W zadaniach tego typu wysokość (rzędna) punktu końcowego K oblicza się na podstawie informacji podanych na szkicu: znanej rzędnej punktu wyjściowego (lub reperu) oraz danych opisujących zmianę wysokości na projektowanym odcinku (np. różnica wysokości, spadek i długość odcinka, ewentualnie kilka odcinków składowych).
Ogólna zasada jest zawsze taka sama: rzędna końcowa = rzędna początkowa ± zmiana wysokości. Znak "+" stosuje się, gdy z danych wynika wzrost wysokości w kierunku punktu K, a znak "−" gdy odcinek opada w kierunku K (co często dotyczy przewodów projektowanych ze spadkiem).
Typowe kroki rozwiązania:
- Odczytaj ze szkicu rzędną punktu odniesienia (start/znany punkt).
- Ustal, jaka jest zmiana wysokości do punktu K (bezpośrednio podana różnica wysokości lub obliczona ze spadku i długości).
- Zastosuj właściwy znak zmiany wysokości zgodnie z kierunkiem projektowania.
- Zapisz wynik z wymaganą dokładnością (w praktyce egzaminacyjnej zwykle do 0,01 m).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi bywają wybierane błędnie? Wartość znacznie zawyżona lub zaniżona zwykle wskazuje na przestawienie przecinka, pomylenie jednostek albo użycie niewłaściwej wielkości ze szkicu. Wynik "bliski" poprawnemu może oznaczać błąd znaku (odjęto zamiast dodać) lub pominięcie jednej składowej zmiany wysokości, gdy szkic zawiera kilka odcinków.
Na egzaminie opłaca się wykonać szybki test sensowności: jeśli szkic wskazuje spadek w kierunku K, to rzędna K powinna być niższa od rzędnej punktu początkowego; jeśli jest odwrotnie, najczęściej doszło do błędu w znaku albo w odczycie danych.
