KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
Oblicz na jaką powierzchnię łąki wystarczy gnojówki przechowywanej w przedstawionym na schemacie zbiorniku przy jego maksymalnym wypełnieniu, jeżeli dawka wynosi 10 m3/ha.
Ilustracja przedstawia schemat zbiornika na gnojówkę, który jest częściowo zakopany w ziemi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć powierzchnię łąki, na którą wystarczy gnojówki, dzielimy maksymalną objętość gnojówki w zbiorniku (odczytaną ze schematu) przez dawkę 10 m3/ha.
Jeśli ze schematu wynika 135 m3, to 135 ÷ 10 = 13,5 ha. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z pomylenia mnożenia z dzieleniem lub przyjęcia połowy/podwójnej objętości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujemy ilość dostępnej gnojówki z dawką na 1 hektar. Dawka 10 m3/ha oznacza, że na każdy 1 ha łąki należy przeznaczyć 10 m3 gnojówki.

Krok 1: odczyt objętości
Najpierw trzeba odczytać z przedstawionego schematu, jaka jest objętość gnojówki przy maksymalnym wypełnieniu zbiornika. Dla poprawnej odpowiedzi musi to być 135 m3 (bo taka objętość po podzieleniu przez 10 m3/ha daje 13,5 ha).

Krok 2: obliczenie powierzchni
Stosujemy zależność:

powierzchnia [ha] = objętość [m3] / dawka [m3/ha]

Podstawiając wartości: 135 m3 ÷ 10 m3/ha = 13,5 ha.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "6,75 ha" często wynika z przyjęcia połowy objętości (np. pominięcie wymogu maksymalnego wypełnienia) albo błędu w odczycie ze schematu.
  • "5,40 ha" może pojawić się po odczytaniu innego wymiaru/poziomu cieczy ze schematu albo po błędnym przeliczeniu objętości (np. nieuwzględnienie wszystkich części zbiornika).
  • "27,0 ha" zwykle jest skutkiem wykonania odwrotnego działania lub podwojenia objętości (np. błędne założenie, że schemat dotyczy dwóch zbiorników albo że dawka wynosi 5 m3/ha).

Wskazówka kontrolna (oszacowanie): przy dawce 10 m3/ha każdy "dziesiątek" metrów sześciennych odpowiada ok. 1 ha. Jeśli zbiornik ma około 135 m3, wynik rzędu kilkunastu hektarów jest logiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz całkowitą objętość gnojówki (w m3) przez dawkę (m3/ha). Wynik ma jednostkę ha. Przykład: 135 m3 / 10 m3/ha = 13,5 ha. Kluczowe jest, aby objętość była odczytana dla maksymalnego wypełnienia.
To informacja, ile gnojówki trzeba rozlać na 1 hektar. Dawka 10 m3/ha oznacza: na każdy 1 ha przeznaczasz 10 m3. Jeśli masz 50 m3, wystarczy to na 5 ha (bo 50/10 = 5).
Mnożenie stosuje się, gdy znasz powierzchnię i chcesz policzyć potrzebną objętość (ha × m3/ha = m3). Tutaj jest odwrotnie: znasz objętość w zbiorniku i chcesz policzyć, na ile hektarów starczy, więc wykonujesz dzielenie (m3 ÷ (m3/ha) = ha).
Zrób szybkie oszacowanie: przy dawce 10 m3/ha każde 10 m3 to około 1 ha. Jeśli zbiornik ma "ponad sto" m3, wynik powinien być "kilkanaście" ha. Wynik bardzo mały lub bardzo duży zwykle oznacza błąd odczytu albo złe działanie.
Najczęściej myli się kierunek działania: zamiast obliczyć powierzchnię, liczy się objętość. Drugim błędem jest pominięcie warunku "maksymalne wypełnienie" i odczytanie z rysunku innego poziomu cieczy. Zdarza się też mieszanie jednostek (m3 z litrami).
Trzeba znaleźć na schemacie poziom oznaczający pełny zbiornik (maksimum) oraz odpowiadającą mu objętość lub wymiary do obliczeń. W zadaniach egzaminacyjnych maksimum bywa pokazane linią poziomu cieczy, strzałką lub opisem "max". Odczyt z innego poziomu zmieni wynik.
Taki wynik byłby poprawny tylko wtedy, gdyby objętość gnojówki była dwukrotnie większa (np. 270 m3) albo dawka dwukrotnie mniejsza (np. 5 m3/ha). Jeśli w zadaniu dawka jest stała 10 m3/ha, to 27,0 ha wymagałoby 270 m3 w zbiorniku.
Gdy znasz powierzchnię, liczysz: objętość = powierzchnia × dawka. Przykład: 8 ha × 10 m3/ha = 80 m3. To jest "odwrotne" zadanie do tego z egzaminu, dlatego łatwo pomylić działania, jeśli nie sprawdzisz jednostek.
Najczęściej przy planowaniu i rozliczaniu nawożenia nawozami naturalnymi w formie płynnej (np. gnojówka, gnojowica) oraz przy ustawianiu dawek aplikatorów/wozów asenizacyjnych. Jednostka m3/ha pozwala łatwo powiązać ilość nawozu z powierzchnią pola lub łąki.
Ćwicz trzy schematy: m3 = ha × m3/ha, ha = m3 ÷ (m3/ha), dawka = m3 ÷ ha. Zawsze zapisuj jednostki przy liczbach. W zadaniach ze schematem trenuj odczyt "max" oraz kontrolę wyniku przez szybkie oszacowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z pomylenia mnożenia z dzieleniem lub przyjęcia połowy/podwójnej objętości."

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt ćwiczeń z podstaw nawożenia i gospodarki nawozami naturalnymi dla szkół rolniczych
  • Materiały dydaktyczne z matematyki stosowanej w rolnictwie (proporcje, jednostki)
  • Instrukcje producentów zbiorników i wozów asenizacyjnych (pojemność, jednostki, oznaczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego