W toczeniu wydajność skrawania Q opisuje, jaką objętość materiału usuwa się w jednostce czasu (np. cm3/min). Żeby obliczyć głębokość skrawania ap, korzysta się z zależności łączącej Q z parametrami procesu (typowo: prędkością skrawania i posuwem, a w ujęciu minutowym – także z prędkością posuwu).
Tok rozumowania jest zawsze podobny:
- ustalasz, w jakich jednostkach pracuje wzór (mm, mm/min, cm3/min itp.),
- przekształcasz zależność tak, aby po lewej stronie było ap,
- podstawiasz wartości liczbowe z zadania (często podane w tabeli/na rysunku),
- kontrolujesz sens wyniku: przy obróbce zgrubnej ap zwykle jest większe niż w wykończeniowej, ale nadal musi być realistyczne dla narzędzia i tokarki.
Odpowiedź "ap = 2 mm" jest poprawna, ponieważ wynika z poprawnego przekształcenia wzoru na Q i konsekwentnego użycia jednostek tak, aby końcowy wynik otrzymać w milimetrach.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "ap = 5 mm" – często wynika z pomylenia jednostek (np. nieuwzględnienia przeliczenia cm ↔ mm) albo z użycia niewłaściwej postaci wzoru.
- "ap = 10 mm" – typowy skutek błędu skali (np. 10×), gdy Q w cm3/min miesza się z wartościami w mm bez konwersji.
- "ap = 1 mm" – bywa efektem omyłkowego podzielenia przez 2 (np. przy nieuzasadnionym przyjęciu średnicy/promienia) albo podstawienia parametru z innej kolumny tabeli.
Na egzaminie pilnuj dwóch rzeczy: jednostek i tego, czy Q liczysz w tych samych "miarach" co pozostałe dane. Szybka kontrola: jeśli po podstawieniu wychodzą wartości skrajnie duże/małe jak na toczenie zgrubne, w pierwszej kolejności sprawdź konwersje.
