W zadaniach z energetyki słonecznej często rozróżnia się trzy powiązane wielkości:
- promieniowanie bezpośrednie – dociera do powierzchni po możliwie "prostej" drodze od tarczy Słońca,
- promieniowanie rozproszone – powstaje wskutek rozpraszania w atmosferze (np. na cząstkach aerozoli i kroplach wody),
- promieniowanie całkowite (globalne) – to łączny strumień energii padający na daną powierzchnię.
W typowym ujęciu bilansowym przyjmuje się zależność:
promieniowanie całkowite = promieniowanie bezpośrednie + promieniowanie rozproszone
Skoro w treści podano promieniowanie rozproszone 300 W/m² oraz promieniowanie całkowite 1000 W/m², to aby wyznaczyć składową bezpośrednią, należy "odjąć" część rozproszoną od całości:
1000 W/m² − 300 W/m² = 700 W/m²
Dlatego odpowiedź "700 W/m²" jest poprawna.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "1000 W/m²" ignoruje fakt, że 1000 W/m² jest już wartością całkowitą; gdyby bezpośrednie miało 1000 W/m², to całkowite musiałoby być większe (po dodaniu rozproszonego).
- "1300 W/m²" wynikałoby z błędnego dodania 1000 + 300. Takie działanie nie pasuje do relacji bilansowej, bo rozproszone jest częścią całkowitego, a nie "dodatkiem ponad całość".
- "800 W/m²" to typowy błąd rachunkowy lub nieuwagi; poprawna różnica 1000 − 300 daje 700, więc 800 nie spełnia podanych danych.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens fizyczny wyniku. Składowa bezpośrednia powinna być mniejsza od całkowitej, a po dodaniu rozproszonej ma dać dokładnie wartość całkowitą, z zachowaniem tych samych jednostek (W/m²).
