KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 18.
Norma zużycia betonu do wykonania 1 m3 ławy prostokątnej żelbetowej wynosi 1.10 m3. Ile m3 betonu potrzeba do wykonania ław o długości 20.00 m i o przekroju przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny ławy prostokątnej żelbetowej, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz objętość geometryczną ławy z rysunku:
1,0 m × 0,5 m × 20,0 m = 10,0 m³. Następnie stosujesz normę zużycia 1,10 m³/m³ (uwzględnia straty i technologię): 10,0 × 1,10 = 11,0 m³. Dlatego potrzebne jest 11,00 m³ betonu.

Pełne wyjaśnienie:

Norma zużycia betonu (np. 1,10 m³/m³) jest współczynnikiem, który uwzględnia, że w praktyce na wykonanie 1 m³ gotowej konstrukcji zwykle potrzeba nieco więcej mieszanki. Wynika to m.in. ze strat przy transporcie i układaniu, wypełnienia szalunków, tolerancji wymiarowych oraz warunków zagęszczania.

Krok 1: objętość geometryczna ławy
Z rysunku wynika przekrój prostokątny 1000 mm × 500 mm, czyli 1,0 m × 0,5 m. Długość ław to 20,0 m. Objętość geometryczna:

V = 1,0 m × 0,5 m × 20,0 m = 10,0 m³.

Krok 2: zastosowanie normy zużycia
Skoro norma wynosi 1,10 m³ betonu na 1 m³ elementu, to rzeczywiste zapotrzebowanie na mieszankę wynosi:

10,0 m³ × 1,10 = 11,0 m³.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10,00 m³ odpowiada tylko objętości geometrycznej i pomija normę zużycia, czyli kluczowy element zadania.
  • 20,00 m³ zwykle wynika z błędnego założenia, że przekrój ma 1,0 m² (np. 1,0 × 1,0) albo z pomylenia wymiarów i mechanicznego przyjęcia "1 m³ na 1 m" długości.
  • 22,00 m³ może być skutkiem podwójnego naliczenia normy (np. 2 × 11) albo błędu w obliczeniu pola przekroju (np. 1,0 × 1,0 zamiast 1,0 × 0,5).

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z normą zużycia zawsze wykonaj dwa etapy: (1) policz objętość elementu z geometrii, (2) dopiero potem pomnóż przez normę/współczynnik. To ogranicza ryzyko pominięcia najważniejszego kroku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To współczynnik mówiący, że na wykonanie 1 m³ gotowej konstrukcji potrzeba przeciętnie 1,10 m³ mieszanki. Uwzględnia typowe straty i uwarunkowania technologiczne (transport, układanie, zagęszczanie, tolerancje). W kosztorysie i zamówieniu betonu nie bazuje się wyłącznie na geometrii.
Najpierw liczysz pole przekroju: szerokość × wysokość. Potem mnożysz przez długość ławy: V = b × h × L. Uważaj na jednostki z rysunku (często mm). Dopiero po wyliczeniu objętości geometrycznej stosujesz normę zużycia, jeśli jest podana w treści.
Objętość geometryczna nie uwzględnia realiów wykonawstwa. Część mieszanki zostaje w sprzęcie, w przewodach, na narzędziach, a w szalunkach i przy zagęszczaniu pojawiają się drobne straty i odchyłki. Dlatego stosuje się normę zużycia (np. 1,10), aby na budowie nie zabrakło betonu.
Dzielisz przez 1000: 1000 mm = 1,0 m, 500 mm = 0,5 m. To kluczowe w zadaniach z rysunkiem technicznym, bo pozostawienie mm w obliczeniach da wynik 1000 razy za duży lub za mały. Zawsze sprawdź, w jakich jednostkach są podane wymiary.
Najczęściej na etapie kosztorysowania, zamawiania mieszanki i planowania dostaw. Norma pomaga ustalić ilość betonu z zapasem technologicznym. Przy ławach fundamentowych jest to szczególnie ważne, bo przerwanie betonowania z powodu braku mieszanki pogarsza organizację robót.
Najczęstsze pomyłki to: (1) policzenie tylko geometrii i pominięcie mnożenia przez normę, (2) błędne jednostki (mm traktowane jak m), (3) pomylenie sensu normy i dzielenie zamiast mnożenia, (4) błędne pole przekroju (np. 1,0 × 1,0 zamiast 1,0 × 0,5).
W uproszczeniu tak: 1,10 to 110% objętości geometrycznej, czyli ok. 10% więcej mieszanki w stosunku do "czystej" geometrii elementu. Ważne jest jednak rozumienie przyczyny: to nie dowolny zapas, tylko przyjęty współczynnik zużycia uwzględniający wykonawstwo.
Zrób szybki test rozsądku: objętość ławy to pole przekroju razy długość. Jeśli przekrój ma 1,0 × 0,5 m, to pole to 0,5 m². Przy 20 m długości daje to 10 m³, więc po normie 1,10 wynik powinien być trochę większy, czyli około 11 m³. Wyniki typu 20 lub 22 m³ zwykle oznaczają błąd.
W zadaniach egzaminacyjnych wpływ ten jest zwykle ujęty pośrednio w normie zużycia. Zagęszczanie eliminuje puste przestrzenie i poprawia wypełnienie szalunku, a organizacyjnie wiąże się też z pewnymi stratami mieszanki. Dlatego w praktyce zamawia się więcej niż wynika z samej geometrii.
Postępujesz schematem: (1) liczysz objętość geometryczną elementu w m³, (2) mnożysz ją przez normę zużycia (np. 1,10). Wzór: Vrzecz = Vgeom × norma. To prosta metoda, ale wymaga konsekwencji w jednostkach i kolejności działań.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw liczysz objętość geometryczną ławy z rysunku:1,0 m × 0,5 m × 20,0 m = 10,0 m³.

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z kosztorysowania robót budowlanych (działy: przedmiar i zapotrzebowanie materiałów)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót betoniarskich (straty, zagęszczanie, transport mieszanki)
  • Zbiory zadań z obmiaru robót: objętość elementów betonowych o prostych przekrojach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego