KWALIFIKACJA BUD11 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 23.
Nominalny rozstaw blachowkrętów przy montażu płyt gipsowo-kartonowych wynosi 250 mm. Jeżeli dopuszczalne odchylenie wynosi ±20 mm, to który rozstaw blachowkrętów jest prawidłowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozwiązanie: Tolerancja ±20 mm dla 250 mm oznacza przedział 250−20 do 250+20, czyli 230–270 mm. Po przeliczeniu to 23–27 cm. Rozstaw 24 cm to 240 mm, więc mieści się w dopuszczalnym zakresie. Pozostałe wartości są poniżej 23 cm lub powyżej 27 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Nominalny rozstaw blachowkrętów wynosi 250 mm. Dopuszczalne odchylenie ±20 mm oznacza, że rzeczywisty rozstaw może być zarówno nieco mniejszy, jak i nieco większy od nominalnego, ale tylko w określonych granicach.

Krok 1: wyznaczenie granic tolerancji
Dolna granica: 250 mm − 20 mm = 230 mm.
Górna granica: 250 mm + 20 mm = 270 mm.

Krok 2: porównanie odpowiedzi z przedziałem
W odpowiedziach podano wartości w centymetrach, więc warto pamiętać, że 1 cm = 10 mm. Przedział 230–270 mm to 23–27 cm.

  • "24 cm" = 240 mm, a więc mieści się w przedziale 230–270 mm. Taki rozstaw jest prawidłowy.
  • "22 cm" = 220 mm, czyli poniżej 230 mm. To zbyt gęste mocowanie względem podanej tolerancji.
  • "28 cm" = 280 mm, czyli powyżej 270 mm. To zbyt rzadkie mocowanie względem podanej tolerancji.
  • "29 cm" = 290 mm, również powyżej 270 mm, więc także jest nieprawidłowe.

Dlaczego to ma znaczenie w praktyce? Rozstaw mocowań wpływa na sztywność zabudowy i ryzyko wybrzuszeń płyty. Zbyt rzadkie wkręty mogą powodować odkształcenia i problemy z wykończeniem, a zbyt gęste – nadmierne perforowanie płyty. W zadaniu oceniana jest jednak wyłącznie zgodność z tolerancją wynikającą z wartości nominalnej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wyznacz przedział "od–do" i dopiero potem porównuj odpowiedzi; unikniesz błędów wynikających z pośpiechu lub pomylenia mm z cm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyznaczasz przedział: wartość nominalna minus tolerancja oraz wartość nominalna plus tolerancja. Dla 250 mm i ±20 mm otrzymujesz 230–270 mm. Każdy rozstaw w tym zakresie jest dopuszczalny, a poza nim – nie.
Najpierw przelicz jednostki: 24 cm to 240 mm. Tolerancja ±20 mm dla 250 mm daje zakres 230–270 mm. Ponieważ 240 mm leży między 230 a 270 mm, rozstaw 24 cm jest zgodny z wymaganiem.
Oznacza, że rozstaw mocowań może odchylić się od nominalnego o maksymalnie 20 mm w dół lub w górę. Tolerancja uwzględnia realia montażu (np. dopasowanie do profili), ale nadal wymaga trzymania się przedziału dopuszczalnych wartości.
Stosuj prostą regułę: 10 mm = 1 cm, więc dzielisz przez 10. Np. 250 mm = 25 cm, 230 mm = 23 cm, 270 mm = 27 cm. W drugą stronę mnożysz cm × 10, np. 24 cm = 240 mm.
Przy zbyt dużych odstępach mocowań płyta może pracować i wybrzuszać się, co pogarsza płaskość powierzchni i utrudnia szpachlowanie. W zadaniu egzaminacyjnym kryterium jest jednak tylko przekroczenie górnej granicy tolerancji (tu: powyżej 270 mm).
Tak, jeśli schodzisz poniżej dolnej granicy tolerancji. Nadmierna liczba wkrętów to więcej otworów w płycie i większe ryzyko lokalnych uszkodzeń kartonu, a także niepotrzebna strata czasu i materiału. W tym zadaniu granica to 230 mm.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie mm z cm, błędne wyznaczanie przedziału (np. dodanie tolerancji tylko w jedną stronę) oraz błędy rachunkowe w odejmowaniu/dodawaniu. Pomaga zapis "od 230 do 270 mm" i dopiero potem porównanie z odpowiedziami.
Nominalny rozstaw dotyczy typowego rozmieszczenia mocowań, ale w praktyce mogą istnieć strefy wymagające zagęszczenia (np. krawędzie, miejsca naprężeń) zgodnie z instrukcjami systemu. W tym zadaniu rozpatrujesz jednak tylko podaną wartość nominalną i tolerancję.
Najczęściej podczas bieżącej kontroli robót i przy odbiorze prac, zanim płyty zostaną całkowicie zaszpachlowane i pomalowane. Kontrola polega na pomiarze odległości między kolejnymi mocowaniami w kilku miejscach i porównaniu z wymaganym przedziałem tolerancji.
Najpierw ustal zakres w mm, a potem przelicz go na cm (dzieląc przez 10). Dla 230–270 mm dostajesz 23–27 cm. Wtedy od razu widać, że 24 cm pasuje, a 22 cm jest za małe, natomiast 28–29 cm są za duże.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Rozwiązanie: Tolerancja ±20 mm dla 250 mm oznacza przedział 250−20 do 250+20, czyli 230–270 mm. Po przeliczeniu to 23–27 cm. Rozstaw 24 cm to 240 mm, więc mieści się w dopuszczalnym zakresie."

Materiały:

  • Instrukcje montażu producentów systemów suchej zabudowy (katalogi techniczne, poradniki montażu)
  • Materiały szkoleniowe z podstaw suchej zabudowy (rozstawy mocowań, strefy brzegowe)
  • Powtórka z matematyki praktycznej: tolerancje i przedziały wartości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego