KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 37.
Oblicz objętość żelbetowej stopy fundamentowej schodkowej, której wymiary przedstawiono na rysunku.
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny żelbetowej stopy fundamentowej schodkowej, który jest częścią egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopa schodkowa to suma objętości kolejnych prostopadłościanów. Z rysunku odczytuje się dolną płytę 1,6×1,6×0,5 m oraz górny stopień 1,0×0,8×0,5 m (po przeliczeniu mm na m). Liczymy V=a×b×h dla obu części i dodajemy wyniki, otrzymując 1,68 m³.

Pełne wyjaśnienie:

Stopa fundamentowa schodkowa jest bryłą złożoną, dlatego nie liczy się jej jak jednego prostopadłościanu, tylko jako sumę objętości kolejnych "stopni". Każdy stopień ma kształt prostopadłościanu, a jego objętość oblicza się ze wzoru V = a × b × h.

W tym zadaniu wymiary są podane na rzucie i w dwóch przekrojach (A-A i B-B). Trzeba odczytać wymiary w dwóch prostopadłych kierunkach oraz wysokości. Ponieważ na rysunkach technicznych wymiary często są w milimetrach, przed obliczeniami należy je przeliczyć na metry (dzieląc przez 1000).

1) Dolna płyta (podstawa)
W rzucie z góry widać zewnętrzny obrys 1600×1600 mm, a w przekroju wysokość dolnej części 500 mm. Po przeliczeniu: 1,6 m × 1,6 m × 0,5 m.
V1 = 1,6 × 1,6 × 0,5 = 1,28 m³.

2) Górny stopień
Szerokość górnego stopnia w jednym kierunku odczytuje się z przekroju A-A (1000 mm), a w drugim kierunku z przekroju B-B (800 mm). Wysokość stopnia wynosi 500 mm. Po przeliczeniu: 1,0 m × 0,8 m × 0,5 m.
V2 = 1,0 × 0,8 × 0,5 = 0,40 m³.

3) Objętość całkowita
V = V1 + V2 = 1,28 + 0,40 = 1,68 m³.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1,28 m³ – typowy wynik po policzeniu tylko dolnej płyty i pominięciu górnego stopnia (błąd nieuwagi).
  • 0,80 m³ – może wynikać z użycia niepoprawnych wymiarów górnego stopnia lub z błędnego przeliczenia jednostek/zaokrągleń.
  • 2,56 m³ – często pojawia się, gdy ktoś pomija mnożenie przez wysokość 0,5 m albo błędnie przyjmuje inną wysokość, przez co zawyża wynik.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozpisz bryłę na elementy, dopisz jednostki przy każdym wymiarze i sprawdź, czy korzystasz z danych z właściwego przekroju dla danego kierunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozbij stopę na prostopadłościany (stopnie). Dla każdego odczytaj a i b z rzutu/przekrojów oraz wysokość h. Przelicz mm na m, oblicz V=a×b×h dla każdego stopnia i na końcu zsumuj objętości.
Stopa schodkowa ma "uskok", więc nie jest jednym prostopadłościanem. Składa się z co najmniej dwóch części o różnych wymiarach w planie. Gdy policzysz jedną bryłę, albo pominiesz stopień, albo zawyżysz wynik, przyjmując maksymalne wymiary dla całej wysokości.
Przekrój pokazuje element "przecięty" w danej płaszczyźnie. A-A i B-B są zwykle prostopadłe, więc podają wymiary w dwóch różnych kierunkach. Dzięki temu można poprawnie odczytać wymiary górnego stopnia (np. 1000 mm w jednym kierunku i 800 mm w drugim).
Milimetry przelicza się na metry, dzieląc przez 1000. Czyli 1600 mm = 1,6 m, 1000 mm = 1,0 m, 800 mm = 0,8 m, a 500 mm = 0,5 m. Warto dopisać jednostki przy każdym wymiarze, żeby uniknąć pomyłki.
Najczęściej: (1) liczenie tylko dolnej płyty i pominięcie górnego stopnia, (2) brak konwersji mm→m, (3) wzięcie obu wymiarów górnego stopnia z jednego przekroju zamiast z dwóch prostopadłych, (4) pomylenie wysokości stopni.
Nie wprost, bo wysokość nie jest jednakowa na całym rzucie (są dwa poziomy). Metoda "pole × wysokość" działa dla brył o stałej wysokości. Tutaj trzeba liczyć osobno część dolną i górny stopień (albo zastosować sumę pól dla odpowiednich wysokości).
Oceń rząd wielkości: przy wymiarach około 1–2 m i wysokościach po 0,5 m typowe objętości to około 1–3 m³. Jeśli wychodzi np. kilkadziesiąt m³, to zwykle znak, że użyto mm bez przeliczenia na metry lub błędnie przypisano wymiary.
Przed betonowaniem, na etapie obmiaru/przedmiaru robót. Objętość jest potrzebna do zamówienia odpowiedniej ilości mieszanki betonowej, zaplanowania transportu i pompowania oraz do rozliczeń. Dla brył schodkowych obliczenia z rysunku są standardową czynnością na budowie.
Potrzebujesz: (1) wymiarów zewnętrznych podstawy z rzutu (np. 1600×1600 mm), (2) wymiarów górnego stopnia w dwóch kierunkach z dwóch przekrojów (np. 1000 mm i 800 mm), (3) wysokości obu części (np. 500 mm + 500 mm).
Ćwicz: odczytywanie wymiarów z rzutów i przekrojów, konwersję jednostek, rozkład brył złożonych na prostopadłościany oraz szybkie rachunki. Rób zadania na stopy, ławy i słupy. Po obliczeniu zawsze wykonaj kontrolę sensu wyniku (rząd wielkości w m³).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Stopa schodkowa to suma objętości kolejnych prostopadłościanów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Prostopadłościan" (wzór na objętość), https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL), "Objętość" (pojęcie i jednostki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy, "Volume of rectangular prisms" (zależność V = l×w×h), https://www.khanacademy.org/math/cc-fifth-grade-math/cc-5th-measurement-topic/cc-5th-volume-rectangular-prisms/a/volume-of-rectangular-prisms-review - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geometrii praktycznej dla budownictwa (objętości brył, jednostki)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego budowlanego (rzuty, przekroje, wymiarowanie)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla betoniarza-zbrojarza: obmiary i przedmiary

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego