KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 5.
Oblicz długość drutu o średnicy 1 mm, potrzebną do wykonania sprężyny o 10 zwojach i średniej średnicy sprężyny 10 mm.
Do obliczeń wykorzystaj zależność:

n = L / (π · Do)

gdzie: L – długość drutu,
Do – średnia średnica sprężyny,
n – liczba zwojów.

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z zależności n = L/(π·Do), więc L = n·π·Do.
Podstawiając: n = 10, Do = 10 mm otrzymujemy L = 10·π·10 mm = 100π mm ≈ 314 mm. Wynik 314 mm wynika z przyjęcia π ≈ 3,14 i zaokrąglenia do 1 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W sprężynie o stałej średnicy średniej każdy zwój można w prostym przybliżeniu traktować jak okrąg o średnicy Do. Wtedy długość drutu potrzebna na jeden zwój jest równa obwodowi tego okręgu.

W zadaniu podano zależność: n = L/(π·Do). To nic innego jak informacja, że liczba zwojów to długość drutu podzielona przez obwód jednego zwoju. Przekształcamy wzór do postaci na długość drutu:

L = n · π · Do

Teraz podstawiamy dane:

  • n = 10 (zwojów)
  • Do = 10 mm (średnia średnica sprężyny)

Obliczenia:

  • L = 10 · π · 10 mm
  • L = 100π mm
  • Przyjmując π ≈ 3,14: L ≈ 100 · 3,14 mm = 314 mm

Odpowiedź "314 mm" jest poprawna, bo wynika bezpośrednio z podstawienia do wzoru i standardowego przybliżenia liczby π.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "250 mm" zwykle wynika z użycia zbyt małej wartości π lub z błędu rachunkowego (np. 10·10·2,5), co zaniża obwód zwoju.
  • "100 mm" odpowiada sytuacji, gdy ktoś pominie π i policzy L ≈ n·Do albo policzy tylko 1 zwój (10 mm) i niepoprawnie uogólni wynik.
  • "350 mm" to zawyżenie wyniku, często pochodzące z zaokrągleń w górę lub błędnego przyjęcia π≈3,5.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź rząd wielkości. Jeden zwój o średnicy 10 mm ma obwód ok. 31 mm, więc 10 zwojów powinno dać ok. 310 mm. To szybki test poprawności rachunków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej użyć zależności L = n · π · D, gdzie n to liczba zwojów, a D to średnia średnica sprężyny. To przybliżenie traktuje każdy zwój jak okrąg. Na egzaminie kluczowe jest poprawne podstawienie i jednostki (np. mm).
π pojawia się, bo jeden zwój sprężyny w przybliżeniu ma długość równą obwodowi okręgu. Obwód okręgu liczymy ze wzoru π·D (lub 2πr). Gdy zwojów jest więcej, obwód jednego zwoju mnoży się przez liczbę zwojów.
Średnia średnica sprężyny to średnica mierzona "po osi drutu" zwoju, czyli w połowie grubości drutu. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle jest podana jako Do i to ją podstawia się do wzoru na obwód zwoju, a nie średnicę samego drutu.
W podanym wzorze n = L/(π·Do) średnica drutu nie występuje, więc nie wpływa na wynik. Informacja o średnicy drutu może być dodatkiem kontekstowym albo służyć innym zadaniom (np. wytrzymałość, sztywność), ale nie jest potrzebna do obliczenia L z tego wzoru.
Najczęściej przyjmuje się π ≈ 3,14, chyba że polecenie mówi inaczej. Warto sprawdzić, czy odpowiedzi w teście są dobrane pod takie przybliżenie. Przybliżenie π ma bezpośredni wpływ na wynik, więc użycie 3 lub 3,5 może dać błędną odpowiedź.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: dla D = 10 mm obwód jednego zwoju to ok. 3·10 = 30 mm, a dokładniej ok. 31 mm. Dla 10 zwojów oczekujesz ok. 300–320 mm. Jeśli wychodzi 100 mm albo 500 mm, to prawdopodobnie jest błąd w podstawieniu lub rachunkach.
To przybliżenie nie uwzględnia skoku zwoju i rzeczywistej długości helisy (gdy sprężyna jest "rozciągnięta" na długość). Dokładniejsze obliczenia wymagają geometrii helisy i danych o skoku. W wielu zadaniach egzaminacyjnych świadomie stosuje się jednak uproszczony model z obwodem okręgu.
Najczęstsze błędy to: podstawienie złej średnicy (np. średnicy drutu zamiast średnicy sprężyny), pominięcie mnożenia przez liczbę zwojów, pomylenie wzorów na obwód i pole, oraz problemy z π i zaokrągleniami. Pomaga zapisanie jednostek przy każdej liczbie.
Nie ma takiej konieczności, jeśli wszystkie dane są w milimetrach i odpowiedzi też są w milimetrach. Najbezpieczniej trzymać się jednej jednostki w całym zadaniu. Przeliczanie na cm lub m zwiększa ryzyko pomyłki, chyba że polecenie wprost tego wymaga.
Ćwicz krótkie obliczenia z użyciem wzorów i kontrolę wyniku "na oko". Powtórz obwód okręgu, podstawianie do wzoru, zaokrąglanie i pracę w mm. Rozwiązuj zadania z różnymi danymi (inne n i D), żeby uniknąć automatyzmu i błędów podstawienia.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Korzystamy z zależności n = L/(π·Do), więc L = n·π·Do.Podstawiając: n = 10, Do = 10 mm otrzymujemy L = 10·π·10 mm = 100π mm ≈ 314 mm. Wynik 314 mm wynika z przyjęcia π ≈ 3,14 i zaokrąglenia do 1 mm."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Okrąg – obwód okręgu", https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%85g (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy, "Obwód koła (circumference)", https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-circles/hs-geo-circumference-area/v/circumference-of-a-circle (dostęp: 2026-03-02)
  • Engineering ToolBox, "Springs – Helical Springs (basic relations)", https://www.engineeringtoolbox.com/springs-d_159.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw geometrii (obwód okręgu, π, zaokrąglenia)
  • Materiały dydaktyczne z wytwarzania elementów sprężystych (pojęcie średnicy średniej sprężyny)
  • Zadania rachunkowe z doboru i obliczeń elementów maszyn (sprężyny, druty, pręty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego