KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Nóż tokarski wytaczak hakowy na rysunku oznaczony jest numerem
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek narzędzi tokarskich, prawdopodobnie w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytaczak hakowy jest nożem do obróbki wewnętrznej, rozpoznawalnym po zagięciu części roboczej pod kątem prostym (kształt "haka"), co umożliwia wykonywanie rowków i podcięć wewnątrz otworu. Na rysunku taką geometrię ma narzędzie oznaczone numerem 3.

Pełne wyjaśnienie:

W obróbce tokarskiej narzędzia dzieli się m.in. na noże do powierzchni zewnętrznych oraz noże do obróbki wewnętrznej, czyli wytaczaki. Gdy trzeba obrabiać wnętrze otworu (np. w tulei lub korpusie), narzędzie musi mieć odpowiedni kształt, aby zmieścić się w otworze i dosięgnąć do miejsca skrawania.

Wytaczak hakowy jest szczególnym rodzajem wytaczaka: jego część robocza jest zagięta pod kątem prostym, przez co przypomina hak. To zagięcie nie jest "ozdobą" narzędzia, tylko cechą funkcjonalną – pozwala wykonać rowki wewnętrzne i podcięcia w otworach (zwłaszcza tam, gdzie narzędzie proste nie ma odpowiedniego dojścia lub geometrii).

Na rysunku narzędzie oznaczone numerem 3 ma właśnie taki kształt: widać charakterystyczne zagięcie części roboczej oraz pracę w obszarze rowka wewnętrznego. Dlatego poprawną odpowiedzią jest 3.

  • Odpowiedź 1 jest błędna, ponieważ przedstawia wytaczak o prostej geometrii, typowy do wytaczania/obróbki powierzchni cylindrycznych wewnątrz otworu, bez wykonywania rowka "od boku" za pomocą zagięcia.
  • Odpowiedź 2 jest błędna z analogicznego powodu: narzędzie wewnętrzne, ale bez cechy "haka", więc nie odpowiada wytaczakowi hakowemu.
  • Odpowiedź 4 jest błędna, bo dotyczy noża do obróbki zewnętrznej (pracuje na zewnątrz przedmiotu i wykonuje ruch promieniowy), a nie narzędzia przeznaczonego do rowków/podcięć wewnątrz otworu.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na rysunku narzędzia, które jednocześnie jest w otworze i ma wyraźne zagięcie części roboczej – to najczęściej wytaczak hakowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wytaczak hakowy to nóż tokarski do obróbki wewnętrznej, którego część robocza jest zagięta pod kątem prostym. Taki kształt umożliwia wykonywanie rowków wewnętrznych i podcięć w otworach, gdzie wytaczak prosty nie zapewnia dojścia.
Najważniejsza cecha to "hak": widoczne zagięcie części roboczej (zwykle pod kątem prostym). Dodatkowo narzędzie pracuje w otworze i często jest pokazane przy wykonywaniu rowka wewnętrznego lub podcięcia.
Zagięcie zwiększa możliwości dojścia ostrza do miejsc trudnodostępnych w otworze. Dzięki temu można skrawać "od boku" i wykonywać rowki oraz podcięcia wewnątrz elementu, zamiast obrabiać wyłącznie powierzchnie cylindryczne jak wytaczaki proste.
Typowe zastosowania to rowki wewnętrzne (np. pod uszczelnienia), podcięcia oraz obróbka kształtowa we wnętrzu otworów, zwłaszcza nieprzelotowych. Narzędzie jest przydatne tam, gdzie potrzebny jest dostęp do stopnia/rowka wewnątrz detalu.
Wytaczak prosty ma prostą część roboczą i najczęściej służy do wytaczania/wykańczania średnicy otworu. Wytaczak hakowy ma zagięcie i jest przeznaczony głównie do rowków i podcięć wewnętrznych. Różnica wynika z geometrii i funkcji, nie z nazwy.
Nie. Narzędzia w otworze to ogólnie wytaczaki, ale mogą być proste, hakowe lub inne odmiany. O "hakowym" decyduje zagięcie części roboczej (kształt haka) oraz typowe przeznaczenie do rowków/podcięć, a nie samo położenie w otworze.
Najszybszym wyróżnikiem jest kątowe zagięcie ostrza (często 90°), przez które narzędzie wygląda jak "hak". Jeżeli na rysunku widzisz narzędzie wewnętrzne bez zagięcia, to najpewniej jest to wytaczak prosty, a nie hakowy.
Takie pytania sprawdzają praktyczną umiejętność czytania rysunków technologicznych i rozpoznawania narzędzi. W pracy mechanika-montera trzeba dobrać właściwy nóż do operacji (np. rowek wewnętrzny), a rysunek pozwala ocenić geometrię i zastosowanie narzędzia.
Najczęściej myli się go z wytaczakiem prostym, bo oba narzędzia są wewnątrz otworu. Błąd wynika z nieuwzględnienia zagięcia części roboczej oraz z niepowiązania kształtu z funkcją (rowek/podcięcie). Warto zawsze szukać "haka".
Ucz się rozpoznawania narzędzi po geometrii i zastosowaniu: nóż zewnętrzny vs wytaczak, wytaczak prosty vs hakowy. Przerabiaj rysunki z przykładami operacji (wytaczanie, rowkowanie, podcinanie) i trenuj wskazywanie cech diagnostycznych, np. zagięcia "haka".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wytaczak hakowy jest nożem do obróbki wewnętrznej, rozpoznawalnym po zagięciu części roboczej pod kątem prostym (kształt "haka"), co umożliwia wykonywanie rowków i podcięć wewnątrz otworu."

Źródła:

  • Opis ilustracji (analiza obrazu) dostarczony w treści zadania: identyfikacja narzędzia 3 jako wytaczaka hakowego na podstawie zagięcia pod kątem prostym, brak daty (źródło kontekstowe).

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z obróbki skrawaniem (tokarstwo) – rozdział o nożach tokarskich i wytaczaniu
  • Katalog narzędzi tokarskich (geometria i zastosowania wytaczaków prostych i hakowych)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania narzędzi na rysunkach technologicznych (arkusze zadań zawodowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego