Witamina C (kwas askorbinowy) jest niezbędna do wielu procesów metabolicznych, a szczególnie kojarzona jest z udziałem w tworzeniu prawidłowego kolagenu. Gdy w diecie przez dłuższy czas brakuje witaminy C, może rozwinąć się szkorbut – klasyczna choroba z niedoboru.
W praktyce opieki nad osobą chorą i niesamodzielną ryzyko niedoboru rośnie m.in. przy monotonnej diecie, niedożywieniu, problemach z żuciem i połykaniem, ograniczonym dostępie do świeżych warzyw i owoców oraz przy długotrwałym braku urozmaicenia posiłków. Opiekun medyczny powinien zwracać uwagę na ogólny stan odżywienia i zgłaszać niepokojące objawy zespołowi terapeutycznemu.
Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do niedoboru witaminy C?
- "Anemia" to ogólne określenie niedokrwistości, która ma wiele przyczyn (np. niedobór żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego, krwawienia, choroby przewlekłe). Nie jest to typowa, jednoznaczna jednostka chorobowa wynikająca wyłącznie z niedoboru witaminy C.
- "Kurza ślepota" (pogorszone widzenie o zmierzchu) jest klasycznie kojarzona z niedoborem witaminy A, a nie witaminy C.
- "Zapalenie wielonerwowe" bywa łączone z niedoborami witamin z grupy B, szczególnie witaminy B1 (tiaminy) (np. w przebiegu choroby beri-beri), a nie z niedoborem witaminy C.
Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać "pary" najczęstszych niedoborów – A: widzenie, D: kości (krzywica/osteomalacja), C: szkorbut, B1: neuropatie/beri-beri. Takie skojarzenia ułatwiają szybki wybór jednej poprawnej odpowiedzi w teście.
