KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
Oblicz zapotrzebowanie na gaz w budynku jednorodzinnym wyposażonym w gazowy grzejnik wody przepływowej o mocy 17,5 kW oraz kocioł gazowy c.o. o mocy 17 kW. Do obliczeń wykorzystaj dane zawarte w tabeli zużycia gazu.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą zużycia gazu przez różne urządzenia gazowe.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapotrzebowanie na gaz wyznacza się przez odczyt z tabeli godzinowego zużycia dla każdego odbiornika (dla mocy 17,5 kW i 17 kW), a następnie zsumowanie tych wartości. Suma maksymalnych zużyć obu urządzeń daje wynik 4,1 m3/h.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć zapotrzebowanie na gaz w budynku z kilkoma odbiornikami, w praktyce wykonuje się bilans maksymalnego (godzinowego) poboru paliwa. W tym zadaniu kluczowe jest użycie tabeli zużycia gazu, która przypisuje urządzeniom o danej mocy (w kW) odpowiadające im zużycie gazu (w m3/h) dla przyjętych założeń tabeli.

Krok 1: dla gazowego grzejnika wody przepływowej o mocy 17,5 kW odczytuje się w tabeli odpowiadające mu zużycie w m3/h.

Krok 2: dla kotła gazowego c.o. o mocy 17 kW analogicznie odczytuje się zużycie w m3/h.

Krok 3: wartości z kroków 1–2 sumuje się, ponieważ zadanie dotyczy zapotrzebowania przy pracy odbiorników, a tabelaryczne wartości są podawane jako strumień godzinowy. Otrzymana suma odpowiada wymaganemu zapotrzebowaniu instalacji na gaz.

Wynik 4,1 m3/h jest poprawny, bo odpowiada sumie tabelarycznych strumieni zużycia dla 17,5 kW oraz 17 kW. Odpowiedzi niższe (3,3 m3/h i 3,8 m3/h) zwykle wynikają z pominięcia części obciążenia, błędnego odczytu wiersza/kolumny lub założenia, że jedno urządzenie "zastępuje" drugie. Zawyżony wynik 5,3 m3/h może być skutkiem odczytu z tabeli dla większej mocy niż podana albo błędnego przeliczenia jednostek. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: (1) czy uwzględniono wszystkie odbiorniki, (2) czy właściwie dobrano moc w tabeli, (3) czy jednostka końcowa to m3/h.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej odczytuje się z tabeli (lub z danych producenta) zużycie gazu w m3/h dla każdego urządzenia przy jego mocy, a potem sumuje te wartości. To daje maksymalny godzinowy pobór gazu, potrzebny m.in. do doboru przewodów i gazomierza.
Bo moc w kW nie jest bezpośrednio tym samym co zużycie w m3/h. Tabela uwzględnia przyjęte założenia (np. rodzaj gazu i parametry odniesienia) i pozwala szybko przypisać mocy urządzenia odpowiadający jej strumień zużycia paliwa.
m3/h oznacza objętościowy strumień zużycia gazu w ciągu godziny. W praktyce służy do wyznaczania maksymalnego poboru paliwa przez odbiorniki, co jest potrzebne przy obliczeniach hydraulicznych instalacji, doborze średnic oraz weryfikacji przepustowości gazomierza.
Sumuje się je, gdy oblicza się zapotrzebowanie maksymalne (bilans godzinowy) dla instalacji lub odcinka instalacji zasilającego kilka urządzeń. Na egzaminie przyjmuj sumowanie, jeśli zadanie nie podaje współczynników jednoczesności ani innych ograniczeń pracy odbiorników.
Typowe pomyłki to: odczyt dla niewłaściwej mocy (np. z sąsiedniego wiersza), pomylenie kolumn (inne warunki odniesienia), nieuwzględnienie drugiego urządzenia oraz wpisanie wyniku w złej jednostce. Pomaga zaznaczenie obu mocy i kontrola, czy suma jest logiczna.
Nie zawsze. Zależy to od sprawności urządzenia, rodzaju gazu i warunków odniesienia przyjętych w tabeli. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że tabela podaje gotowe zużycie dla typowych założeń, więc kluczowe jest poprawne dopasowanie mocy i właściwe zsumowanie wartości.
Można wykonać kontrolę logiczną: większa moc powinna oznaczać większe zużycie, a suma dwóch podobnych mocy powinna dać wynik wyraźnie większy niż dla jednego urządzenia. Taka kontrola nie zastępuje tabeli, ale pozwala wychwycić skrajne błędy typu pominięcie odbiornika.
Umożliwia dobór elementów instalacji: średnic przewodów, armatury, a często także sprawdzenie doboru gazomierza i warunków przyłączenia. Zbyt małe przyjęte zapotrzebowanie może skutkować spadkami ciśnienia i nieprawidłową pracą urządzeń, a zbyt duże przewymiarowaniem.
W bilansie zużycia gazu oba są traktowane jako odbiorniki o określonej mocy, dla których odczytuje się zużycie z tabeli. Różnią się przeznaczeniem (c.w.u. vs. centralne ogrzewanie), ale w tym typie zadania liczy się ich moc i wynikowe zużycie paliwa w m3/h.
Stosuj stały schemat: (1) wypisz wszystkie odbiorniki i ich moce, (2) odczytaj dla każdej mocy zużycie w m3/h z tabeli, (3) zsumuj, (4) sprawdź jednostkę i zaokrąglenie. Ten algorytm ogranicza ryzyko pominięcia danych.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zapotrzebowanie na gaz wyznacza się przez odczyt z tabeli godzinowego zużycia dla każdego odbiornika (dla mocy 17,5 kW i 17 kW), a następnie zsumowanie tych wartości.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z projektowania/obliczeń instalacji gazowych (bilans godzinowy, dobór przewodów)
  • Instrukcje producentów urządzeń gazowych (zależność mocy i zużycia paliwa)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dotyczące doboru gazomierza i obliczeń zapotrzebowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego