KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Oblicz koszt złamywania 10 000 arkuszy formatu A2 w składki formatu A5, jeżeli cena za 1 złam wynosi 1 grosz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
A2 do A5 to trzy kolejne przejścia w serii A: A2→A3→A4→A5, czyli 3 złamy na arkusz. Dla 10 000 arkuszy daje to 30 000 złamów. Cena 1 złamu to 1 grosz = 0,01 zł, więc koszt wynosi 30 000 × 0,01 zł = 300 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W serii formatów A (ISO 216) każdy kolejny format ma pole powierzchni równe dokładnie połowie poprzedniego. Dlatego, aby z arkusza A2 uzyskać format A5 przez składanie, trzeba przejść po kolei przez formaty pośrednie: A2→A3→A4→A5.

1 złam oznacza pojedynczą operację zgięcia arkusza. Skoro są trzy "kroki formatowe", to na jeden arkusz A2 przypadają 3 złamy. To nie jest to samo co liczba powstałych kartek: po 3 złamach arkusz tworzy składkę A5 z wieloma warstwami, ale koszt w zadaniu liczony jest za operacje zgięcia.

Krok 1: liczba złamów
10 000 arkuszy × 3 złamy/arkusz = 30 000 złamów.

Krok 2: koszt jednostkowy
1 grosz = 0,01 zł, więc 30 000 × 0,01 zł = 300 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 100 zł – odpowiada założeniu 1 złamu na arkusz (10 000 × 0,01 zł), czyli pominięciu dwóch dodatkowych zgięć potrzebnych, by dojść do A5.
  • 200 zł – wynika z błędnego przyjęcia 2 złamów na arkusz (A2→A3→A4), czyli zatrzymania się na formacie A4.
  • 400 zł – sugeruje 4 złamy na arkusz, czyli "dodatkowy" złam bez uzasadnienia w ciągu formatów A2→A5.

W praktyce poligraficznej takie obliczenia służą do szybkiej wyceny falcowania (złamywania) na falcerce, gdzie rozliczenie często odbywa się właśnie "za złam", a nie "za arkusz" lub "za składkę".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Złam to pojedyncza operacja zgięcia arkusza podczas falcowania. Liczy się go jako liczbę wykonanych zgięć, a nie jako liczbę uzyskanych kartek. Gdy arkusz przechodzi kolejno przez formaty A2→A3→A4→A5, oznacza to 3 złamy na jeden arkusz.
W serii A każdy kolejny format to połowa poprzedniego. Z A2 do A5 są trzy kolejne "połówki": A2→A3 (1), A3→A4 (2), A4→A5 (3). Każdy taki krok odpowiada jednemu zgięciu, więc potrzebne są 3 złamy na arkusz.
W zadaniu stawka jest podana "za 1 złam", czyli za czynność (operację technologiczną). Liczba kartek po złożeniu może być większa (wiele warstw), ale koszt usługi falcowania zależy od tego, ile razy maszyna musi wykonać zgięcie na każdym arkuszu.
1 grosz to 1/100 zł, czyli 0,01 zł. Jeśli masz np. 30 000 złamów po 1 groszu, to liczysz 30 000 × 0,01 zł = 300 zł. Najczęstszy błąd to potraktowanie grosza jak 0,1 zł albo 1 zł.
Tak, A2 ma 8 razy większą powierzchnię niż A5, bo między nimi są trzy "połówki" (2×2×2=8). Praktycznie oznacza to, że aby z A2 uzyskać A5 przez składanie, potrzebujesz trzech zgięć. To spójne z regułą formatów A w ISO 216.
Stosuj 3 kroki: (1) policz liczbę złamów na arkusz (z łańcucha formatów), (2) pomnóż przez liczbę arkuszy, (3) pomnóż przez cenę za złam po przeliczeniu na złote. Taki schemat ogranicza pomyłki w jednostkach.
Najczęściej: mylenie liczby zgięć z liczbą kartek/stron w składce, pomijanie formatu pośredniego (np. A3), oraz błędne przeliczenie groszy na złote. Pomaga zapis ciągu A2→A3→A4→A5 i dopisanie numerów zgięć 1–3.
Nie, jeśli celem jest uzyskanie formatu A5 zgodnie z zasadą kolejnych połówek serii A. Jedno zgięcie zmniejsza format tylko o jeden stopień (np. A2 do A3). Do A5 potrzebne są trzy kolejne zgięcia, bo format zmniejsza się stopniowo: A2→A3→A4→A5.
Składki A5 spotyka się w broszurach i publikacjach szytych lub klejonych, gdzie arkusze są falcowane do mniejszego formatu przed dalszą obróbką (np. kompletowaniem i oprawą). Umiejętność liczenia złamów pomaga w wycenie i planowaniu czasu pracy falcerki.
Oszacuj: 10 000 arkuszy × 3 złamy = 30 000 operacji. Skoro 1 złam kosztuje 1 grosz, to 100 złamów to 1 zł. Zatem 30 000 złamów to 300 zł. Taka kontrola "na skróty" pomaga wychwycić błędy rzędu wielkości.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "A2 do A5 to trzy kolejne przejścia w serii A: A2→A3→A4→A5, czyli 3 złamy na arkusz."

Źródła:

  • ISO 216:2007, Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series (definicja serii A i zasady połowienia kolejnych formatów)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (sekcja o formatach serii A / ISO 216) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Norma ISO 216 dotycząca formatów papieru serii A
  • Podręczniki i skrypty z poligrafii/introligatorstwa opisujące falcowanie i składki
  • Karty technologiczne/arkusze kalkulacyjne do kalkulacji kosztów produkcji poligraficznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego