KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 39.
Niekorzystne oddziaływanie na wody powierzchniowe sieci komunikacyjnych przejawia się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niekorzystny wpływ sieci komunikacyjnych na wody powierzchniowe najczęściej wynika z dopływu zanieczyszczeń ze spływu deszczowego i roztopowego.
Woda spływająca z jezdni i poboczy może przenosić m.in. zawiesiny, substancje ropopochodne i metale, które trafiają do cieków i zbiorników bez kontroli, pogarszając jakość wód.

Pełne wyjaśnienie:

Niekorzystne oddziaływanie sieci komunikacyjnych (drogi, ulice, parkingi) na wody powierzchniowe często ma charakter obszarowy: zanieczyszczenia nie pochodzą z jednego punktu, lecz są "zmywane" z dużych, utwardzonych powierzchni.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "przedostawaniem się niekontrolowanych zanieczyszczeń pochodzących ze spływu wód deszczowych i roztopowych." Spływ opadowy/roztopowy z nawierzchni może transportować m.in. zawiesiny mineralne (pyły, drobny urobek z nawierzchni), zanieczyszczenia eksploatacyjne pojazdów (np. ścier z opon i okładzin hamulcowych) oraz substancje związane z ruchem drogowym. Jeśli odwodnienie nie jest właściwie zaprojektowane lub brakuje podczyszczania, zanieczyszczenia trafiają do rowów, cieków i zbiorników, pogarszając stan wód.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "rozwojem organizmów roślinnych i zwierzęcych w zbiornikach wodnych." Sam "rozwój organizmów" jest zbyt ogólny i nie opisuje typowego mechanizmu presji komunikacyjnej. Nadmierny rozwój (np. zakwity) bywa skutkiem dopływu biogenów, ale odpowiedź nie wskazuje związku z siecią komunikacyjną ani mechanizmu spływu.
  • "uregulowaniem systemów wodnych i poprawą walorów krajobrazowych danego obszaru." To opis działań, które co do zasady nie stanowią przejawu niekorzystnego oddziaływania na wody; dodatkowo "poprawa walorów krajobrazowych" jest elementem pozytywnym i nie pasuje do treści pytania.
  • "umożliwieniem łatwiejszego dostępu dzikim zwierzętom do wód." Sieci komunikacyjne częściej tworzą bariery migracyjne i zwiększają śmiertelność zwierząt, a nie "ułatwiają dostęp do wód". Co ważniejsze: nie jest to typowa odpowiedź o wpływie na wody powierzchniowe (jakość/stan wód).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sieć komunikacyjna i wpływ na wody, najczęściej chodzi o spływ z utwardzonych powierzchni i przenoszenie zanieczyszczeń wraz z wodą opadową lub roztopową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odpływ wody z powierzchni jezdni, poboczy i parkingów po opadach lub topnieniu śniegu. Woda nie wsiąka w grunt (bo jest utwardzony), tylko spływa do wpustów, rowów lub cieków, zabierając po drodze zanieczyszczenia z nawierzchni.
Na drogach gromadzą się pyły, zawiesiny i ślady substancji eksploatacyjnych. Podczas deszczu lub roztopów zostają "zmyte" i wraz ze spływem trafiają do odbiorników (rowy, rzeki, zbiorniki). Bez podczyszczania jest to dopływ niekontrolowany.
Typowe są: zawiesiny mineralne (piasek, pył), cząstki ze ścierania opon i hamulców oraz zanieczyszczenia związane z ruchem (np. ślady paliw i olejów). Skład zależy od natężenia ruchu, pory roku i sposobu utrzymania drogi.
Zanieczyszczenia punktowe mają jedno miejsce zrzutu (np. wylot). Obszarowe pochodzą z rozproszonej powierzchni i są wymywane przez opad (np. spływ z dróg, pól). W pytaniach o drogi zwykle chodzi właśnie o źródła obszarowe.
Nie. Rozwój organizmów może wynikać z wielu przyczyn (np. dopływ biogenów z rolnictwa, ścieki, naturalna produktywność). Aby przypisać to drogom, trzeba wskazać mechanizm: dopływ substancji ze spływem opadowym/roztopowym do konkretnego odbiornika.
Stosuje się m.in. osadniki (redukcja zawiesin), separatory substancji ropopochodnych oraz rozwiązania retencyjno-filtracyjne. Ich zadaniem jest zatrzymanie części zanieczyszczeń zanim woda trafi do cieku lub zbiornika, szczególnie przy intensywnych opadach.
Często po pierwszym intensywnym deszczu po dłuższym okresie bezopadowym oraz w czasie roztopów. Wtedy "zmywa się" nagromadzony osad z nawierzchni. Ryzyko rośnie też przy dużym natężeniu ruchu i bliskości odbiornika wód.
Najczęściej wybiera się odpowiedzi brzmiące pozytywnie (np. "poprawa krajobrazu") mimo słowa "niekorzystne", albo myli wpływ na zwierzęta z wpływem na wody. Warto szukać w odpowiedziach mechanizmu: spływ opadowy/roztopowy i transport zanieczyszczeń.
Wskazówkami są: wpusty uliczne z wylotem do rowu, rowy odwadniające prowadzące do przepustu, ślady osadów w rowach i wylotach oraz brak elementów podczyszczania. Technik ocenia też odległość do cieku i spadki terenu.
Ucz się schematu: źródło (droga/parking) → mechanizm (spływ) → transport (zawiesiny/substancje) → odbiornik (rów/ciek/zbiornik) → skutek (pogorszenie jakości). To pomaga szybko odrzucać odpowiedzi niepasujące do mechanizmu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Spływ powierzchniowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sp%C5%82yw_powierzchniowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Zanieczyszczenie wody" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Zanieczyszczenie_wody (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z ochrony wód i gospodarki wodnej (rozdziały o zanieczyszczeniach obszarowych)
  • Materiały dydaktyczne o odwodnieniu dróg i gospodarowaniu wodami opadowymi
  • Opracowania o zanieczyszczeniach komunikacyjnych (metale ciężkie, zawiesiny, węglowodory) w spływie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego