KWALIFIKACJA HGT7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
Oblicz rzeczywistą odległość między dwoma miastami, jeżeli na mapie w skali 1:300 000 wynosi ona 5 cm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:300 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 300 000 cm w terenie. Dla 5 cm: 5 × 300 000 = 1 500 000 cm. To jest 15 000 m, czyli 15 km (bo 100 000 cm = 1 km). Dlatego poprawna odległość rzeczywista wynosi 15 km.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy 1:300 000 mówi, że 1 jednostka na mapie odpowiada 300 000 takich samych jednostek w terenie. Ponieważ odległość na mapie podano w centymetrach, najwygodniej liczyć w centymetrach.

Krok 1: przeliczenie z mapy na teren
1 cm na mapie → 300 000 cm w terenie.
5 cm na mapie → 5 × 300 000 cm = 1 500 000 cm.

Krok 2: zamiana centymetrów na kilometry
Wiemy, że 100 cm = 1 m, a 1000 m = 1 km, więc 1 km = 100 000 cm.
1 500 000 cm ÷ 100 000 = 15 km.

Odpowiedź "15 km" jest poprawna, bo wynika bezpośrednio z proporcji skali i prawidłowej konwersji jednostek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "10 km" zwykle wynika z pomylenia przelicznika lub z błędnego założenia, że 5 cm to "po prostu" 5 × 2 km, bez uwzględnienia skali 300 000.
  • "45 km" może być skutkiem błędu rachunkowego (np. błędne mnożenie 5 × 300 000) albo pomylenia 300 000 z 900 000.
  • "60 km" często pojawia się, gdy ktoś zgubi etap zamiany jednostek lub błędnie przyjmie, że 1 cm odpowiada 12 km (co nie wynika z tej skali).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj szybki "test sensowności". Skala 1:300 000 to 1 cm ≈ 3 km, więc 5 cm ≈ 15 km. Taka kontrola pomaga wyłapać błędy w zerach i jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:300 000 oznacza, że 1 cm na mapie = 300 000 cm w terenie. Po zamianie jednostek wychodzi, że 1 cm na mapie to 3 km w rzeczywistości. To ułatwia szybkie szacowanie odległości między punktami na trasie.
Najpierw przemnóż odległość z mapy przez mianownik skali: 5 cm × 300 000 = 1 500 000 cm. Potem zamień centymetry na kilometry, dzieląc przez 100 000 (bo 1 km = 100 000 cm). Otrzymasz 15 km.
Skala 1:n działa na tych samych jednostkach. Jeśli mierzysz w cm na mapie, wynik początkowo też wyjdzie w cm w terenie. Dopiero potem zamieniasz na m lub km. Pomyłki jednostek to najczęstsza przyczyna złych odpowiedzi na egzaminie.
Zapis 1:n to proporcja: 1 jednostka na mapie odpowiada n takich samych jednostek w terenie. Dla 1:300 000 oznacza to 1 cm → 300 000 cm. To uniwersalny zapis niezależny od tego, czy używasz cm, mm czy innych jednostek.
Zrób "szacunek w głowie". Dla 1:300 000 łatwo zauważyć, że 100 000 cm to 1 km, więc 300 000 cm to 3 km. Jeśli na mapie masz 5 cm, to powinno wyjść około 5 × 3 km = 15 km. Taki test wychwytuje błędy w zerach.
Najczęściej: (1) zgubienie zera w 300 000, (2) brak zamiany cm na km, (3) pomylenie dzielenia z mnożeniem, (4) wpisanie wyniku w metrach zamiast w kilometrach. Pomaga zapis kroków i dopisanie jednostek przy każdym działaniu.
Tak, jeśli najpierw uprościsz: przy skali 1:300 000 1 cm = 3 km. Wtedy 5 cm = 5 × 3 km = 15 km. To działa, ale tylko wtedy, gdy poprawnie wykonasz tę "mini-konwersję" i pamiętasz, skąd się bierze 3 km.
Przy planowaniu programu wycieczki: dobór kolejności punktów, ocena długości przejazdów, sprawdzenie realności czasowej trasy, wyznaczenie odcinków pieszych. To też pomaga w rozmowie z klientem, gdy trzeba szybko oszacować dystans między atrakcjami.
Najprościej zapamiętać: 1 km = 100 000 cm. Wynik w centymetrach dzielisz przez 100 000, aby dostać kilometry. Alternatywnie: cm → m (÷100), a potem m → km (÷1000). Obie metody dają to samo, jeśli nie pomylisz kolejności.
Ćwicz schemat: pomiar na mapie → mnożenie przez n → konwersja jednostek. Rozwiązuj krótkie zadania z różnymi skalami (np. 1:50 000, 1:100 000, 1:300 000). Zawsze dopisuj jednostki przy działaniach i rób szybki szacunek końcowy.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:300 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 300 000 cm w terenie.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" – opis skali liczbowej i interpretacja 1:n: https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL), "Jednostki długości" – konwersje cm–m–km (materiały edukacyjne): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-units (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki lub repetytoria z geografii i kartografii szkolnej (dział: skala mapy)
  • Zbiory zadań z przeliczania skali mapy (ćwiczenia rachunkowe)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące planowania tras i pracy z mapą w turystyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego