KWALIFIKACJA ROL8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 22.
Oblicz wydajność agregatu składającego się z ciągnika z zainstalowanym systemem koordynującym funkcje pojazdu podczas nawrotów i pługa sześciokorpusowego. Agregat pracuje 12 godzin w ciągu dnia. Parametry pracy agregatu:
- szerokość pracy wynosi 2,1 m
- prędkość jazdy wynosi 6 km/h
- współczynnik wykorzystania czasu ogólnego zmiany – 0,8.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność teoretyczna wynosi: 2,1 m × 6 km/h ÷ 10 = 1,26 ha/h.
Następnie uwzględnia się czas efektywny: 12 h × 0,8 = 9,6 h.
Wydajność dzienna: 1,26 ha/h × 9,6 h = 12,096 ha ≈ 12,1 ha.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć dzienną wydajność agregatu uprawowego, trzeba rozróżnić wydajność teoretyczną (wynikającą wyłącznie z szerokości roboczej i prędkości) oraz wydajność efektywną (skorygowaną o straty czasu w zmianie).

1) Wydajność teoretyczna (ha/h)
W praktyce rolniczej często stosuje się zależność: W = (szerokość [m] × prędkość [km/h]) ÷ 10. Dzielnik 10 wynika z przeliczeń jednostek (m i km na m² oraz na hektary).
Podstawienie danych: 2,1 × 6 ÷ 10 = 1,26 ha/h.

2) Czas efektywny pracy w ciągu dnia
Podane 12 godzin to czas trwania zmiany/dnia pracy. Współczynnik wykorzystania czasu ogólnego zmiany 0,8 oznacza, że nie cały ten czas jest przeznaczony na rzeczywistą pracę roboczą w polu (występują nawroty, regulacje, krótkie postoje, przejazdy itp.).
Czas efektywny: 12 h × 0,8 = 9,6 h.

3) Wydajność dzienna (ha/dzień)
Wydajność dzienna to iloczyn wydajności godzinowej i czasu efektywnego:
1,26 ha/h × 9,6 h = 12,096 ha, co po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku daje 12,1 ha.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 15,1 ha – typowo wynika z pominięcia współczynnika 0,8 (liczenie 1,26 × 12 = 15,12 ha).
  • 18.8 ha – może wynikać z błędnego przeliczenia jednostek (np. brak dzielnika 10 lub podwójne zaokrąglenia).
  • 10,6 ha – często jest skutkiem przyjęcia zbyt małego czasu efektywnego albo błędnego przeliczenia szerokości/prędkości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w obliczeniach pojawiły się trzy elementy: szerokość, prędkość i czas efektywny (czas × współczynnik). Jeśli któregoś brakuje, wynik prawdopodobnie jest zły.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej używa się wzoru: W = (szerokość [m] × prędkość [km/h]) / 10. Dzielnik 10 wynika z przeliczenia jednostek na hektary. Otrzymasz wydajność teoretyczną w ha/h, bez uwzględnienia strat czasu na nawroty i postoje.
Dzielnik 10 wynika z przeliczeń: 1 km/h = 1000 m/h, więc (m × km/h) daje m²/h po przemnożeniu przez 1000. Ponieważ 1 ha = 10 000 m², to 1000/10 000 = 0,1, czyli równoważnie dzielimy przez 10.
Współczynnik 0,8 oznacza, że tylko 80% czasu zmiany jest realnie wykorzystane na pracę roboczą (np. orkę). Pozostałe 20% to straty organizacyjne i techniczne: nawroty, regulacje, przerwy, drobne postoje czy przejazdy.
Czas efektywny to iloczyn czasu zmiany i współczynnika: 12 h × 0,8 = 9,6 h. Ten czas wykorzystujesz potem do obliczenia powierzchni wykonanej pracy: wydajność godzinowa (ha/h) × czas efektywny (h).
Tak, ale zwykle pośrednio. Zamiast opisywać każdy nawrót osobno, zadania podają współczynnik wykorzystania czasu (np. 0,8), który obejmuje nawroty, postoje i regulacje. Jeśli współczynnik jest podany, należy go zastosować.
Najczęściej: (1) pominięcie współczynnika 0,8 i liczenie dla pełnych 12 h, (2) brak dzielnika 10 w przeliczeniu na ha/h, (3) mylenie przecinka i kropki w zapisie dziesiętnym, (4) zaokrąglanie zbyt wcześnie w obliczeniach.
Wykonaj szybkie oszacowanie: 2 m × 6 km/h daje około 1,2 ha/h (bo dzielisz przez 10). W 10 godzin efektywnej pracy wyjdzie około 12 ha. Jeśli wynik jest np. 18–20 ha, prawdopodobnie pominięto dzielnik 10 lub źle policzono czas.
Nie zmienia samego wzoru. Taki system może zmniejszać straty czasu na nawrotach, ale w zadaniu jest to już "ukryte" w podanym współczynniku wykorzystania czasu (0,8). W obliczeniach stosujesz dane liczbowe z treści: szerokość, prędkość, czas i współczynnik.
Po zastosowaniu wzoru (szerokość × prędkość)/10 otrzymujesz ha/h. Po wyliczeniu czasu efektywnego masz h. Ich iloczyn daje ha. Jeśli na końcu nie wychodzą hektary, to znak, że gdzieś zgubiło się przeliczenie jednostek.
Najbezpieczniej wykonać obliczenia z możliwie dużą dokładnością, a zaokrąglenie zrobić dopiero na końcu do formatu odpowiedzi (często do 0,1 ha). Zbyt wczesne zaokrąglenia mogą przesunąć wynik o kilka dziesiątych hektara.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydajność teoretyczna wynosi: 2,1 m × 6 km/h ÷ 10 = 1,26 ha/h.

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z mechanizacji rolnictwa: rozdziały o wydajności polowej i organizacji pracy agregatów
  • Zadania rachunkowe z eksploatacji maszyn rolniczych (wydajność, czas pracy, zużycie paliwa)
  • Instrukcje i materiały szkoleniowe dotyczące planowania zabiegów polowych (czas, wydajność, straty organizacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego