KWALIFIKACJA PGF6 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 17.
Oblicz liczbę arkuszy A1+ niezbędnych do wydrukowania 8 000 szt. ulotek formatu A4, przy założonym 10% naddatku technologicznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć liczbę arkuszy, trzeba ustalić liczbę użytków A4 na arkuszu A1+ (standardowo 8).
Najpierw oblicza się nakład podstawowy: 8 000 / 8 = 1 000 arkuszy. Następnie dolicza się 10% naddatku technologicznego: 1 000 × 1,10 = 1 100 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza typową umiejętność planisty produkcji poligraficznej: przeliczenie nakładu wyrobu gotowego na liczbę arkuszy drukowych, a następnie doliczenie naddatku technologicznego (na rozruch, regulację, odpady, straty manipulacyjne).

1) Ustalenie liczby użytków na arkuszu
Ulotka ma format A4. Arkusz A1 (a w praktyce także A1+ jako arkusz "z plusem") pozwala w standardowej impozycji ułożyć 8 użytków A4 (układ 2×4). To kluczowe założenie: jeden arkusz nie daje jednej ulotki, tylko kilka użytków.

2) Nakład podstawowy w arkuszach
Skoro z jednego arkusza otrzymuje się 8 użytków A4, to liczba arkuszy bez naddatku wynosi:
8 000 / 8 = 1 000 arkuszy.

3) Doliczenie naddatku technologicznego
Naddatek 10% oznacza, że planujemy wyprodukować o 10% więcej arkuszy niż wynika z nakładu podstawowego:
1 000 × 1,10 = 1 100 arkuszy.
Wynik jest już liczbą całkowitą, więc nie trzeba dodatkowego zaokrąglania (w praktyce i tak zamawia się pełne arkusze).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "1 000 arkuszy" pomija naddatek technologiczny, czyli nie uwzględnia realiów produkcji (straty/rozruch).
  • "1 200 arkuszy" to zawyżenie o 20% zamiast o 10% (często błąd zbyt "ostrożnego" doliczania zapasu bez rachunku).
  • "1 400 arkuszy" jest jeszcze bardziej zawyżone i nie wynika ani z 10% naddatku, ani z typowej impozycji A4 na A1/A1+.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz ile użytków mieści się na arkuszu, potem przelicz nakład na arkusze, a dopiero na końcu zastosuj procent naddatku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W praktyce przyjmuje się typową impozycję dla serii A: arkusz A1 pozwala ułożyć 8 użytków A4 (układ 2×4). "Plus" w A1+ zwykle oznacza zapas na spady/technologię, ale nie zmienia logiki liczenia użytków: najpierw ustalasz liczbę użytków na arkuszu, potem dzielisz nakład.
Naddatek technologiczny to dodatkowa liczba arkuszy doliczana do nakładu, aby pokryć straty produkcyjne (rozruch maszyny, regulacja kolorów, odpady, uszkodzenia). Liczy się go zwykle jako procent od nakładu podstawowego w arkuszach, np. 10% oznacza mnożenie przez 1,10.
Bo w druku arkuszowym jeden arkusz daje kilka użytków (kilka ulotek) po rozkrojeniu. Najpierw wykonuje się impozycję, czyli układ użytków na arkuszu. Dopiero potem przelicza się nakład wyrobu na liczbę arkuszy. To kluczowa różnica między "sztukami" a "arkuszami".
Najpierw policz nakład podstawowy w arkuszach: dzielisz liczbę sztuk przez liczbę użytków na arkuszu (tu: 8 000/8=1 000). Następnie doliczasz naddatek: mnożysz przez 1,10 (1 000×1,10=1 100). Jeśli wyjdzie ułamek, zaokrąglasz w górę do pełnych arkuszy.
W takim zadaniu 10% naddatku dolicza się do liczby arkuszy wynikającej z impozycji, czyli po przeliczeniu sztuk na arkusze. Liczenie 10% od "sztuk" bez przejścia przez użytki może prowadzić do błędów, bo produkcja jest realizowana w arkuszach, nie w pojedynczych użytkach.
Najczęściej: pominięcie naddatku (wynik "goły" bez zapasu), doliczenie złego procentu (np. 20% zamiast 10%), użycie złej liczby użytków na arkuszu oraz zła kolejność działań (dodanie naddatku do sztuk przed podziałem na użytki). Warto zawsze zapisać rachunek w dwóch etapach: arkusze podstawowe → arkusze z naddatkiem.
Większy naddatek bywa potrzebny przy trudnych pracach: krótkie serie z dużym rozruchem, wymagające pasowania, duże apla, prace na trudnym podłożu, dodatkowe operacje uszlachetniania lub gdy spodziewane są straty w dalszej obróbce (cięcie, falcowanie). W zadaniu egzaminacyjnym trzymasz się podanego procentu.
Zapis "plus" zwykle oznacza arkusz większy od nominalnego formatu A1, stosowany technologicznie (np. na spady, chwyt, marginesy). Na egzaminie najczęściej nie chodzi o dokładne milimetry, tylko o logikę planowania: arkusz jest bazą do impozycji, a liczba użytków wynika ze standardowej relacji formatów serii A.
Tak, jeśli po doliczeniu naddatku wyjdzie liczba niecałkowita, należy zaokrąglić w górę do pełnych arkuszy, bo nie można zamówić "części arkusza". W tym konkretnym przykładzie wynik jest równy 1 100, więc zaokrąglanie nie jest potrzebne.
Wykonaj kontrolę na poziomie oszacowania: bez naddatku 8 000 ulotek przy 8 użytkach/arkusz to 1 000 arkuszy. 10% z 1 000 to 100, więc razem 1 100. Jeśli Twój wynik mocno odbiega (np. 1 400), to znak, że pomyliłeś procent albo liczbę użytków na arkuszu.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby policzyć liczbę arkuszy, trzeba ustalić liczbę użytków A4 na arkuszu A1+ (standardowo 8).Najpierw oblicza się nakład podstawowy: 8 000 / 8 = 1 000 arkuszy."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", tabela rozmiarów serii A (A1, A4)
  • Wikipedia: "ISO 216" (wymiary formatów A1 i A4) — https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 — dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii poligraficznej: impozycja i planowanie nakładu
  • Opis formatów ISO serii A (A0–A10) i ich zależności
  • Zbiory zadań rachunkowych dla planowania produkcji poligraficznej (naddatki, makulatura, wydajność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego