Przy przekazaniu komputera (środka trwałego) w formie darowizny jednostka wyksięgowuje środek trwały z ewidencji oraz rozlicza dotychczasowe umorzenie. Kluczowe jest rozróżnienie między wartością początkową a wartością nieumorzoną (netto), czyli częścią, która nie została jeszcze ujęta w kosztach poprzez amortyzację.
Zasada jest następująca: do miesiąca przekazania dokonuje się ostatniego odpisu amortyzacyjnego, a następnie nieumorzona część wartości początkowej stanowi pozostały koszt operacyjny. Wynika to z klasyfikacji zdarzeń związanych z nieodpłatnym przekazaniem aktywów jako kosztów operacyjnych, ale ubocznych wobec podstawowej działalności (typowo ewidencjonowanych na koncie 761).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Strata nadzwyczajna – to kategoria historyczna, nieużywana jako prawidłowa klasyfikacja w obecnych zasadach sprawozdawczości. W zadaniach egzaminacyjnych jej wybór oznacza zwykle mylenie pojęć "nietypowe zdarzenie" z "pozostałe koszty operacyjne".
- Koszt finansowy – dotyczy kosztów operacji finansowych (np. odsetek, różnic kursowych), a darowizna środka trwałego jest zdarzeniem o charakterze operacyjnym.
- Strata brutto – nie jest kategorią opisującą rodzaj kosztu z tytułu darowizny środka trwałego; "brutto" odnosi się do prezentacji wyniku, a nie do klasyfikacji tej operacji.
W praktyce księgowej ujmuje się: rozliczenie umorzenia (konto umorzenia) oraz ujęcie wartości netto w pozostałych kosztach operacyjnych, równolegle z wyksięgowaniem wartości początkowej środka trwałego. Jeśli środek trwały jest w pełni zamortyzowany, operacja nie generuje kosztu z tytułu wartości nieumorzonej (pozostaje samo wyksięgowanie).