KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 23.
Oblicz czas potrzebny do wydrukowania nakładu 40 000 odbitek czterokolorowych jednostronnie zadrukowanych formatu A4 na maszynie dwukolorowej formatu B2 o maksymalnej wydajności 4 000 odbitek/h.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Druk 4/0 na maszynie 2‑kolorowej wymaga zwykle 2 przebiegów, bo w jednym przejściu nanoszone są tylko 2 barwy. Efektywna wydajność dla całego 4‑kolorowego nakładu to więc 4000/2 = 2000 odb./h. Czas druku: 40 000 / 2000 = 20 h. Jeśli jednak "odbitka" oznacza już pojedynczy przebieg, wychodzi 10 h. Przy kluczu egzaminacyjnym przyjęto 5 h, co odpowiada innemu założeniu wydajności.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowe są dwa kroki: (1) ustalenie, ile przebiegów (przejść) jest potrzebnych do uzyskania druku czterokolorowego, oraz (2) przeliczenie wydajności na czas.

1) Liczba przebiegów
Odbitka jest opisana jako "czterokolorowa jednostronnie" (typowo 4/0, czyli CMYK po jednej stronie). Maszyna jest "dwukolorowa", czyli w jednym przebiegu może nanieść dwie barwy. W praktyce oznacza to, że do uzyskania 4 barw na tej samej stronie potrzebne są dwa przebiegi (np. CM w pierwszym, YK w drugim). To założenie jest najczęściej sprawdzane w tego typu pytaniach.

2) Czas z wydajności
Jeżeli maksymalna wydajność wynosi 4000 odb./h na przebieg, to przy dwóch przebiegach efektywna wydajność dla gotowego 4‑kolorowego produktu spada o połowę: 4000 / 2 = 2000 "gotowych" odbitek na godzinę. Wtedy czas wynosi 40 000 / 2000 = 20 godzin.

Skąd więc odpowiedzi 4 h, 5 h, 6 h, 8 h?
Takie wartości mogą pojawić się, gdy inaczej rozumie się pojęcie "odbitka" albo "wydajność" (np. gdy 4000 odb./h dotyczy już pełnego druku czterokolorowego, albo gdy nakład liczony jest w arkuszach B2 z wieloma użytkami A4 na arkuszu). W treści nie ma jednak wprost podanej liczby użytków A4 na arkuszu B2 ani informacji, czy wydajność odnosi się do pełnego 4/0, czy do jednego przebiegu. To rodzi ryzyko różnych interpretacji i stąd możliwe wątpliwości.

Wskazówka egzaminacyjna
Zawsze sprawdzaj, czy liczba kolorów w zleceniu przekracza liczbę kolorów maszyny. Jeśli tak, zwykle trzeba uwzględnić wielokrotność przebiegów, a dopiero potem dzielić nakład przez wydajność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: czas = nakład / wydajność. Zadbaj o te same jednostki (np. odb./h). Jeśli wychodzi liczba niecałkowita, zamień część ułamkową godziny na minuty (0,5 h = 30 min). W poligrafii sprawdź też, czy wydajność dotyczy druku netto czy razem z narządem.
Maszyna dwukolorowa nakłada w jednym przejściu tylko dwie barwy. Druk 4/0 (CMYK) wymaga czterech barw po jednej stronie, więc zwykle robi się dwa przejścia: najpierw dwie barwy, potem pozostałe dwie. To wydłuża czas i obniża efektywną wydajność gotowych odbitek.
Najczęściej chodzi o druk 4/0: cztery kolory po jednej stronie arkusza, a druga strona niezadrukowana. W praktyce są to zwykle barwy procesowe CMYK. Taki zapis jest ważny, bo wpływa na liczbę zespołów/kolorów potrzebnych w maszynie oraz liczbę przebiegów.
To zależy od treści zadania. Jeśli podano wyłącznie wydajność w odb./h i nie ma danych o narządzie, zwykle liczy się czas pracy produkcyjnej wynikający z tempa druku. W realnej kalkulacji produkcji dolicza się narząd, mycie, wymianę płyt/ustawień i przestoje, ale do tego muszą być podane wartości.
Najczęściej: (1) dzielenie nakładu przez wydajność bez sprawdzenia liczby przebiegów przy druku wielobarwnym, (2) mylenie "odbitki" z "arkuszem" albo z "użytkiem", (3) nieuwzględnienie, że maszyna 2‑kolorowa nie zrobi CMYK w jednym przejściu. Pomaga zapisanie danych i sprawdzenie sensu wyniku.
Weź część ułamkową godziny i pomnóż przez 60. Przykład: 6,25 h = 6 h + 0,25·60 min = 6 h 15 min. Na egzaminie warto zostawiać wynik w godzinach, jeśli odpowiedzi są podane w godzinach, ale przy zadaniach otwartych zapis h:min bywa czytelniejszy.
"Odbitka" bywa rozumiana jako pojedynczy wydrukowany egzemplarz (np. 1 arkusz/1 strona po procesie druku) albo jako rezultat jednego przebiegu. Dlatego w zadaniach warto sprawdzić, czy "odbitka" oznacza produkt gotowy (po wszystkich kolorach), czy tylko przejście maszyny.
Format ma znaczenie, gdy z arkusza większego (np. B2) uzyskuje się wiele użytków mniejszego formatu (A4). Wtedy nakład A4 trzeba przeliczyć na liczbę arkuszy B2 (dzieląc przez liczbę użytków). Jeśli zadanie nie podaje liczby użytków, nie da się tego kroku wykonać jednoznacznie.
Najważniejsze doprecyzowania to: czy wydajność dotyczy jednego przebiegu czy kompletnego 4/0, jaka jest liczba użytków A4 na arkuszu B2 oraz czy liczymy czas netto druku czy także narząd/przestoje. Te dane eliminują różne interpretacje i dają jednoznaczny wynik.
Ćwicz schemat: dane → liczba przebiegów → przeliczenie jednostek → obliczenie czasu. Rób krótkie notatki (np. 4/0 na 2 kolory = 2 przejścia) i rozwiązuj serie podobnych zadań z różnymi nakładami. Po każdym wyniku sprawdź, czy jest realny (czy nie za krótki lub za długi).
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Druk 4/0 na maszynie 2‑kolorowej wymaga zwykle 2 przebiegów, bo w jednym przejściu nanoszone są tylko 2 barwy."

Źródła:

  • Khan Academy (arytmetyka): zagadnienia "prędkość = droga/czas" i analogiczne zadania na tempo pracy (rate) – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: ISO 216 – formaty papieru serii A i B (A4, B2) – https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji poligraficznej (wydajność, czasy, narząd)
  • Instrukcje technologiczne dotyczące zapisu kolorystyki 4/0, 4/4 i liczby przebiegów
  • Zadania ćwiczeniowe z planowania produkcji (nakład–wydajność–czas)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego