KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 43.
Oblicz koszty produkcji 1 litra mleka w gospodarstwie o przeciętnej wydajności 6.000 I mleka/rok, jeżeli w przeliczeniu na 1 krowę poniesiono następujące koszty:
- wartość pasz - 3240 zł,
- leczenie - 240 zł,
- remont stada - 720 zł,
- pozostałe koszty - 300 zł
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt 1 litra mleka oblicza się jako koszt roczny na 1 krowę podzielony przez roczną wydajność. Suma kosztów: 3240 + 240 + 720 + 300 = 4500 zł. Następnie 4500 zł / 6000 l = 0,75 zł/l. Dlatego poprawny wynik to 0,75 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć koszt produkcji 1 litra mleka, trzeba wykonać klasyczną kalkulację kosztu jednostkowego: koszt całkowity przypadający na daną produkcję dzieli się przez ilość tej produkcji.

Krok 1: zsumuj koszty poniesione na 1 krowę
W zadaniu podano koszty w przeliczeniu na 1 krowę (roczne). Dodajemy wszystkie pozycje:

wartość pasz: 3240 zł
leczenie: 240 zł
remont stada: 720 zł
pozostałe koszty: 300 zł
--------------------------------
suma: 4500 zł

Krok 2: podziel koszt całkowity przez roczną wydajność
Roczna wydajność wynosi 6000 litrów mleka na rok. Zatem:
koszt 1 l = 4500 zł / 6000 l = 0,75 zł/l

Dlaczego odpowiedź "0,75 zł" jest poprawna?
Bo wynika bezpośrednio z definicji kosztu jednostkowego: całość kosztów poniesionych na uzyskanie 6000 l mleka dzielimy przez 6000 l.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,66 zł" – taki wynik mógłby powstać po pominięciu części kosztów (np. "pozostałych kosztów") albo po błędnym odczycie jednej z pozycji.
  • "0,70 zł" – to typowy efekt zaokrąglania "na oko" lub błędu w sumowaniu (np. dodanie 3240 + 240 + 720 = 4200 i pominięcie 300 zł).
  • "0,54 zł" – taki wynik sugeruje poważniejszy błąd skali, np. użycie innej (większej) wydajności niż 6000 l albo błędne dzielenie przez niewłaściwą liczbę.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach zawsze sprawdź dwie rzeczy: (1) czy zsumowałeś wszystkie pozycje kosztów, (2) czy dzielisz przez właściwą produkcję (tu: litry w skali roku na 1 krowę). To minimalizuje ryzyko pomyłki rachunkowej i jednostkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zsumuj wszystkie koszty przypadające na daną produkcję (np. na 1 krowę w skali roku), a potem podziel wynik przez liczbę litrów mleka uzyskanych w tym samym okresie. To jest klasyczny koszt jednostkowy: koszt całkowity / ilość produkcji.
Bo koszt 1 litra ma odzwierciedlać pełne obciążenie produkcji. Pominięcie choćby jednej pozycji (np. leczenia lub "pozostałych kosztów") zaniża wynik i daje fałszywy obraz opłacalności. Egzamin często sprawdza właśnie kompletność sumowania.
W typowych zadaniach oznacza to roczną produkcję mleka przypadającą na 1 krowę. Ważne jest, by koszty i wydajność dotyczyły tego samego "obiektu" (tu: 1 krowa) i tego samego okresu (tu: rok), inaczej wynik będzie błędny.
Najczęściej uwzględnia się koszty pasz, koszty weterynaryjne/leczenia, koszty związane z odnową lub "remontem" stada oraz inne koszty gospodarstwa przypisane produkcji. W zadaniach egzaminacyjnych podaje się je wprost, aby można je było zsumować.
Do samego rachunku wystarczy matematyka: dodawanie i dzielenie. Jednak w praktyce rolniczej trzeba jeszcze rozumieć, czy dane dotyczą 1 krowy, całego stada, miesiąca czy roku. Ta interpretacja kontekstu jest elementem wiedzy zawodowej.
Najczęstsze to: pominięcie jednej pozycji kosztów, zła interpretacja okresu (miesiąc vs rok), dzielenie przez niewłaściwą liczbę litrów oraz błędne sumowanie. Warto zawsze zrobić szybki "check": czy suma kosztów i wydajność są w tej samej skali.
Sprawdź rząd wielkości: jeśli roczne koszty na krowę są w tysiącach złotych, a wydajność w kilku tysiącach litrów, to koszt 1 litra powinien wyjść w okolicach ułamka złotego lub kilku złotych, a nie np. 0,01 zł lub 50 zł. To test logiczny.
Koszt jednostkowy spada, gdy koszty rosną wolniej niż wydajność albo gdy koszty maleją przy tej samej produkcji (np. tańsze pasze przy zachowaniu wydajności). Rośnie, gdy wydajność spada lub gdy rosną koszty (np. pasz i leczenia) bez wzrostu produkcji.
Pasze zwykle stanowią jedną z największych pozycji w kosztach produkcji mleka, więc silnie wpływają na koszt 1 litra. Koszty leczenia mogą sygnalizować problemy zdrowotne stada; ich wzrost często podnosi koszt jednostkowy i jednocześnie może obniżać wydajność.
Ćwicz schemat: (1) wypisz dane, (2) policz sumę kosztów, (3) podziel przez produkcję, (4) sprawdź jednostki i okres, (5) oceń wynik "na zdrowy rozsądek". Warto też trenować na kilku wariantach z różnymi kosztami i wydajnością.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Koszt 1 litra mleka oblicza się jako koszt roczny na 1 krowę podzielony przez roczną wydajność."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku ekonomicznego w gospodarstwie rolnym (kalkulacje jednostkowe)
  • Zadania treningowe z kalkulacji kosztu jednostkowego w produkcji zwierzęcej
  • Notatki/opracowania z podstaw rachunkowości zarządczej: koszty całkowite i jednostkowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego