KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Oblicz współrzędne X, Y punktu końcowego rozjazdu w torze zasadniczym na podstawie rysunku i danych liczbowych.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, prawdopodobnie dotyczący obliczeń związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współrzędne punktu końcowego w torze zasadniczym wyznacza się przez obliczenie przyrostów ΔX i ΔY wynikających z geometrii rozjazdu (długości i kierunku z rysunku), a następnie dodanie ich do współrzędnych punktu nawiązania. Otrzymany wynik powinien zachować właściwą kolejność osi oraz zgodność z torem zasadniczym.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć współrzędne X i Y punktu końcowego rozjazdu w torze zasadniczym, należy odczytać z rysunku dane geometryczne (np. długości odcinków, kąty/kierunki lub inne informacje pozwalające wyznaczyć przesunięcie punktu w układzie współrzędnych).

Następnie postępuje się typowo w dwóch krokach:

  • Wyznaczenie przyrostów współrzędnych – oblicza się ΔX i ΔY odpowiadające przejściu od punktu nawiązania do punktu szukanego (zależnie od kierunku, zwrotu i długości). W praktyce oznacza to rozłożenie przesunięcia na składowe równoległe do osi X i osi Y.
  • Dodanie przyrostów do współrzędnych punktu znanego – współrzędne punktu końcowego to: Xp = X0 + ΔX oraz Yp = Y0 + ΔY (z zachowaniem znaków przyrostów wynikających ze zwrotu).

Odpowiedź "Xp = 350,00 m; Yp = 234,50 m" jest spójna z tym schematem: wskazuje, że obliczone przyrosty zostały prawidłowo zastosowane oraz że zachowano poprawną kolejność zapisu współrzędnych.

Pozostałe odpowiedzi reprezentują typowe błędy:

  • "Xp = 350,00 m; Yp = 218,98 m" sugeruje błąd w obliczeniu jednej składowej (najczęściej pomyłka w danych z rysunku, pominięcie części przesunięcia albo błąd znaku przyrostu), przez co punkt trafia na inną pozycję w osi Y.
  • "Xp = 234,50 m; Yp = 350,00 m" to klasyczna zamiana osi – poprawne liczby pojawiają się, ale przypisane są do niewłaściwych współrzędnych (mylenie konwencji X/Y).
  • "Xp = 218,98 m; Yp = 350,00 m" łączy dwa mechanizmy błędu: jednocześnie wskazuje inną wartość jednej składowej oraz zamianę osi, co zwykle wynika z niekontrolowanego przepisywania wartości i braku weryfikacji wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach zawsze wykonaj krótką kontrolę sensowności – czy punkt leży w torze zasadniczym (zgodnie z rysunkiem), czy przesunięcia mają właściwy zwrot oraz czy nie doszło do zamiany X z Y.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wyznacza się przyrosty ΔX i ΔY z danych geometrycznych (długości oraz kierunku/azymutu albo składowych z rysunku), a potem dodaje do punktu nawiązania: Xp = X0 + ΔX, Yp = Y0 + ΔY. Kluczowe jest zachowanie znaków i właściwej kolejności osi.
Bo w różnych materiałach spotyka się różne konwencje (np. X jako północ, Y jako wschód) i mózg automatycznie stosuje znany schemat. Pomaga zapis kontrolny: po obliczeniu sprawdź, czy zmiana X odpowiada kierunkowi "północ-południe", a Y "wschód-zachód" zgodnie z rysunkiem.
To składowe przesunięcia punktu wzdłuż osi układu współrzędnych. Opisują, o ile metrów zmienia się X i Y przy przejściu z punktu znanego do punktu szukanego. W praktyce wynikają z długości odcinka i jego kierunku lub z danych odczytanych bezpośrednio ze szkicu.
Zrób kontrolę logiczną: porównaj, w którą stronę na rysunku leży punkt końcowy względem punktu znanego. Jeśli punkt jest "wyżej", X powinno wzrosnąć (w typowej konwencji). Jeśli jest "bardziej na prawo", rośnie Y. Taka kontrola często wykrywa błąd znaku lub zamianę osi.
Dodajesz, gdy przesunięcie ma zwrot zgodny z dodatnim kierunkiem osi, a odejmujesz, gdy jest przeciwny. To nie jest "na pamięć" — wynika z położenia punktu na rysunku i kierunku odcinka. Zawsze ustal zwrot wektora od punktu nawiązania do punktu szukanego, a dopiero potem znaki ΔX i ΔY.
Tor zasadniczy to główny przebieg toru przez rozjazd (bez odgałęzienia na tor boczny). W zadaniu trzeba więc wybierać dane i odczyty odnoszące się do tej gałęzi geometrii. Częsty błąd to użycie wymiarów z toru odgałęzionego, co daje przesunięcie w innym kierunku lub o innej wartości.
Najczęstsze są: zamiana X z Y, pomyłka w odczycie liczby (np. zła jednostka lub przecinek), błąd znaku przyrostu oraz pominięcie jednego z odcinków składających się na drogę do punktu. Dlatego warto zapisywać pośrednie wyniki ΔX, ΔY i sprawdzać je przed zsumowaniem.
To zależy od polecenia i formatu odpowiedzi w arkuszu. Jeśli w odpowiedziach podano wartości z dwoma miejscami po przecinku (np. 0,01 m), zwykle oczekuje się tej samej dokładności zapisu. W praktyce egzaminacyjnej warto dopasować zapis do wariantów odpowiedzi i nie zaokrąglać "w dół" bez potrzeby.
Ćwicz schemat: (1) odczyt danych ze szkicu, (2) wyznaczenie ΔX i ΔY, (3) dodanie do punktu nawiązania, (4) kontrola sensowności kierunku i osi. Pomaga też robienie małych szkiców pomocniczych z zaznaczeniem zwrotów osi oraz podpisywaniem, które wielkości wpływają na X, a które na Y.
Wariant z zamianą osi zwykle zawiera te same liczby, ale w odwrotnej kolejności (np. wartości pojawiają się, lecz przypisane są do innej współrzędnej). To typowy objaw automatycznego przepisywania bez kontroli konwencji. Dlatego zawsze porównuj wynik z kierunkiem przesunięcia na rysunku, a nie tylko z "ładnymi" wartościami.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że otrzymany wynik powinien zachować właściwą kolejność osi oraz zgodność z torem zasadniczym.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące obliczeń współrzędnych z przyrostów
  • Ćwiczenia z trygonometrii płaskiej (sinus, cosinus, kierunek/azymut)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń współrzędnych punktów ze szkicu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego