W wycenie leku recepturowego kluczowe jest rozróżnienie, czy recepta spełnia warunki zastosowania opłaty ryczałtowej, czy też lek jest pełnopłatny. Ryczałt ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy lek recepturowy jest sporządzony z surowców objętych refundacją i spełnia wymagania formalne (m.in. dotyczące warunków refundacji danego surowca i dawkowania).
Jeżeli tych warunków nie da się potwierdzić albo nie są spełnione (np. w praktyce aptecznej często dotyczy to recept z określonymi substancjami lub złożeniami), wówczas nie stosuje się ryczałtu. Taki lek traktuje się jako pełnopłatny, czyli pacjent ponosi pełny koszt:
- zakupu/zużycia surowców (według cen zakupu stosowanych w danej aptece),
- kosztu wykonania, czyli taxa laborum (opłata za sporządzenie leku recepturowego).
Dlatego odpowiedź "Lek jest pełnopłatny, a całkowity koszt zależy od cen składników oraz taxy laborum." jest poprawna: bez podania konkretnych cen surowców i bez jednoznacznego potwierdzenia refundacji nie da się obliczyć jednej, stałej kwoty końcowej.
Stwierdzenia typu "Opłata ryczałtowa wynosi … zł" są w tym ujęciu błędne, bo zakładają z góry refundację i pomijają fakt, że ryczałt nie obejmuje sytuacji pełnopłatności. Odpowiedź "Lek jest bezpłatny" jest nieprawidłowa, ponieważ nawet w mechanizmach refundacyjnych pacjent co do zasady ponosi określoną odpłatność (ryczałt i ewentualne dopłaty), a pełna bezpłatność wymaga szczególnych podstaw, których tu nie wskazano.
W praktyce farmaceuta przed taksacją powinien zawsze zweryfikować status refundacyjny surowców i warunki ich finansowania, a następnie dobrać właściwy sposób rozliczenia.
