W profilu podłużnym (niwelecie) pochylenie i opisuje, jak zmienia się wysokość na jednostkę długości: i = ΔH / L. Gdy i podane jest w procentach, to 1% oznacza 1 m zmiany wysokości na 100 m długości, czyli 0,01 m na 1 m.
Najpierw ustalamy, gdzie leży punkt środkowy niwelety. Długość trasy wynosi 400 m, więc punkt środkowy jest po 400/2 = 200 m od punktu początkowego.
Następnie liczymy zmianę wysokości na tym odcinku. Pochylenie wynosi i = -1% = -0,01. Znak "-" oznacza, że wraz ze wzrostem kilometrażu wysokość maleje (spadek). Zatem:
ΔH = i · L = (-0,01) · 200 m = -2,00 m
Wysokość w punkcie środkowym to wysokość początkowa plus zmiana wysokości:
Hśr = 100,00 m + (-2,00 m) = 98,00 m
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 99,00 m odpowiadałoby spadkowi 1 m na 200 m (czyli -0,5%) albo błędnemu przyjęciu innej odległości niż 200 m.
- 101,00 m wskazuje na dodanie wysokości zamiast jej odjęcia, czyli zignorowanie ujemnego znaku pochylenia.
- 102,00 m może wynikać z pomylenia "punktu środkowego" z końcem trasy (400 m), a jednocześnie błędnej interpretacji znaku; przy 400 m i -1% zmiana wynosiłaby -4,00 m, więc tym bardziej nie 102,00 m.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj po drodze dwa kroki kontrolne: (1) odległość do punktu (tu 200 m), (2) znak zmiany wysokości wynikający z i. To minimalizuje pomyłki rachunkowe.
