KWALIFIKACJA HGT7 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Oblicz odległość, którą w terenie musi pokonać turysta, jeżeli na mapie w skali 1:50 000 wynosi ona 12 cm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:50 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 50 000 cm w terenie, czyli 500 m. Dla 12 cm: 12 × 500 m = 6000 m. Po zamianie metrów na kilometry otrzymujemy 6 km, więc taka odległość odpowiada odcinkowi na mapie.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy 1:50 000 to proporcja długości: 1 jednostka na mapie = 50 000 tych samych jednostek w terenie. Najwygodniej zachować te same jednostki na początku obliczeń, a dopiero na końcu zamienić wynik na kilometry.

Krok 1: przelicz 1 cm z mapy na teren
1 cm na mapie = 50 000 cm w terenie.
50 000 cm = 500 m (bo 100 cm = 1 m), czyli 0,5 km.

Krok 2: przelicz 12 cm
12 cm na mapie = 12 × 50 000 cm = 600 000 cm.
600 000 cm = 6000 m = 6 km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 8 km zwykle wynika z pomylenia przelicznika (np. błędnego założenia, że 1 cm to ok. 0,66 km) albo z błędu rachunkowego.
  • Wynik 10 km często pojawia się po niepoprawnej zamianie centymetrów na kilometry (np. "ucięcie" zbyt wielu zer lub przyjęcie 1 cm = 1 km).
  • Wynik 12 km bywa skutkiem mylnego przekonania, że liczba centymetrów na mapie przekłada się "1:1" na kilometry w terenie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że przy skali 1:50 000 1 cm = 500 m. To pozwala szybko liczyć w pamięci: 2 cm = 1 km, 10 cm = 5 km, a 12 cm = 6 km.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:50 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 50 000 tych samych jednostek w terenie. Przykładowo 1 cm na mapie to 50 000 cm w terenie, czyli 500 m (0,5 km).
Pomnóż 1 cm przez 50 000, aby dostać centymetry w terenie, a potem zamień na metry. Dla 1:50 000: 50 000 cm = 500 m. Warto zapamiętać skrót: 1 cm = 500 m.
Najpierw ustal przelicznik skali: w 1:50 000 1 cm = 500 m. Następnie policz: 12 cm × 500 m = 6000 m. Na końcu zamień jednostki: 6000 m = 6 km.
Skala jest proporcją długości w tych samych jednostkach. Jeśli pomieszasz cm, m i km na etapie mnożenia, łatwo "zgubić" zera i otrzymać wynik 10× lub 100× większy/mniejszy. Bezpiecznie: licz w cm lub m, a km dopiero na końcu.
Tak. W skali 1:50 000: 1 cm = 0,5 km, więc 2 cm = 1 km. To dobra metoda kontroli wyniku: jeśli masz 12 cm, to 10 cm = 5 km i jeszcze 2 cm = 1 km, razem 6 km.
Najczęściej pojawia się: zła zamiana jednostek (cm→m→km), błędne odczytanie skali (np. pomylenie 1:50 000 z 1:5 000) oraz liczenie "na skróty" bez sprawdzenia sensu wyniku. Pomaga zapisanie kroków i kontrola 1 cm = 500 m.
W praktyce przy planowaniu trasy pieszej lub rowerowej: wyznaczasz dystans między punktami, szacujesz czas przejścia, dobierasz postoje i oceniasz realność programu imprezy. To też podstawa do porównywania wariantów trasy.
Zrób szybki test przybliżony: w 1:50 000 2 cm = 1 km. Dla 12 cm: 12/2 = 6 km. Jeśli w obliczeniach wychodzi np. 60 km albo 0,6 km, to sygnał, że pomyliłeś jednostki lub skalę.
Gdy trasa nie jest linią prostą, używa się krzywomierza lub sznurka/paska papieru, który układasz po przebiegu drogi, a potem mierzysz jego długość linijką. Dopiero tak zmierzoną długość przeliczasz przez skalę mapy.
Tak. Im "większa" skala (np. 1:25 000), tym więcej szczegółów i zwykle większa precyzja pomiaru odległości. W mniejszych skalach (np. 1:200 000) drobne zakręty i szczegóły mogą być uogólnione, więc dystans bywa mniej dokładny.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:50 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 50 000 cm w terenie, czyli 500 m.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Centymetr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Kilometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilometr (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kartografii turystycznej (skala, symbole, pomiar odległości)
  • Zadania treningowe z obliczeń skali mapy i konwersji jednostek
  • Instrukcje korzystania z mapy i linijki/krzywomierza (pomiar odległości w terenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego