KWALIFIKACJA BUD1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 9.
Oblicz koszt 60 kg stali zbrojeniowej, jeżeli 1 tona kosztuje 3 000,00 złotych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć koszt 60 kg, trzeba wyznaczyć, jaką częścią tony jest 60 kg.
1 t = 1000 kg, więc 60 kg = 60/1000 t = 0,06 t.
Koszt = 0,06 × 3000,00 zł = 180,00 zł. Wynik 180,00 zł jest więc zgodny z proporcją masy do ceny.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano cenę 1 tony stali zbrojeniowej oraz masę, dla której mamy policzyć koszt. Kluczowe jest sprowadzenie masy do tej samej jednostki, w jakiej podano cenę.

Krok 1: przeliczenie jednostek
W systemie metrycznym przyjmuje się: 1 tona = 1000 kilogramów. Masa 60 kg stanowi więc:

60 kg / 1000 kg = 0,06 t

Krok 2: obliczenie kosztu jako części ceny za tonę
Skoro 1 t kosztuje 3000,00 zł, to 0,06 t będzie kosztować 0,06 tej kwoty:

0,06 × 3000,00 zł = 180,00 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 18,00 zł zwykle wynika z błędu skali (np. potraktowania 60 kg jako 0,006 t lub innego nieprawidłowego przesunięcia przecinka).
  • Wynik 1 800,00 zł odpowiadałby 0,6 t (600 kg), czyli masie 10 razy większej niż 60 kg. To typowy błąd pomylenia 0,06 z 0,6.
  • Wynik 18 000,00 zł jest większy niż koszt 1 tony (3000,00 zł), więc jest nielogiczny dla masy mniejszej niż tona; może wynikać z pomylenia jednostek lub wielokrotnego przeszacowania.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź "zdrowy rozsądek" wyniku. Skoro 60 kg to mały ułamek tony, koszt powinien być wyraźnie mniejszy niż 3000,00 zł, ale nie "symboliczny" jak kilka złotych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprowadź masę do wspólnej jednostki. W praktyce przyjmuje się: 1 t = 1000 kg. Aby zamienić tony na kilogramy, pomnóż przez 1000, a aby kilogramy na tony, podziel przez 1000. To ułatwia liczenie kosztu, gdy cena jest "za tonę".
Bo różnica między 0,06 t a 0,6 t to aż 10 razy więcej masy. W zadaniach o koszcie materiału taki błąd od razu daje wynik 10× zawyżony lub zaniżony. Zawsze sprawdzaj, czy ułamek odpowiada rzeczywistej masie w kg.
To cena jednostkowa odniesiona do masy 1000 kg stali. W praktyce pozwala szybko wyliczyć koszt partii materiału z obmiaru lub z dokumentu dostawy. Mając masę w kg, przelicz ją na tony i pomnóż przez cenę za 1 tonę.
Wykonaj dwa kroki: (1) przelicz 60 kg na tony: 60/1000 = 0,06 t, (2) pomnóż przez cenę za tonę: 0,06 × 3000 zł = 180 zł. To klasyczne liczenie kosztu "części całości" w kosztorysie.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany t na kg (lub odwrotnie), mylenie 0,06 z 0,6, wybieranie odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia sensu wyniku oraz brak kontroli, czy koszt dla mniejszej masy nie przekracza ceny za 1 tonę.
Tak, orientacyjnie. 60 kg to 6% tony (bo 60/1000). 6% z 3000 zł to 0,06 × 3000 = 180 zł. Taka kontrola procentowa pomaga szybko wyłapać błędy rzędu wielkości (np. 1800 zł lub 18 zł).
Gdy porównujesz koszt materiału z kosztorysem, sprawdzasz oferty dostawców lub weryfikujesz fakturę względem masy z WZ/dokumentu dostawy. Zbrojarz często spotyka zestawienia stali podane w kg, a ceny rynkowe bywają w t.
Porównaj wynik z ceną za 1 tonę. Jeśli liczysz koszt 60 kg, wynik musi być dużo mniejszy niż koszt 1000 kg. Warto też sprawdzić rząd wielkości: 60 kg to mały ułamek tony, więc kwota nie powinna być ani większa od 3000 zł, ani skrajnie mała.
Masa stali (w kg lub t) jest podstawą rozliczeń materiałowych i często pojawia się w przedmiarach, obmiarach oraz zestawieniach prętów. Znając masę, można wyliczyć koszt, zaplanować dostawę i kontrolować zużycie na budowie w odniesieniu do dokumentacji.
W zadaniach egzaminacyjnych cena zwykle jest danymi wejściowymi do obliczeń i ma służyć sprawdzeniu umiejętności rachunkowych. Nawet jeśli rynek się zmienia, na egzaminie liczy się poprawne wykonanie obliczeń z podanych wartości i poprawne przeliczenie jednostek.
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Główny Urząd Miar (GUM) – informacje o jednostkach miar i układzie SI (masa: kilogram, wielokrotności). https://www.gum.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (pl) – hasło "Tona" (relacja tony do kilograma: 1 t = 1000 kg). https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (pl) – hasło "Kilogram" (jednostka masy w SI, kontekst przeliczeń). https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podstawy kosztorysowania robót budowlanych (działy: ceny jednostkowe, obliczenia ilościowe)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej dla budownictwa (proporcje, jednostki miar)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń dla robót zbrojarskich i betoniarskich (zestawienia stali, obmiary)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego