KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 40.
Oblicz czas wykonania 40 sztuk tarcz, jeżeli: tp = 0,75 godziny i ti = 0,25 godziny.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania normy czasu na wykonanie jednej sztuki w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas partii liczy się jako suma czasu przygotowawczo-zakończeniowego i czasu jednostkowego pomnożonego przez liczbę sztuk: 0,75 h + 40×0,25 h = 0,75 h + 10 h = 10,75 h. Po przeliczeniu na minuty: 10,75×60 = 645 min, więc poprawny wynik to 645 minut.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z normowania czasu dla partii (serii) wyrobów zazwyczaj rozdziela się:

  • tp – czas przygotowawczo-zakończeniowy, wykonywany raz dla całej partii (np. przezbrojenie, ustawienie, uruchomienie, zakończenie),
  • ti – czas jednostkowy (czas wykonania jednej sztuki), który powtarza się dla każdej sztuki.

Dlatego całkowity czas wykonania partii n sztuk liczymy ze schematu:

T = tp + n · ti

Dane: n = 40, tp = 0,75 h, ti = 0,25 h.

Krok 1: policz część zależną od liczby sztuk:
40 · 0,25 h = 10 h

Krok 2: dodaj czas przygotowawczo-zakończeniowy (jednorazowy):
10 h + 0,75 h = 10,75 h

Krok 3: przelicz godziny na minuty (1 h = 60 min):
10,75 · 60 = 645 min

Odpowiedź "645 minut." jest więc poprawna.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "600 minut." odpowiada 10 godzinom, czyli sytuacji, gdy uwzględni się tylko 40·ti i pominie tp.
  • "240 minut." (4 godziny) może wynikać z błędnego pomnożenia lub pomylenia jednostek i potraktowania 0,25 h jako 0,25 min albo użycia niewłaściwej liczby sztuk.
  • "780 minut." (13 godzin) to typowy skutek nieprawidłowego dodania lub przyjęcia innego czasu jednostkowego/przelicznika; nie wynika z poprawnego zastosowania wzoru T = tp + n·ti.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy czas przygotowawczy dodajesz raz, a czas jednostkowy mnożysz przez liczbę sztuk, a dopiero na końcu wykonujesz konwersję na minuty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
tp to zwykle czas przygotowawczo-zakończeniowy: czynności wykonywane raz na partię, np. ustawienie obrabiarki, przezbrojenie, przygotowanie narzędzi i zakończenie pracy. Nie mnoży się go przez liczbę sztuk, tylko dodaje jednokrotnie do czasu całej serii.
ti oznacza czas jednostkowy (czas wykonania jednej sztuki). Ponieważ powtarza się dla każdej sztuki w partii, całkowity czas tej części obliczeń to n · ti. Dopiero potem dodaje się czas przygotowawczy tp.
Najczęściej stosuje się schemat: T = tp + n·ti. Najpierw liczysz n·ti, potem dodajesz tp. Na końcu, jeśli trzeba, przeliczasz godziny na minuty (mnożenie przez 60) i kontrolujesz sens wyniku.
Bo przygotowanie dotyczy uruchomienia lub zmiany nastaw pod konkretną serię: wykonuje się je przed rozpoczęciem produkcji i/lub po jej zakończeniu. Jeśli dodasz je do każdej sztuki, sztucznie zawyżysz wynik i błędnie oszacujesz obciążenie stanowiska.
Pomnóż przez 60: 10 h to 600 min, a 0,75 h to 45 min (bo 0,5 h = 30 min i 0,25 h = 15 min). Razem 600 + 45 = 645 min. Takie rozbicie pomaga ograniczyć błędy rachunkowe w stresie egzaminacyjnym.
600 minut odpowiada 10 godzinom, czyli samemu 40·ti. Byłby poprawny tylko wtedy, gdyby tp wynosił 0 albo gdyby w zadaniu wyraźnie polecono pominąć przygotowanie. Przy podanych danych tp trzeba doliczyć, więc 600 min jest za mało.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie tp, pomnożenie tp przez n, błędne przeliczenie godzin na minuty oraz mylenie znaczeń symboli. Dobra praktyka to zapisanie wzoru przed liczeniem i szybka kontrola rzędu wielkości wyniku.
W planowaniu i nadzorowaniu produkcji: do wyznaczania terminów realizacji zleceń, obciążenia stanowisk, planowania przezbrojeń oraz oceny, jak wielkość partii wpływa na czas i koszty. To także podstawa do porównywania wariantów technologicznych.
Oszacuj: 0,25 h to 15 min na sztukę, więc 40 sztuk to około 600 min (10 h). Do tego dochodzi 0,75 h, czyli 45 min. Razem około 645 min. Jeśli otrzymasz np. 240 min lub 780 min, warto wrócić do wzoru i jednostek.
Powiązane są m.in.: czas jednostkowy, czas operacji, czas przygotowawczo-zakończeniowy, wielkość partii, przezbrojenie, zdolność produkcyjna oraz obciążenie stanowiska. Znajomość tych pojęć ułatwia rozwiązywanie zadań i interpretację wyników w planie produkcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Czas partii liczy się jako suma czasu przygotowawczo-zakończeniowego i czasu jednostkowego pomnożonego przez liczbę sztuk: 0,75 h + 40×0,25 h = 0,75 h + 10 h = 10,75 h."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Normowanie_pracy - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Badanie_i_normowanie_pracy - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z normowania czasu pracy w technologii i organizacji produkcji (pojęcia t_p, t_j/t_i)
  • Zadania rachunkowe z planowania produkcji: czasy operacji, czasy przygotowawcze, wielkość partii
  • Notatki z przeliczania jednostek (godziny–minuty) i kontroli wyniku (szacowanie rzędu wielkości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego