KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 20.
Oblicz moc wyjściową silnika elektrycznego na podstawie poniższej tabeli, zakładając, że strata mocy wynosi 10% mocy wejściowej.
Moc wejściowa (W) Strata mocy (%)
500 10
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strata mocy wynosi 10% mocy wejściowej 500 W, czyli 0,10 · 500 W = 50 W.
Moc wyjściowa to moc wejściowa pomniejszona o straty: 500 W − 50 W = 450 W. Pozostałe odpowiedzi ignorują straty lub błędnie je dodają.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano moc wejściową silnika: 500 W oraz informację, że strata mocy wynosi 10% mocy wejściowej. Strata oznacza część mocy pobranej, która nie zamienia się na użyteczną moc na wyjściu (np. zamienia się na ciepło).

Krok 1: obliczenie straty mocy

10% z 500 W to: 0,10 · 500 W = 50 W.

Krok 2: obliczenie mocy wyjściowej

Moc wyjściowa = moc wejściowa − strata mocy = 500 W − 50 W = 450 W.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 500 W – to wartość mocy wejściowej. Wybór tej odpowiedzi oznacza pominięcie strat, czyli założenie, że silnik ma 0% strat (100% sprawności), czego zadanie nie dopuszcza.
  • 550 W – to wynik powstały przy błędnym dodaniu strat do mocy wejściowej. Straty zawsze zmniejszają moc użyteczną, nie mogą jej zwiększać.
  • 600 W – jest jeszcze większe od mocy wejściowej, więc przeczy bilansowi mocy w układzie: przy dodatnich stratach moc wyjściowa nie może przekroczyć mocy wejściowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "strata X% mocy wejściowej", najpierw policz X% z podanej wartości, a potem odejmij. Jeśli wychodzi wynik większy od mocy wejściowej, to znak, że popełniono błąd w znaku (dodawanie zamiast odejmowania) albo w odniesieniu procentu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz stratę jako procent mocy wejściowej: strata = p% · Pwe. Następnie odejmij ją od mocy wejściowej: Pwy = Pwe − strata. To prosty bilans mocy: część pobranej mocy zamienia się na moc użyteczną, a część na straty.
Oznacza, że 10% mocy pobranej nie pojawia się jako moc użyteczna na wale/wyjściu, tylko zamienia się na straty (np. ciepło, straty w uzwojeniach, tarcie). Dlatego moc wyjściowa jest mniejsza od wejściowej.
W realnych urządzeniach część energii zawsze "ucieka" w postaci ciepła, hałasu czy oporów mechanicznych. To sprawia, że nie cała moc pobrana z sieci staje się mocą użyteczną. Z tego powodu Pwy < Pwe, gdy straty są dodatnie.
10% to 0,10. Mnożysz: 0,10 · 500 W = 50 W. To jest strata mocy. Potem odejmujesz ją od 500 W, aby dostać moc wyjściową. Ten sam schemat działa dla dowolnego procentu i dowolnej mocy.
Nie. Straty zmniejszają moc użyteczną, więc zawsze są odejmowane: Pwy = Pwe − Pstr. Dodawanie strat prowadzi do nielogicznego wyniku (moc wyjściowa większa od wejściowej), co łamie bilans energii w układzie.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie procentu od złej podstawy, traktowanie "10%" jak "10 W", dodawanie strat zamiast odejmowania oraz pomijanie kroku obliczenia samej straty. Pomaga zapisanie krótkiego wzoru i sprawdzenie, czy wynik jest mniejszy od mocy wejściowej.
Bilans mocy to prosta zasada: moc wejściowa = moc użyteczna + straty. Na egzaminie pozwala szybko sprawdzić sens wyniku: jeśli straty są dodatnie, moc użyteczna musi wyjść mniejsza od wejściowej. To dobry test kontroli błędów rachunkowych.
Jeśli strata wynosi 10% mocy wejściowej, to sprawność wynosi 90% (bo pozostałe 90% staje się mocą użyteczną). Wtedy można liczyć: Pwy = η · Pwe, gdzie η = 0,90. Dla 500 W daje to 0,90 · 500 W = 450 W.
W praktyce eksploatacyjnej mogą się przydać przy ocenie pracy urządzeń pomocniczych: napędów sprężarek, wentylatorów, pomp lub układów automatyki w obiektach technologicznych. Proste obliczenia pozwalają wstępnie ocenić, czy dostępna moc po stratach wystarczy do wymaganego obciążenia.
Zastosuj regułę kontroli: przy dodatnich stratach wynik musi być mniejszy od mocy wejściowej. Dla 10% strata to 1/10, więc wynik powinien być blisko 500 W, ale niższy o 50 W. Jeśli wychodzi 500 W lub więcej, najpewniej pomylono odejmowanie z dodawaniem.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sprawność" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprawno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Moc (fizyka)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka) (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy: "Percent problems" — https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: sprawność, straty mocy, bilans energetyczny
  • Zadania z obliczeń procentowych (poziom podstawowy/technikum)
  • Podstawy fizyki: praca, energia i moc (działy wprowadzające)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego