Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 22.
Niedobór stwierdzony w wyniku inwentaryzacji wynosi 14 500 zł, a limit na jego pokrycie 12 000 zł. Którą kwotę pokryje kierownik punktu sprzedaży detalicznej, jeżeli zgodnie z umową o wspólnej odpowiedzialności materialnej odpowiada za powierzony majątek w wysokości 40%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Limit 12 000 zł oznacza, że pracownicy pokrywają tylko nadwyżkę niedoboru ponad limit.
Najpierw oblicza się różnicę: 14 500 zł − 12 000 zł = 2 500 zł. Następnie udział kierownika: 40% z 2 500 zł = 1 000 zł. Dlatego właściwa kwota to 1 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano trzy kluczowe informacje: wysokość niedoboru (14 500 zł), limit jego pokrycia (12 000 zł) oraz udział kierownika w odpowiedzialności za mienie (40%). Sens limitu polega na tym, że nie cała kwota niedoboru jest dzielona między pracowników – pracownicy odpowiadają tylko za część przekraczającą limit.

Krok 1: wyznacz kwotę podlegającą rozliczeniu między pracowników.
Obliczamy nadwyżkę niedoboru ponad limit: 14 500 zł − 12 000 zł = 2 500 zł. To ta kwota jest podstawą dalszego podziału odpowiedzialności wynikającego z umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej.

Krok 2: zastosuj procent odpowiedzialności kierownika.
Kierownik odpowiada za 40% tej nadwyżki, więc: 2 500 zł × 0,40 = 1 000 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1 000 zł".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "5 800 zł" wynika z typowego błędu: policzenia 40% od całego niedoboru (14 500 zł × 40%), czyli z pominięciem limitu. To nie odzwierciedla mechanizmu limitu.
  • "1 500 zł" odpowiadałoby raczej 60% nadwyżki 2 500 zł, czyli udziałowi pozostałych pracowników, a nie kierownika z 40%.
  • "750 zł" sugeruje zastosowanie 30% lub błędne przyjęcie innej podstawy (np. podziału 2 500 zł na inne proporcje), co nie wynika z treści.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w treści jest limit/kwota wolna/udział własny. Jeśli tak, to najpierw odejmij limit, a dopiero potem licz procent odpowiedzialności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest niedobór inwentaryzacyjny w sklepie?
Niedobór inwentaryzacyjny to różnica, gdy w wyniku inwentaryzacji (np. spisu z natury) stan rzeczywisty towaru lub gotówki jest mniejszy niż stan wynikający z ewidencji. Taki ubytek wymaga wyjaśnienia przyczyn oraz rozliczenia zgodnie z zasadami przyjętymi w firmie i umowami o odpowiedzialności.
Jak rozumieć limit pokrycia niedoboru w zadaniu?
Limit pokrycia oznacza kwotę, do której niedobór nie jest przerzucany na pracowników w ramach danego mechanizmu rozliczenia. W obliczeniach praktycznie traktuje się go jako "próg" – dopiero nadwyżka ponad limit jest dzielona między pracowników zgodnie z ich udziałami procentowymi.
Jak obliczyć kwotę do zapłaty przy odpowiedzialności 40%?
Najpierw ustal podstawę rozliczenia: niedobór minus limit. Potem policz swój udział procentowy od tej podstawy. Wzór: (Niedobór − Limit) × Procent odpowiedzialności. To ważne, bo procentu nie liczy się od całego niedoboru, jeśli część jest "pokrywana" w ramach limitu.
Dlaczego nie liczy się 40% od całego niedoboru 14 500 zł?
Bo w treści występuje limit 12 000 zł, który zmienia podstawę obliczeń. Jeśli policzysz 40% od 14 500 zł, pomijasz informację, że część niedoboru mieści się w limicie i nie podlega podziałowi na pracowników. To klasyczny błąd "procent od pierwszej liczby" zamiast analizy warunków.
Która kwota jest podstawą podziału między pracowników?
Podstawą podziału jest nadwyżka niedoboru ponad limit, czyli różnica między niedoborem a limitem. Dopiero tę kwotę rozdziela się zgodnie z procentami odpowiedzialności wynikającymi z umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej (np. 40% kierownik, 60% pozostali).
Czy wspólna odpowiedzialność materialna zawsze dotyczy całego mienia?
Nie zawsze. W praktyce zakres zależy od tego, jakie mienie zostało powierzone i jak określono to w umowie. Umowa może wskazywać, za co odpowiada zespół (np. towar w magazynie sklepu, kasa, określony dział), oraz jak dzielony jest udział procentowy między pracowników.
Jakie błędy najczęściej robi się w takich zadaniach procentowych?
Najczęstsze błędy to: policzenie procentu od całego niedoboru mimo istnienia limitu, pominięcie odejmowania limitu, zła kolejność działań (procent przed odjęciem), oraz pomylenie udziałów (np. wzięcie 60% zamiast 40%). Pomaga zapis: najpierw "różnica", potem "procent".
Kiedy w sklepie wykonuje się inwentaryzację wykrywającą niedobory?
Inwentaryzację wykonuje się m.in. okresowo (np. na koniec roku lub okresu rozliczeniowego), przy zmianie osoby odpowiedzialnej za mienie, po zdarzeniach nadzwyczajnych lub zgodnie z harmonogramem firmy. Jej celem jest porównanie stanu ewidencyjnego z rzeczywistym i ustalenie różnic, w tym niedoborów.
Czy limit 12 000 zł oznacza maksymalną kwotę, jaką zapłacą pracownicy?
Nie w tym ujęciu. W zadaniu limit działa jak próg, do którego niedobór nie jest rozdzielany między pracowników w tym mechanizmie. Pracownicy rozliczają kwotę ponad limit. Dlatego nie należy utożsamiać limitu z "maksimum do zapłaty przez pracowników", tylko z częścią wyłączoną z podziału.
Jak szybko sprawdzić poprawność wyniku 1 000 zł na egzaminie?
Zrób kontrolę w dwóch krokach: (1) policz nadwyżkę: 14 500 − 12 000 = 2 500; (2) 40% z 2 500 to 1 000, bo 10% to 250, a 40% to 4 × 250. Taki "rachunek w głowie" ogranicza ryzyko pomyłki i przyspiesza pracę.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 124–127, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1465

Materiały:

  • Kodeks pracy – zagadnienia odpowiedzialności materialnej pracowników (art. 124–127)
  • Podręczniki i skrypty z podstaw rachunkowości: inwentaryzacja i rozliczanie różnic
  • Zestawy zadań z obliczeń procentowych w kontekście handlu i rozliczeń
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego