KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Oblicz wydajność rzeźną brojlera kurzego, który przed ubojem ważył 3,0 kg, a masa tuszki po uboju wynosiła 1,8 kg.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania wydajności rzeźnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność rzeźną liczy się jako stosunek masy tuszki do masy zwierzęcia przed ubojem, wyrażony w procentach. Obliczenie: 1,8 kg / 3,0 kg = 0,6, a następnie 0,6 × 100% = 60%. Dlatego prawidłowy wynik to 60%.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność rzeźna (w ujęciu stosowanym w zadaniach szkolnych) to procentowy udział masy tuszki po uboju w masie zwierzęcia przed ubojem (masie żywej). W praktyce pozwala to szybko ocenić, jak duża część masy przed ubojem przechodzi w produkt poubojowy.

Krok 1. Zapisz wzór
Wydajność rzeźna = (masa tuszki / masa przed ubojem) × 100%

Krok 2. Podstaw dane
masa przed ubojem = 3,0 kg
masa tuszki = 1,8 kg

Krok 3. Oblicz iloraz
1,8 / 3,0 = 0,6

Krok 4. Zamień na procent
0,6 × 100% = 60%

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 70% – typowy wynik błędnego, zbyt wczesnego zaokrąglenia albo pomylenia proporcji (np. przyjęcia 2,1/3,0 zamiast 1,8/3,0).
  • 50% – odpowiadałoby sytuacji, gdy tuszka ważyłaby 1,5 kg przy 3,0 kg masy przed ubojem; to inny zestaw danych niż w zadaniu.
  • 40% – pojawia się, gdy ktoś pomyli działania (np. 1,8 − 1,2 = 0,6 i błędnie interpretuje wynik) albo źle przeliczy procenty.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści masz dwie masy (przed i po uboju), najpierw zadaj sobie pytanie: "co jest częścią, a co całością?". Całość to masa przed ubojem, a część to masa tuszki, dlatego dzielisz po uboju przez przed ubojem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność rzeźna to wskaźnik procentowy mówiący, jaka część masy ptaka przed ubojem stanowi masa tuszki po uboju. Najczęściej w zadaniach szkolnych liczy się ją jako: (masa tuszki / masa przed ubojem) × 100%.
1) Zapisz wzór: (masa tuszki / masa przed ubojem) × 100%.
2) Podstaw liczby z treści.
3) Oblicz iloraz.
4) Pomnóż wynik przez 100 i dopisz znak %.
To minimalizuje ryzyko pomyłki kolejności działań.
Ponieważ masa przed ubojem jest "całością" (punktem odniesienia), a masa tuszki jest "częścią" tej masy po przetworzeniu w procesie uboju. Wskaźnik ma pokazać, jaki procent całości stanowi uzyskany produkt poubojowy.
W praktyce i w zadaniach egzaminacyjnych wydajność rzeźna jest najczęściej wyrażana w procentach, bo ułatwia porównywanie partii zwierząt. Można ją policzyć jako ułamek (np. 0,6), ale wynik końcowy zwykle podaje się jako 60%.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie ułamka (dzielenie masy przed ubojem przez masę tuszki), zapomnienie o mnożeniu przez 100%, oraz zaokrąglanie "w głowie" do przypadkowych wartości. Pomaga zapisanie wzoru i obliczeń na brudno.
Wynik musi być mniejszy niż 100%, bo tuszka po uboju nie może ważyć więcej niż zwierzę przed ubojem. Dodatkowo, jeśli masa tuszki jest wyraźnie mniejsza (np. 1,8 z 3,0), to procent powinien wyjść około 60%, a nie np. 90%.
Masa tuszki to masa ptaka po uboju i obróbce poubojowej w zakresie przyjętym w zadaniu (bez części usuwanych podczas patroszenia i przygotowania). W obliczeniach jest to liczba podana w treści i traktowana jako uzyskany produkt poubojowy.
Przydaje się przy ocenie opłacalności produkcji i rozliczeniach sprzedaży: z masy żywej można oszacować, ile tuszek/mięsa realnie uzyska się po uboju. Pomaga też porównywać wyniki różnych partii brojlerów i wpływ żywienia na uzysk.
To jeden z prostych wskaźników efektywności. Pozwala powiązać nakłady (żywienie, utrzymanie, masa żywa) z efektem końcowym w postaci produktu poubojowego. Wyższa wydajność (przy tych samych warunkach) zwykle oznacza korzystniejszy uzysk.
Najczęściej, gdy odpowiedzi są podane jako pełne procenty, wystarczy zaokrąglenie do liczby całkowitej. Warto jednak policzyć dokładnie iloraz i dopiero na końcu zaokrąglić. Jeśli w odpowiedziach są liczby całkowite, wybiera się dokładnie pasującą wartość.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność rzeźną liczy się jako stosunek masy tuszki do masy zwierzęcia przed ubojem, wyrażony w procentach."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: produkcja drobiarska i użytkowość rzeźna
  • Zadania rachunkowe z procentów (arkusze ćwiczeń dla szkół rolniczych)
  • Podstawy technologii mięsa – rozdział o uboju i uzyskach poubojowych (materiały szkolne/branżowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego