KWALIFIKACJA ROL4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 5.
Oblicz, ile nawozu należy zastosować pod uprawę 1 ha kukurydzy przy przewidywanym plonie 60 ton zielonki, jeśli na 10 ton zielonej masy należy zastosować 90 kg nawozu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
60 ton zielonki to 6 razy więcej niż 10 ton. Skoro na 10 ton potrzeba 90 kg nawozu, to na 60 ton potrzeba 6 × 90 kg = 540 kg. Pozostałe wartości wynikają z użycia błędnego mnożnika lub pomylenia zależności proporcjonalnej.

Pełne wyjaśnienie:

Zależność w zadaniu jest wprost proporcjonalna: im większy przewidywany plon zielonej masy, tym większa ilość nawozu. Dane mówią, że na 10 ton zielonej masy przypada 90 kg nawozu.

Najpierw ustalamy, ile "pakietów" po 10 ton mieści się w 60 tonach:

60 t ÷ 10 t = 6. To znaczy, że 60 ton to sześć takich samych części po 10 ton.

Skoro na jedną część (10 t) potrzeba 90 kg, to na sześć części potrzeba:

6 × 90 kg = 540 kg.

Dlatego odpowiedź "540 kg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "190 kg" może wynikać z przypadkowego dodawania lub błędnego dzielenia zamiast mnożenia; nie odpowiada to skali wzrostu z 10 t do 60 t.
  • "1 080 kg" odpowiadałoby mnożnikowi 12 (np. pomyleniu 60/5 zamiast 60/10 albo podwojeniu wyniku), co nie wynika z danych.
  • "1 200 kg" jest typowym skutkiem potraktowania 90 kg jako dawki na 1 tonę (wtedy 60 × 90 = 5400) albo zastosowania całkowicie błędnej proporcji; liczba nie pasuje do relacji 6 × 90.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "na X jednostek przypada Y" zawsze sprawdź, czy zwiększasz ilość X (wtedy zwykle mnożysz), czy zmniejszasz (wtedy zwykle dzielisz), oraz pilnuj, czy dawka jest "na 1" czy "na 10".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz, ile razy 10 ton mieści się w Twoim plonie: plon ÷ 10. Potem wynik pomnóż przez dawkę na 10 ton. To klasyczna proporcja wprost: większy plon oznacza większą ilość nawozu.
Bo zwiększamy wielkość plonu z 10 t do 60 t, czyli rośnie liczba "porcji" po 10 t. Przy zależności wprost proporcjonalnej większa ilość plonu wymaga większej ilości nawozu, więc stosuje się mnożenie.
To informacja o dawce jednostkowej: 90 kg nawozu przypada na każdy pakiet 10 ton zielonej masy. Nie jest to dawka na 1 tonę ani na 1 ha sama w sobie, tylko dawka zależna od wielkości plonu.
Zapisz dane w linijce: 10 t → 90 kg, a potem 60 t → ? kg. Ton nie zamieniasz na kilogramy, bo liczysz liczbę "dziesiątek ton". Jednostką wyniku ma być kg, bo taka jest dawka.
Najpierw policz współczynnik skali: 60 ÷ 10 = 6. Dopiero potem licz dawkę: 6 × 90. Taka kolejność zmniejsza ryzyko błędu i ułatwia kontrolę wyniku.
Tak. 6 × 90 to 6 × (9 × 10) = (6 × 9) × 10 = 54 × 10 = 540. To szybka metoda na mnożenie przez 90 i jednocześnie kontrola, czy wynik ma sens skali.
Bo bywa skutkiem nieświadomego podwojenia poprawnego wyniku (540 → 1080) lub użycia złego mnożnika. W danych jest jasny przelicznik 60/10=6, więc tylko 6 × 90 pasuje do treści.
Postępuj identycznie: policz, ile razy 5 ton mieści się w plonie (plon ÷ 5), a następnie pomnóż przez dawkę na 5 ton. Kluczowe jest dopasowanie dzielnika do tego, "na ile ton" podano dawkę.
Najczęściej: pomylenie "na 10 ton" z "na 1 tonę", użycie dzielenia zamiast mnożenia, zły współczynnik skali (np. 60/6 zamiast 60/10) oraz błędy rachunkowe w prostym mnożeniu.
W gospodarstwie pasiecznym często planuje się bazę pożytkową i uprawy towarzyszące. Umiejętność przeliczania dawek i zapotrzebowania na środki pomaga ocenić nakłady, porównać warianty produkcji biomasy oraz kontrolować zużycie materiałów w sezonie.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "60 ton zielonki to 6 razy więcej niż 10 ton."

Materiały:

  • Zestawy zadań z proporcji i przeliczeń jednostek (matematyka praktyczna)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw planowania dawek i zużycia środków w gospodarstwie
  • Kalkulator i ćwiczenia z szybkiego liczenia w pamięci (mnożenie wielokrotności 10)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego