KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 17.
Niedobór światła w uprawie rozsady warzyw powoduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór światła u rozsady najczęściej wywołuje etiolację, czyli nadmierne wydłużanie pędu i międzywęźli.
W efekcie rośliny są "wybiegnięte", wiotkie i mniej odporne. Krępy pokrój oraz silniejsze korzenie zwykle wiążą się z lepszym doświetleniem, a nie z jego brakiem.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji rozsady warzyw światło jest kluczowe dla prawidłowego wzrostu i budowy roślin. Gdy natężenie światła jest zbyt małe (albo rośliny są zbyt gęsto ustawione i wzajemnie się cieniują), siewki uruchamiają typową reakcję na zacienienie.

Prawidłowa odpowiedź: "wybiegnięcie roślin". Niedobór światła powoduje zjawisko nazywane etiolacją lub potocznie "wybieganiem": roślina nadmiernie wydłuża pęd i międzywęźla, aby "szukać" lepszych warunków świetlnych. Taka rozsada bywa wiotka, łatwiej się pokłada, gorzej znosi transport i po posadzeniu może słabiej się przyjmować.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Krępą budowę roślin" – krępy, zwarty pokrój jest typowy raczej dla rozsady rosnącej przy dostatecznym świetle (i często niższej temperaturze oraz właściwym zagęszczeniu). Niedobór światła działa w przeciwnym kierunku.
  • "Silniejszy rozwój korzeni" – przy braku światła ograniczona jest efektywna fotosynteza, więc roślina ma mniej asymilatów do budowy masy, w tym systemu korzeniowego. W praktyce niedoświetlona rozsada częściej ma gorszą jakość i słabsze proporcje części nadziemnej do korzeni.
  • "Ciemnozieloną barwę liści" – bardzo ciemna zieleń częściej kojarzy się z dobrą kondycją i odpowiednim odżywieniem (np. azotem) albo z przystosowaniem do innych czynników. Sam niedobór światła w produkcji rozsady typowo kojarzy się przede wszystkim z wydłużeniem i wiotkością, czyli wybiegiem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "niedobór światła" i "rozsada", najczęściej sprawdzanym skutkiem jest wybieganie/etiolacja (wydłużone, cienkie rośliny). To jeden z najbardziej charakterystycznych i praktycznie istotnych objawów w ogrodnictwie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wybieganie to nadmierne wydłużanie łodygi i międzywęźli u młodych roślin, przez co są wiotkie i mniej stabilne. Najczęściej wynika z niedoboru światła (lub zbyt dużego zagęszczenia), czasem nasila je też zbyt wysoka temperatura w stosunku do doświetlenia.
Roślina reaguje na zacienienie "ucieczką" do światła: inwestuje w wzrost pędu na długość, aby poprawić dostęp do promieniowania. To mechanizm adaptacyjny, ale w produkcji rozsady jest niekorzystny, bo pogarsza pokrój i odporność siewek.
Typowe objawy to: cienka i długa łodyga, wydłużone międzywęźla, skłonność do pokładania się oraz ogólnie "luźny" pokrój. Często widać też, że rośliny rosną nierównomiernie, zwłaszcza tam, gdzie jest najciemniej (np. przy ścianach lub w środku gęstych tac).
Wybiegnięta rozsada łatwiej ulega uszkodzeniom w transporcie i podczas sadzenia, częściej się łamie lub pokłada. Po posadzeniu może wolniej się przyjmować i gorzej znosić stres (wiatr, przesuszenie). W skrajnych przypadkach spada wyrównanie i plon handlowy.
Tak. Zbyt duże zagęszczenie powoduje wzajemne zacienianie roślin, a to uruchamia reakcję na cień podobną jak przy niskim natężeniu światła. Dlatego w produkcji rozsady ważne jest właściwe rozstawienie tac/wielodoniczek i ewentualne przerzedzanie.
Najważniejsze jest zapewnienie odpowiedniego światła (lepsze doświetlenie lub rzadsze ustawienie roślin). Pomaga też utrzymanie temperatury adekwatnej do warunków świetlnych oraz regularna kontrola zagęszczenia. W praktyce liczy się równowaga: światło–temperatura–woda.
Najczęściej w okresach krótkiego dnia i dużego zachmurzenia oraz wtedy, gdy produkcja rozsady jest prowadzona zbyt wcześnie w sezonie. Ryzyko rośnie również, gdy tace stoją zbyt blisko siebie lub gdy konstrukcja obiektu ogranicza dopływ światła.
Nie. Barwa liści zależy od wielu czynników (odmiana, odżywienie, warunki wzrostu). W kontekście rozsady niedobór światła kojarzy się przede wszystkim z wydłużeniem i wiotkością (wybieganiem). Sam kolor liści nie jest wystarczającym i jednoznacznym wskaźnikiem.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "brzmiącej pozytywnie" (np. silne korzenie, krępy pokrój) mimo że pytanie dotyczy niedoboru. Warto zapamiętać: niedoświetlenie u rozsady zwykle oznacza wydłużenie pędu, a nie poprawę jakości.
Praktyczna zasada: im mniej światła, tym większe ryzyko wybiegania. Dobra rozsada jest zwarta, stabilna i wyrównana, co zwykle wymaga odpowiedniego doświetlenia oraz właściwego zagęszczenia. Na egzaminie szukaj słowa-klucza "etiolacja/wybieg".
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Niedobór światła u rozsady najczęściej wywołuje etiolację, czyli nadmierne wydłużanie pędu i międzywęźli.W efekcie rośliny są "wybiegnięte", wiotkie i mniej odporne."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z fizjologii roślin (dział: światło i fotomorfogeneza)
  • Materiały szkoleniowe z produkcji rozsady warzyw (jakość rozsady, doświetlanie)
  • Notatki z zajęć praktycznych: rozpoznawanie objawów niedoboru światła i ich zapobieganie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego