Niedobór rynkowy (nazywany też deficytem) to sytuacja, w której przy danej cenie ilość dobra, jaką chcą nabyć kupujący, jest większa niż ilość oferowana przez sprzedających. Innymi słowy: popyt jest większy od podaży, a więc podaż jest mniejsza od popytu. To właśnie ta relacja definiuje niedobór na rynku.
W praktyce niedobór można rozpoznać po zjawiskach takich jak: braki na półkach, kolejki, konieczność wcześniejszych rezerwacji albo "schodzenie" towaru natychmiast po dostawie. W modelu popytu i podaży niedobór jest przeciwieństwem nadwyżki i oznacza presję na wzrost ceny (jeśli cena może się swobodnie dostosować), ponieważ wielu kupujących konkuruje o ograniczoną ilość dobra.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Stwierdzenie, że podaż jest większa od popytu, opisuje nadwyżkę (surplus): na rynku jest więcej towaru niż chętnych do zakupu. Skutkiem może być presja na obniżkę ceny lub promocje.
- Stwierdzenie, że popyt jest mniejszy od podaży, jest logicznie równoważne poprzedniemu (to ta sama sytuacja nadwyżki, tylko zapisana "od strony popytu"), więc również nie dotyczy niedoboru.
- Stwierdzenie, że popyt jest równy podaży, opisuje równowagę rynkową: ilość, którą chcą kupić nabywcy, jest równa ilości oferowanej przez sprzedawców. W równowadze nie ma ani niedoboru, ani nadwyżki.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj parę pojęć jako przeciwieństwa: niedobór = popyt > podaż, a nadwyżka = podaż > popyt. To pozwala szybko wyeliminować odpowiedzi mylące, które opisują to samo zjawisko innymi słowami.
