KWALIFIKACJA HGT12 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Oblicz cenę gastronomiczną netto jednej lampki wina o pojemności 100 ml, jeśli cena zakupu 1 butelki wina o pojemności 1,5 1 wynosi 60 zł, a marża gastronomiczna 300%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z butelki 1,5 l (1500 ml) otrzymasz 15 porcji po 100 ml.
Koszt zakupu 100 ml to 60 zł / 15 = 4,00 zł. Marża 300% liczona jako narzut od kosztu oznacza cenę = 4,00 zł × (1 + 3,00) = 16,00 zł netto. Pozostałe wyniki wynikają z pominięcia narzutu lub błędnego przeliczenia porcji.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto jednej lampki wina 100 ml, trzeba wykonać dwa kroki: wyliczyć koszt porcji oraz zastosować marżę 300% rozumianą w praktyce gastronomicznej jako narzut liczony od ceny zakupu.

1) Liczba porcji z butelki
Butelka ma pojemność 1,5 l, czyli 1500 ml. Jedna lampka ma 100 ml, więc liczba porcji to 1500 ml / 100 ml = 15 porcji.

2) Koszt zakupu jednej porcji (100 ml)
Skoro 1 butelka kosztuje 60 zł, to koszt 100 ml wynosi 60 zł / 15 = 4,00 zł.

3) Zastosowanie marży 300% (narzutu od kosztu)
Marża 300% w takim zapisie oznacza, że do kosztu dolicza się 300% kosztu, czyli cena rośnie o trzykrotność kosztu. Współczynnik wynosi zatem 1 + 3 = 4.
Cena gastronomiczna netto = 4,00 zł × 4 = 16,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "4,00 zł" to sam koszt porcji bez doliczenia marży/narzutu.
  • "8,00 zł" odpowiadałoby podwojeniu kosztu (narzut 100%), a nie 300%.
  • "12,00 zł" sugeruje zastosowanie współczynnika 3 zamiast 4 albo inny błąd w rozumieniu "300%".

W zadaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest konsekwentne: (a) przeliczenie pojemności i liczby porcji, (b) wyliczenie kosztu porcji, (c) użycie właściwego współczynnika procentowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprowadź jednostki do tych samych: 1,5 l = 1500 ml. Następnie podziel pojemność całkowitą przez wielkość porcji: 1500 ml / 100 ml = 15 porcji. To krok obowiązkowy przed liczeniem ceny jednej lampki.
To cena sprzedaży bez podatku VAT, wyliczana na podstawie kosztu zakupu i przyjętej marży/narzutu. W praktyce zadań egzaminacyjnych najczęściej liczysz ją jako: koszt porcji × (1 + marża w zapisie procentowym).
Bo 300% oznacza doliczenie do kosztu dodatkowych 300% kosztu. Cena końcowa to więc 100% kosztu + 300% kosztu = 400% kosztu, czyli 4 × koszt porcji. Stąd mnożnik 4 w obliczeniach.
Najczęściej pojawia się: pomylenie 1,5 l z 1,5 ml lub 150 ml, pominięcie etapu liczenia liczby porcji, oraz błędne rozumienie 300% (np. użycie mnożnika 3 zamiast 4). Warto zawsze rozpisać kroki.
Nie, jeśli w treści podano marżę/narzut i pytanie dotyczy ceny gastronomicznej. 4,00 zł to w tym przypadku jedynie koszt zakupu porcji 100 ml (60 zł / 15). Cena sprzedaży musi uwzględniać marżę 300%.
Oceń rząd wielkości: butelka kosztuje 60 zł, a sprzedajesz 15 lampek. Bez marży wyszłoby 4 zł za lampkę. Przy bardzo wysokiej marży 300% cena powinna być kilka razy większa, więc 16 zł jest logiczne.
Zasada jest ta sama: przelicz pojemność butelki na ml, policz liczbę porcji (pojemność / 100 ml), a potem podziel cenę zakupu przez liczbę porcji. Dopiero na końcu zastosuj marżę/narzut podany w treści.
Wysokie marże pojawiają się często przy napojach, bo oprócz kosztu zakupu towaru uwzględnia się koszty stałe lokalu, obsługę, szkło, straty (rozlew), marketing i oczekiwany zysk. W zadaniach egzaminacyjnych to typowy parametr.
W wielu zadaniach szkolnych "marża X%" bywa liczona jak narzut od kosztu: cena = koszt × (1 + X). Marża w sensie stricte liczona od ceny sprzedaży daje inne wzory. Jeśli nie ma doprecyzowania, stosuje się konwencję z arkuszy ćwiczeniowych.
Ćwicz schemat: 1) jednostki i porcje, 2) koszt porcji, 3) narzut/marża, 4) zaokrąglenie wyniku. Rób dużo krótkich przykładów na napojach i potrawach. Na egzaminie zapisuj obliczenia etapami, by uniknąć pomyłek.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z butelki 1,5 l (1500 ml) otrzymasz 15 porcji po 100 ml.Koszt zakupu 100 ml to 60 zł / 15 = 4,00 zł. Marża 300% liczona jako narzut od kosztu oznacza cenę = 4,00 zł × (1 + 3,00) = 16,00 zł netto.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Narzut" (definicja i zależność narzutu od kosztu) https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzut - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL), "Marża" (ogólne pojęcie marży w handlu) https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: kalkulacja gastronomiczna (cena zakupu, narzut, cena sprzedaży)
  • Zadania rachunkowe z procentów i przeliczania jednostek (ml, l, porcje)
  • Przykładowe cenniki i karty menu/napojów do ćwiczeń kalkulacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego