KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 3.
Niepełnosprawność sensoryczna może spowodować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niepełnosprawność sensoryczna dotyczy zaburzeń zmysłów (najczęściej słuchu i wzroku), więc jej typowym skutkiem są trudności w odbiorze i przekazywaniu informacji. To bezpośrednio przekłada się na utrudnienia w komunikowaniu się, a nie na problemy metaboliczne czy wzrost masy ciała.

Pełne wyjaśnienie:

Niepełnosprawność sensoryczna odnosi się do ograniczeń w zakresie funkcjonowania zmysłów, przede wszystkim słuchu i wzroku (rzadziej np. zaburzeń czucia). W praktyce opieki nad osobą chorą i niesamodzielną oznacza to, że pacjent może:

  • gorzej słyszeć lub nie słyszeć mowy, dźwięków otoczenia i sygnałów ostrzegawczych,
  • mieć trudność z odczytywaniem mimiki, gestów, napisów i instrukcji,
  • wymagać wolniejszego tempa rozmowy, prostych komunikatów, powtórzeń lub wsparcia alternatywnymi metodami (np. pismo, komunikacja wspomagająca).

Dlatego odpowiedź "utrudnienia w komunikowaniu się." jest właściwa: ograniczenie odbioru bodźców wzrokowych/słuchowych uderza w sam rdzeń komunikacji, czyli rozumienie komunikatu i możliwość adekwatnej reakcji.

Pozostałe odpowiedzi nie wynikają typowo z niepełnosprawności sensorycznej:

  • "konieczność poruszania się na wózku." – to skutek niepełnosprawności ruchowej lub znacznych zaburzeń narządu ruchu. Osoba niewidoma lub niedosłysząca może poruszać się samodzielnie (choć czasem z pomocą, np. białą laską), bez wózka.
  • "zaburzenia metaboliczne." – dotyczą przemiany materii i chorób takich jak cukrzyca czy zaburzenia hormonalne. Mogą współistnieć, ale nie są charakterystycznym skutkiem ograniczeń zmysłów.
  • "wzrost masy ciała." – to efekt m.in. diety, aktywności, chorób i leków. Może pojawić się pośrednio przy ograniczonej aktywności, ale nie jest typowym, bezpośrednim następstwem niepełnosprawności sensorycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "sensoryczna", myśl o odbiorze informacji (wzrok/słuch) i konsekwencjach w komunikacji oraz orientacji w otoczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To niepełnosprawność związana z ograniczeniem funkcji zmysłów, najczęściej wzroku lub słuchu. W praktyce oznacza trudności w odbiorze bodźców i informacji z otoczenia, co wpływa na komunikację, orientację w przestrzeni i bezpieczeństwo osoby wymagającej opieki.
Może utrudniać rozumienie mowy, szczególnie w hałasie, przy szybkim tempie rozmowy lub gdy opiekun mówi z daleka. Pomaga mówienie wyraźnie, krótkimi zdaniami, utrzymanie kontaktu wzrokowego, potwierdzanie zrozumienia i stosowanie pisma lub gestów.
Ogranicza odczytywanie informacji (etykiet, zaleceń), rozpoznawanie osób i orientację w otoczeniu. Zwiększa ryzyko potknięć i upadków. W opiece ważne są stałe rozmieszczenie przedmiotów, dobre oświetlenie, kontrast oraz informowanie słownie o wykonywanych czynnościach.
Bo komunikacja opiera się na odbiorze i interpretacji sygnałów (słuchowych i wzrokowych). Gdy słuch lub wzrok są ograniczone, pacjent może nie usłyszeć polecenia, nie zauważyć gestu czy nie odczytać mimiki. Skutkiem są błędy w przekazywaniu informacji i potrzeba dostosowań.
Nie. Wózek inwalidzki jest typowy dla ograniczeń ruchowych, a nie dla zaburzeń zmysłów. Osoba z niepełnosprawnością wzroku lub słuchu może chodzić samodzielnie, choć może potrzebować wsparcia w orientacji i bezpieczeństwie (np. prowadzenia, wskazówek słownych).
Sprawdzają się: mówienie przodem do pacjenta, spokojne tempo, proste komunikaty, unikanie mówienia z innego pomieszczenia, ograniczenie hałasu w tle, użycie notatki lub piktogramów oraz potwierdzanie zrozumienia (np. prośba o powtórzenie polecenia).
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie "niepełnosprawności" z wózkiem i problemami z chodzeniem. Drugi błąd to wybieranie odpowiedzi "medycznie brzmiących" (np. metabolicznych), mimo że sensoryczna dotyczy zmysłów. Pomaga zapamiętać: sensoryczna = odbiór informacji.
Szczególnie przy przekazywaniu zaleceń, przygotowaniu do zabiegu pielęgnacyjnego, zmianie otoczenia (nowa sala), edukacji zdrowotnej i w sytuacjach ryzyka (np. ewakuacja, alarm). Wtedy brak zrozumienia komunikatu może prowadzić do lęku, odmowy współpracy lub zagrożenia bezpieczeństwa.
Można stosować komunikację wspomagającą: pismo, plansze z piktogramami, gesty, wskazywanie przedmiotów, dotyk (za zgodą) oraz sygnały o stałym znaczeniu. Kluczowe jest dopasowanie metody do możliwości pacjenta i upewnienie się, że komunikat został zrozumiany.
Ucz się przez mapy skojarzeń: sensoryczna (wzrok/słuch) → komunikacja i bezpieczeństwo; ruchowa → lokomocja i transfer; metaboliczna → choroby i dieta. Ćwicz krótkie scenki: jak przekazać polecenie pacjentowi niedosłyszącemu i jak opisać czynność pacjentowi słabowidzącemu.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Niepełnosprawność sensoryczna dotyczy zaburzeń zmysłów (najczęściej słuchu i wzroku), więc jej typowym skutkiem są trudności w odbiorze i przekazywaniu informacji."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001 (opis funkcjonowania i niepełnosprawności w tym funkcji sensorycznych)
  • World Health Organization (WHO), "World Report on Disability", 2011 (rozdziały o barierach funkcjonowania i komunikacji osób z niepełnosprawnościami)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z komunikacji interpersonalnej w opiece
  • Podstawy geriatrii i opieki długoterminowej (rozdziały o zaburzeniach wzroku i słuchu)
  • Poradniki dotyczące komunikacji z osobą niesłyszącą i niewidomą (materiały organizacji pacjenckich)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego