KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 33.
Oblicz koszt sporządzenia (bez podatku VAT i marży detalicznej) leku recepturowego o składzie: Codeini phosphas 0,1 g; Pini sirupus 10,0 g; Aqua purificata 100,0 g. Ceny: Codeini phosphas 18,24 zł/1 g; Pini sirupus 0,03 zł/1 g; Aqua purificata 0,01 zł/1 g; butelka 125 ml 0,56 zł. Przyjmij opłatę ryczałtową 5,00 zł oraz taksę laborum 24,66 zł. Jaki jest łączny koszt sporządzenia?
Ilustracja przedstawia trzy sekcje z danymi potrzebnymi do wyceny leku recepturowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt surowców: 0,1 g × 18,24 zł/g = 1,82 zł; 10,0 g × 0,03 zł/g = 0,30 zł; 100,0 g × 0,01 zł/g = 1,00 zł. Razem surowce 3,12 zł, z butelką 3,68 zł.
Następnie dolicza się opłatę ryczałtową 5,00 zł i taksę laborum 24,66 zł, co daje 33,34 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć łączny koszt sporządzenia, trzeba zsumować wszystkie elementy wskazane w treści: koszt surowców, koszt opakowania, opłatę ryczałtową oraz taksę laborum. Kluczowe jest zachowanie kolejności i poprawne przeliczenie ilości surowca na wartość pieniężną.

1) Koszt surowców

  • Codeini phosphas: 0,1 g × 18,24 zł/1 g = 1,824 zł → po zaokrągleniu 1,82 zł.
  • Pini sirupus: 10,0 g × 0,03 zł/1 g = 0,30 zł.
  • Aqua purificata: 100,0 g × 0,01 zł/1 g = 1,00 zł.

Suma surowców: 1,82 zł + 0,30 zł + 1,00 zł = 3,12 zł (przy liczeniu "dokładnie" przed końcowym zaokrągleniem: 3,124 zł).

2) Koszt opakowania

Do surowców dolicza się butelkę 125 ml: 0,56 zł. Otrzymujemy: 3,12 zł + 0,56 zł = 3,68 zł.

3) Opłata ryczałtowa i taksa laborum

Treść zadania wymaga doliczenia obu stałych składników: opłaty ryczałtowej 5,00 zł oraz taksy laborum 24,66 zł. Zatem:

3,68 zł + 5,00 zł + 24,66 zł = 33,34 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3,68 zł" uwzględnia tylko surowce i opakowanie, pomija opłatę ryczałtową i taksę laborum.
  • "8,68 zł" to surowce + opakowanie + opłata ryczałtowa, ale bez taksy laborum.
  • "28,34 zł" wynika z błędnego zsumowania (np. doliczenia taksy i opłaty bez pełnych kosztów surowców/oporządzenia lub z omyłką rachunkową).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz w brudnopisie cztery "klocki" kosztu (surowce, opakowanie, ryczałt, taksa) i odhaczaj dodawanie. To ogranicza typowy błąd pominięcia stałej opłaty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Taksa laborum to opłata za pracę związaną ze sporządzeniem leku recepturowego (wykonanie, przygotowanie, czynności techniczne). W zadaniach rachunkowych jest to osobna pozycja kosztowa, którą dodaje się do wartości surowców i opakowania, jeśli polecenie każe liczyć "koszt sporządzenia".
Najczęściej sumuje się: wartość surowców (ilość × cena za 1 g), koszt opakowania oraz wskazane w treści opłaty (np. opłata ryczałtowa i taksa laborum). Kluczowe jest trzymanie się dokładnie tego, co polecenie każe uwzględnić.
Trzeba przemnożyć ilość surowca z recepty (w gramach) przez cenę jednostkową (zł/1 g). Przykład: 0,1 g × 18,24 zł/1 g = 1,824 zł. Na końcu wynik zapisuje się w złotych z dokładnością do groszy, zwykle po zsumowaniu wszystkich pozycji.
Opakowanie (np. butelka) jest realnym kosztem wykonania leku i w wielu zadaniach jest podane jako osobna cena. Jeśli polecenie mówi o "koszcie sporządzenia" i podaje cenę opakowania, należy ją doliczyć do surowców i pozostałych opłat. Pominięcie opakowania daje zaniżony wynik.
Dodajesz ją wtedy, gdy polecenie wyraźnie każe ją uwzględnić (jak w tym typie zadań). Opłata ryczałtowa jest stałą kwotą niezależną od ilości surowców, więc w rachunku działa jak "stały składnik" końcowej sumy. Częsty błąd to mylenie jej z taksą laborum.
Najczęściej:
  • pominięcie jednej z pozycji (opakowanie, ryczałt albo taksa),
  • złe przeliczenie jednostek (np. potraktowanie 0,1 g jak 1 g),
  • błędne zaokrąglenia do groszy,
  • użycie nie tych stawek, które podano w poleceniu.
Na egzaminach najbezpieczniej jest liczyć dokładnie (np. 1,824 zł) i zaokrąglić dopiero po zsumowaniu wszystkich składników. Gdy jednak w odpowiedziach są wartości z zaokrągleniami cząstkowymi, kluczowa jest konsekwencja i zapis do 0,01 zł. Różnice zwykle dotyczą kilku groszy.
Bo "koszt sporządzenia" zależy od tego, jakie elementy mają być ujęte (surowce, opakowanie, ryczałt, taksa) oraz jakie stawki obowiązują w danym okresie. Jeśli w zadaniu mieszają się różne zestawy stawek lub brak cennika surowców, nie da się policzyć jednego, pewnego wyniku bez dodatkowych informacji.
Zrób kontrolę "rzędu wielkości": surowce z takiej recepty to zwykle kilka złotych, a stałe opłaty (ryczałt/taksa) potrafią stanowić większość kwoty. Jeśli wychodzi np. tylko 3–4 zł, to prawie na pewno policzono jedynie surowce i opakowanie, bez pozostałych składników.
Ćwicz schemat: surowce → opakowanie → opłaty stałe. Warto robić tabelkę w brudnopisie (nazwa, ilość, cena, wartość) i dopiero potem sumować. Ucz się też rozróżniać nazwy opłat i ich rolę w rachunku, bo to najczęstsze źródło pomyłek.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 14.02.2024 zmieniające rozporządzenie w sprawie recept, Dz.U. 2024 poz. 203 (stawki taksy laborum od 2.03.2024).
  • Ilustracja do zadania (fragment rozporządzenia z 31 marca 2008 r. oraz cennik surowców) – dane wejściowe do obliczeń; brak pełnych danych publikacyjnych w treści zadania.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku recepturowego dla technika farmaceutycznego
  • Aktualne materiały dydaktyczne z wyceny receptury (procedury, przykłady zadań)
  • Teksty jednolite i zmiany aktów prawnych dotyczących wyceny receptury (do nauki rozróżniania systemów wyceny)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego