KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 24.
Nieprawidłowe zużycie opony w postaci tzw. wyząbkowania może być spowodowane
Ilustracja przedstawia fragment opony samochodowej z widocznym zużyciem bieżnika, które może być określane jako wyząbkowanie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyząbkowanie (faliste, nierówne zużycie klocków bieżnika) często wiąże się z brakiem skutecznego tłumienia drgań koła. Zużyte amortyzatory powodują podskakiwanie koła i okresowe zmiany nacisku na nawierzchnię, co prowadzi do "ząbkowania" bieżnika. Błędy zbieżności i ciśnienia dają zwykle inne, bardziej typowe wzorce starcia.

Pełne wyjaśnienie:

Wyząbkowanie to nierównomierne, faliste zużycie bieżnika, w którym kolejne klocki (lub fragmenty żeber) są startej w różnym stopniu, często z wyczuwalną "schodkową" strukturą przy przesuwaniu dłonią po bieżniku. Taki wzór wskazuje na problem z dynamicznym kontaktem koła z nawierzchnią, a nie tylko na stałe odchylenie ustawienia koła.

Odpowiedź "zużyciem amortyzatorów" jest poprawna, ponieważ amortyzator odpowiada za tłumienie drgań zawieszenia i ograniczanie odbicia sprężyny. Gdy amortyzator traci skuteczność, koło łatwiej wpada w drgania i okresowo odrywa się lub odciąża względem nawierzchni. Powoduje to cykliczne zmiany nacisku i mikropoślizgi, co sprzyja powstawaniu nieregularnego, "ząbkowanego" zużycia bieżnika oraz często zwiększa hałas toczenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście typowego wyząbkowania:

  • "nieprawidłową zbieżnością kół" – błędy zbieżności/rozbieżności najczęściej dają przyspieszone ścieranie w sposób bardziej równomierny na całej szerokości lub na określonych krawędziach bieżnika (w zależności od rodzaju błędu) oraz charakterystyczne "ściąganie" pojazdu. Mogą zwiększać zużycie, ale nie są klasyczną, najczęstszą przyczyną schodkowania wynikającego z drgań.
  • "zbyt niskim ciśnieniem ogumienia" – zwykle powoduje szybsze zużycie na barkach opony (po zewnętrznych strefach) i przegrzewanie, a nie rytmiczne schodki na kolejnych elementach bieżnika.
  • "zbyt wysokim ciśnieniem ogumienia" – częściej prowadzi do zużycia w środkowej części bieżnika (wzdłuż osi opony), bo zmniejsza się efektywna powierzchnia styku na barkach. To również inny wzorzec niż wyząbkowanie.

Wskazówka diagnostyczna: przy stwierdzeniu wyząbkowania warto równolegle ocenić stan amortyzatorów, luzów w zawieszeniu oraz wyważenie kół, bo kilka usterek może się nakładać. Na egzaminie jednak pytanie dotyczy typowej przyczyny – utraty tłumienia przez amortyzator.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyząbkowanie to nierównomierne, "schodkowe" starcie kolejnych klocków bieżnika. Rozpoznasz je, gdy przesuwając dłoń po bieżniku czujesz różnicę wysokości w jednym kierunku oraz gdy opona staje się głośniejsza podczas jazdy.
Gdy amortyzator słabo tłumi, koło podskakuje i zmienia nacisk na nawierzchnię. Pojawiają się cykliczne odciążenia i mikropoślizgi, przez co kolejne fragmenty bieżnika ścierają się nierówno. To typowy mechanizm powstawania "ząbków".
Złe ciśnienie daje zwykle wzorzec bardziej geometryczny: przy zbyt niskim ciśnieniu szybciej zużywają się barki, a przy zbyt wysokim środek bieżnika. Wyząbkowanie jest faliste i schodkowe, często towarzyszy mu hałas i wibracje.
Tak, geometria kół wpływa na zużycie opon, ale najczęściej powoduje równomierniejsze ścieranie na krawędziach lub szybkie "zjadanie" bieżnika w jednym obszarze. Wyząbkowanie częściej kojarzy się z problemami dynamicznymi, np. słabym tłumieniem.
Najczęściej pojawia się narastający hałas toczenia (buczenie), czasem wibracje odczuwalne na kierownicy lub nadwoziu oraz pogorszenie komfortu. Objawy mogą zmieniać się z prędkością i z nawierzchnią, bo zależą od kontaktu bieżnika z drogą.
W praktyce wykonuje się oględziny pod kątem wycieków, kontrolę luzów w zawieszeniu oraz test skuteczności tłumienia na stanowisku diagnostycznym. W warunkach warsztatowych porównuje się też zachowanie auta na nierównościach i stabilność po wybiciach.
Geometrię warto kontrolować po uderzeniu w krawężnik/dziurę, po naprawach zawieszenia, przy ściąganiu auta oraz gdy opony zużywają się wyraźnie bardziej z jednej strony. To ogranicza ryzyko szybkiego zniszczenia nowego kompletu opon.
Niewyważone koło może powodować drgania i przyspieszać nierównomierne zużycie bieżnika, choć nie zawsze daje klasyczny wzór wyząbkowania. W diagnostyce warto więc łączyć: kontrolę wyważenia, stanu amortyzatorów i elementów zawieszenia.
Najczęściej mylą wzorce: każdy "dziwny" bieżnik przypisują zbieżności albo ciśnieniu. Drugi błąd to ignorowanie roli amortyzatora i dynamiki koła. Pomaga zapamiętać: faliste/schodkowe zużycie często wiąże się z drganiami i tłumieniem.
Ucz się mapy skojarzeń: wzorzec zużycia → najbardziej typowa przyczyna. Zrób fiszki ze zdjęciami (barki, środek, piłkowanie/wyząbkowanie, punktowe uszkodzenia). Ćwicz też łączenie objawów z układem: zawieszenie, geometria, ciśnienie.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wyząbkowanie (faliste, nierówne zużycie klocków bieżnika) często wiąże się z brakiem skutecznego tłumienia drgań koła.

Materiały:

  • Podręcznik/mechanika pojazdowa: dział o ogumieniu i zawieszeniu (zużycie opon i jego przyczyny)
  • Materiały szkoleniowe producentów amortyzatorów dotyczące objawów zużycia
  • Poradniki producentów opon o wzorcach zużycia bieżnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego