W tego typu zadaniu oblicza się objętość mas ziemnych nasypu na podstawie dwóch rysunków: rzutu (najczęściej daje długość odcinka lub szerokość w planie) oraz przekroju (daje kształt i wymiary poprzeczne nasypu).
1) Ustal pole przekroju poprzecznego
Przekrój nasypu bywa figurą złożoną. Najbezpieczniej rozbić go na proste figury (np. prostokąt i dwa trójkąty skarp) albo zastosować wzór na trapez, jeśli przekrój ma równoległe podstawy. Pole przekroju zapisuje się w m2.
2) Ustal wymiar "wzdłużny" z rzutu
Z rzutu odczytuje się zwykle długość odcinka, na którym nasyp ma taki przekrój (albo wymiary pozwalające wyznaczyć tę długość). Ten wymiar musi być w metrach.
3) Oblicz objętość
Gdy przekrój jest stały na długości, stosuje się zależność: V = P · L, gdzie P to pole przekroju (m2), a L to długość (m). Wynik otrzymuje się w m3. Jeśli zadanie przewiduje zmienność przekrojów na końcach, w praktyce używa się uśredniania pól (średnia arytmetyczna pól przekrojów) i mnożenia przez odległość, ale wtedy rysunki muszą podawać oba przekroje.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "30 m3"?
Oznacza to, że po prawidłowym odczytaniu wymiarów z rzutu i przekroju oraz wykonaniu obliczeń (pole przekroju i mnożenie przez długość) otrzymuje się 30 m3.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- "20 m3" często wynika z pominięcia części przekroju (np. skarp) albo użycia zbyt małej długości z rzutu.
- "40 m3" może pojawić się po przyjęciu zbyt dużego pola (np. potraktowanie przekroju jako pełnego prostokąta) albo po błędzie w przeniesieniu wymiaru.
- "60 m3" bywa skutkiem błędu jednostek (np. cm jako m) lub podwojenia któregoś wymiaru (np. sumowanie szerokości z obu stron bez podstawy z rysunku).
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź "zdrowy rozsądek" wyniku: typowe przekroje kilku m2 razy kilka–kilkanaście metrów dają dziesiątki m3. Jeśli wychodzą setki lub ułamki m3, najpierw skontroluj jednostki i odczyt z rysunku.
