html (dostęp: 2026-04-02)

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki dla gospodarstw rolnych/agroturystycznych opisujące wyposażenie i narzędzia ręczne
  • Słowniki i encyklopedie języka polskiego (hasła: "widły", "grabki", "płozy")
  • Materiały szkolne z zakresu prac polowych i uprawy roślin okopowych (instrukcje i ilustracje narzędzi)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego