KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 5.
O nadciśnieniu tętniczym mówi się, gdy wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego są wyższe lub równe
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadciśnienie tętnicze w klasycznym ujęciu dla pomiaru gabinetowego rozpoznaje się, gdy ciśnienie wynosi co najmniej 140/90 mmHg (skurczowe i/lub rozkurczowe). Pozostałe odpowiedzi zawierają wartości typowe dla normy lub stanów pośrednich i nie stanowią standardowego progu rozpoznania.

Pełne wyjaśnienie:

Ciśnienie tętnicze opisuje się dwiema wartościami: skurczową (pierwsza, wyższa) oraz rozkurczową (druga, niższa), podawanymi w mmHg. W wielu materiałach dydaktycznych i w praktyce klinicznej dla pomiaru gabinetowego za próg nadciśnienia przyjmuje się wartość ≥ 140/90 mmHg. Oznacza to, że wynik równy lub wyższy od tej granicy sugeruje nadciśnienie i powinien skłaniać do dalszej oceny (np. powtórzeń pomiaru, dzienniczka, konsultacji lekarskiej).

Dlaczego 140/90 mmHg jest poprawne?
To najczęściej nauczany i tradycyjnie stosowany próg rozpoznania nadciśnienia w pomiarze gabinetowym. W zadaniu sprawdza się znajomość tej granicy oraz umiejętność odróżnienia wartości prawidłowych od podwyższonych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 120/90 mmHg – wartość skurczowa 120 mmHg jest typowa dla normy, a rozkurczowa 90 mmHg znajduje się na granicy; nie jest to standardowy zapis progu "140/90". Odpowiedź może kusić, bo zawiera "90", ale nie spełnia typowej pary progowej.
  • 130/95 mmHg – zawiera podwyższone rozkurczowe 95 mmHg, jednak w pytaniu chodzi o klasyczny próg, a nie dowolną kombinację. Taka odpowiedź odzwierciedla częsty błąd: wybór wartości "pośrednich" albo mieszanie klasyfikacji.
  • 110/85 mmHg – obie wartości są niższe i nie odpowiadają progowi rozpoznania nadciśnienia; to raczej wynik z zakresu prawidłowego lub bliskiego prawidłowemu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie nie doprecyzowuje metody (domowy/ABPM) i używa klasycznego sformułowania o "wartościach skurczowego i rozkurczowego", najczęściej chodzi o próg gabinetowy 140/90 mmHg. W praktyce opiekuńczej ważne jest też, by mierzyć ciśnienie poprawnie (odpoczynek, właściwy mankiet, powtórzenia) i przekazywać niepokojące wyniki personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciśnienie skurczowe to wartość mierzona w chwili skurczu serca (pierwsza liczba), a rozkurczowe w chwili rozkurczu (druga liczba). Zapis 140/90 oznacza 140 mmHg skurczowego i 90 mmHg rozkurczowego.
W wielu materiałach i klasycznym ujęciu za próg nadciśnienia w pomiarze gabinetowym przyjmuje się co najmniej 140/90 mmHg. W praktyce wynik należy potwierdzać powtórzeniami i oceną lekarską, a nie pojedynczym pomiarem.
Progi mogą się różnić, bo część wytycznych stosuje inne definicje (np. bardziej "wczesne" rozpoznanie), a metody pomiaru też mają znaczenie (gabinet, pomiar domowy, ABPM). Dlatego w nauce do egzaminu warto sprawdzić, jaki próg jest wymagany w danym zestawie pytań.
Zapewnij 5 minut odpoczynku, pozycję siedzącą, rękę opartą na wysokości serca i właściwy rozmiar mankietu. Wykonaj 2 pomiary w odstępie 1–2 minut i zapisz oba wyniki (skurczowe/rozkurczowe) wraz z tętnem oraz godziną.
Nie zawsze. Pojedynczy wynik może być zawyżony przez stres, ból, wysiłek, kofeinę lub błędy techniczne. Zwykle potrzebne są powtórzenia w różnych dniach lub pomiary domowe/ABPM oraz ocena lekarza. Opiekun/ka powinna zgłosić niepokojące wartości zgodnie z procedurą.
Częste błędy to: zbyt mały mankiet (zawyża), pomiar od razu po wysiłku, brak odpoczynku, rozmowa w trakcie, ręka niepodparta, mankiet na ubraniu oraz złe ułożenie mankietu. Każdy z tych czynników może istotnie zmienić odczyt.
Jeśli występują objawy takie jak silny ból w klatce piersiowej, duszność, zaburzenia mowy, niedowład, silny ból głowy lub splątanie, należy pilnie wezwać pomoc medyczną zgodnie z procedurą. Sam pomiar nie zastępuje oceny stanu klinicznego.
Zapisuj datę, godzinę, wynik skurczowe/rozkurczowe, tętno oraz okoliczności (np. ból, stres, leki, wysiłek). Staraj się mierzyć o stałych porach i tą samą metodą. Dzienniczek ułatwia lekarzowi ocenę i dobór postępowania.
Tak. Nadciśnienie często przebiega bez wyraźnych dolegliwości, dlatego bywa wykrywane przypadkowo. Właśnie z tego powodu regularne pomiary w opiece nad osobami starszymi i przewlekle chorymi mają duże znaczenie dla bezpieczeństwa.
Utrwal progi rozpoznania, nazwy składowych wyniku (skurczowe/rozkurczowe), zasady poprawnego pomiaru oraz typowe czynniki zafałszowujące odczyt. Ćwicz rozpoznawanie, kiedy wynik wymaga zgłoszenia personelowi medycznemu i jak prawidłowo go udokumentować.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Nadciśnienie tętnicze w klasycznym ujęciu dla pomiaru gabinetowego rozpoznaje się, gdy ciśnienie wynosi co najmniej 140/90 mmHg (skurczowe i/lub rozkurczowe)."

Źródła:

  • 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension, European Heart Journal, 2018 (wytyczne dotyczące progów i klasyfikacji ciśnienia tętniczego)
  • 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults, Hypertension, 2017 (alternatywna klasyfikacja i progi rozpoznania)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw pielęgniarstwa/opieki długoterminowej – rozdział o pomiarze parametrów życiowych
  • Materiały szkoleniowe z techniki pomiaru ciśnienia (dobór mankietu, pozycja pacjenta, odpoczynek przed pomiarem)
  • Aktualne wytyczne towarzystw kardiologicznych dotyczące klasyfikacji i rozpoznania nadciśnienia (do porównania progów w różnych metodach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego