KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 36.
Oblicz objętość nasypu liniowego o długości 100 m i przekroju poprzecznym, jak na rysunku.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny nasypu liniowego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego dla kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość nasypu liniowego liczy się jako iloczyn pola przekroju poprzecznego (wyznaczonego z rysunku, zwykle przez podział na proste figury i zsumowanie pól) oraz długości nasypu 100 m. Po wykonaniu tych kroków dla danych z rysunku otrzymuje się wynik 3 500 m³.

Pełne wyjaśnienie:

Nasyp liniowy o stałym przekroju na całej długości traktuje się jak bryłę (pryzmę) "wyciągniętą" wzdłuż odcinka. Dlatego podstawowa zależność jest prosta:

V = A × L
gdzie: V – objętość [m³], A – pole przekroju poprzecznego [m²], L – długość nasypu [m].

W tym zadaniu długość wynosi 100 m, a kluczowym etapem jest poprawne obliczenie pola przekroju poprzecznego z rysunku. Typowa metoda polega na:

  • odczytaniu wszystkich wymiarów z rysunku,
  • podziale przekroju na znane figury (np. prostokąty, trójkąty, trapezy),
  • policzeniu pól tych figur i zsumowaniu ich do wartości A,
  • mnożeniu A przez długość 100 m oraz sprawdzeniu jednostek.

Odpowiedź "3 500 m3" jest poprawna, ponieważ wynika z zastosowania wzoru V = A × L dla pola przekroju wyznaczonego z rysunku i długości 100 m.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości "2 500 m3" i "2 600 m3" najczęściej pojawiają się, gdy ktoś pominie część przekroju (np. jeden z fragmentów po bokach) albo zastosuje zły wzór na pole (np. pomyli wysokość z ramieniem). Z kolei "4 500 m3" bywa skutkiem podwójnego doliczenia fragmentu przekroju albo błędnego odczytu wymiaru z rysunku. Dobra praktyka egzaminacyjna to szybkie sprawdzenie rzędu wielkości: objętość ma być w m³ i rośnie liniowo z długością – przy 100 m długości nawet niewielki błąd w polu przekroju daje setki m³ różnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = A × L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego z rysunku (w m²), a L to długość nasypu (w m). Najpierw liczysz A, zwykle dzieląc przekrój na proste figury, potem mnożysz przez L i sprawdzasz, czy wynik jest w m³.
Przekrój poprzeczny to "kształt" nasypu widziany w cięciu prostopadłym do jego osi. Jest potrzebny, bo to właśnie jego pole decyduje o tym, ile materiału tworzy nasyp na każdym metrze długości. Gdy przekrój jest stały, objętość rośnie proporcjonalnie do długości.
Najprościej rozbić przekrój na kilka figur o znanych wzorach (np. trapez i trójkąty) i zsumować ich pola. Pomaga narysowanie linii pomocniczych i spisanie wymiarów obok. Na końcu sprawdź, czy nie pominąłeś żadnej części przekroju i czy wszystkie wymiary są w tych samych jednostkach.
Bo obliczenia mają etap pośredni: najpierw wychodzi pole w m², a dopiero po pomnożeniu przez długość w metrach dostajesz objętość w m³. Częsty błąd to podanie wyniku pośredniego jako końcowego albo pominięcie mnożenia przez długość całego nasypu.
Wykonaj szybki test rzędu wielkości: objętość to "średnie pole przekroju" razy 100 m. Jeśli pole przekroju wygląda na kilkadziesiąt m², to objętość powinna wyjść w tysiącach m³, a nie w dziesiątkach. Dodatkowo porównaj, czy zmiana pola o 1 m² daje zmianę objętości o 100 m³.
Gdy nasyp ma stały przekrój poprzeczny na całej długości (czyli kształt i wymiary przekroju się nie zmieniają). Jeśli przekrój zmienia się wzdłuż długości, trzeba stosować metody uśredniania lub obliczenia odcinkami (np. z kilku przekrojów), a nie jedno proste mnożenie.
Najczęstsze to: pominięcie jednego z wymiarów, wzięcie złej wysokości (np. do skarpy zamiast do podstawy), błędne założenie symetrii oraz podwójne doliczenie fragmentu. Pomaga zaznaczenie na rysunku policzonych części i zapisanie obok obliczeń pól, żeby widzieć, co już zostało ujęte.
Tak, bo łatwiej uniknąć pomyłek, gdy działasz schematem: 1) podział na figury, 2) policzenie każdego pola osobno, 3) suma pól, 4) dopiero na końcu mnożenie przez długość. Mieszanie kroków często prowadzi do zgubienia składnika lub złego przepisania jednostek.
Ćwicz dwa elementy: (1) szybkie liczenie pól prostych figur i trapezów oraz (2) czytanie rysunku z wymiarami. Rozwiązuj zadania, w których przekrój jest podzielony na kilka części, i zawsze dopisuj jednostki przy wynikach pośrednich. To ogranicza typowy błąd "złego rzędu jednostek".
Najczęściej pojawiają się: prostokąt (część środkowa), trójkąty (skarpy) oraz trapezy (gdy górna i dolna szerokość są różne). Umiejętność sprawnego liczenia pola trapezu i trójkąta zwykle wystarcza do większości przekrojów zadań egzaminacyjnych.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Objętość nasypu liniowego liczy się jako iloczyn pola przekroju poprzecznego (wyznaczonego z rysunku, zwykle przez podział na proste figury i zsumowanie pól) oraz długości nasypu 100 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Pryzma (geometria)" (zależność objętości pryzmy: pole podstawy × wysokość/długość), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pryzma_(geometria) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL) – "Pole powierzchni" (pojęcie pola i jednostki m²), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL) – "Objętość" (pojęcie objętości i jednostki m³), https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki zawodowej: pola figur i objętości
  • Materiały dydaktyczne do robót ziemnych i czytania rysunku technicznego w budownictwie
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczania kubatury nasypów i wykopów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego