KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 37.
Oblicz wartość przemieszczenia poziomego punktu kontrolowanego P, zlokalizowanego na przedstawionym nasypie, na podstawie danych z pomiarów wyjściowego i kontrolnego.
Ilustracja przedstawia zdjęcie terenu z nasypem oraz tabelę z wynikami pomiarów geodezyjnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemieszczenie poziome punktu P wyznacza się przez porównanie położenia z pomiaru wyjściowego i kontrolnego. Należy odczytać dane dla obu epok, obliczyć różnice położenia w planie i wyznaczyć wartość przesunięcia (w metrach). Z podanych wyników obliczeń poprawna jest wartość 0,50 m.

Pełne wyjaśnienie:

Przemieszczenie poziome punktu kontrolowanego to zmiana jego położenia w planie pomiędzy dwiema epokami pomiaru: wyjściową (t0) i kontrolną (t1). W praktyce geodezyjnej jest to podstawowa wielkość w monitoringu obiektów ziemnych (np. nasypów), pozwalająca ocenić, czy zachodzą istotne ruchy gruntu.

Aby poprawnie obliczyć przemieszczenie poziome punktu P, postępuje się typowo w następujący sposób:

  • odczytuje się dane opisujące położenie punktu P w epokach t0 i t1 (najczęściej współrzędne X,Y albo różnice położeń wynikające z konstrukcji pomiarowej),
  • wyznacza się przyrosty położenia w planie: ΔX = X(t1) − X(t0) oraz ΔY = Y(t1) − Y(t0),
  • oblicza się wartość przemieszczenia poziomego jako długość wektora przesunięcia: d = √(ΔX² + ΔY²),
  • kontroluje się jednostki i zaokrąglenie (wynik podaje się w metrach zgodnie z danymi w zadaniu).

W tym zadaniu, po wykonaniu powyższych kroków na danych z pomiaru wyjściowego i kontrolnego, otrzymuje się wartość 0,50 m.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi rezultatami błędów rachunkowych lub interpretacyjnych:

  • Wartości większe (np. 0,85 m lub 1,10 m) mogą wynikać z pomylenia epok (odjęcie w odwrotną stronę połączone z błędnym sumowaniem modułów) albo z dodania składowych zamiast obliczenia długości wektora.
  • Wartość mniejsza (np. 0,35 m) często pojawia się, gdy uwzględni się tylko jedną składową przesunięcia (np. tylko ΔX) lub gdy błędnie przeliczy się jednostki (cm → m) i zaniży wynik.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy liczysz poziome przemieszczenie (plan), a nie zmianę wysokości, oraz czy wynik ma sens w kontekście geometrii sytuacji z zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przemieszczenie poziome to zmiana położenia punktu w planie między dwiema epokami pomiaru. Najczęściej liczy się je z różnic współrzędnych X,Y (ΔX i ΔY), a następnie wyznacza długość wektora przesunięcia w metrach.
Najpierw wyznacz różnice współrzędnych: ΔX = X(t1) − X(t0) i ΔY = Y(t1) − Y(t0). Potem policz wartość przemieszczenia: d = √(ΔX² + ΔY²). Na końcu sprawdź jednostki (m) i wykonaj zaokrąglenie jak w arkuszu.
ΔX i ΔY to składowe przesunięcia w dwóch prostopadłych kierunkach. Ich proste dodanie daje wartość zależną od przyjętych osi, a nie rzeczywistą odległość przesunięcia. Poprawnie liczy się długość wektora: √(ΔX² + ΔY²), jak w twierdzeniu Pitagorasa.
Potrzebujesz informacji o położeniu punktu P w epokach: wyjściowej i kontrolnej. Zwykle są to współrzędne X,Y lub odczytane z rysunku przesunięcia w osiach (np. w poziomie i w pionie), gdzie do przemieszczenia poziomego bierze się tylko część "w planie".
Przemieszczenie poziome liczy się, gdy badamy przesunięcia "na boki" (w planie) np. skarp, nasypów, ścian oporowych. Przemieszczenie wysokościowe dotyczy osiadania lub podnoszenia. W treści zadania słowo "poziome" jest kluczowe i wskazuje właściwy kierunek analizy.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie epok t0 i t1, nieuwzględnienie jednej składowej (tylko ΔX albo tylko ΔY), błędy jednostek (cm zamiast m), dodawanie składowych zamiast liczenia długości wektora oraz zbyt wczesne zaokrąglanie wyników pośrednich.
Składowe przemieszczenia (ΔX, ΔY) mogą być dodatnie lub ujemne, bo zależą od kierunku osi. Natomiast wartość przemieszczenia (długość wektora) jest nieujemna, bo jest odległością. W testach zwykle podaje się właśnie wartość w metrach.
Wykonaj szybki test: oszacuj rząd wielkości ΔX i ΔY z danych, a potem porównaj. Wartość d powinna być większa lub równa większej z |ΔX| i |ΔY|, ale mniejsza niż ich suma. Jeśli wynik nie spełnia tej zależności, prawdopodobnie jest błąd w obliczeniach.
Pomiary kontrolne wykonuje się m.in. przy budowie dróg i linii kolejowych, na wałach przeciwpowodziowych i skarpach. Celem jest wykrycie przemieszczeń lub deformacji w czasie. Wyniki porównuje się między epokami i raportuje, aby ocenić stateczność oraz bezpieczeństwo robót i eksploatacji.
Ćwicz schemat: odczyt danych → ΔX, ΔY → √(ΔX² + ΔY²) → jednostki i zaokrąglenie. Rozwiązuj zadania z monitoringiem punktów kontrolnych oraz odległościami w planie. Trenuj też uważny odczyt z rysunku/tabeli, bo większość błędów wynika z pomyłek w danych wejściowych.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przemieszczenie poziome punktu P wyznacza się przez porównanie położenia z pomiaru wyjściowego i kontrolnego."

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z geodezji inżynieryjnej: monitoring i obliczanie przemieszczeń punktów
  • Zestawy zadań z obliczeń geodezyjnych (różnice współrzędnych, odległości w planie)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące kwalifikacji BUD.18 (dział: opracowanie wyników pomiarów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego