Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 23.
Obróbka wykończeniowa druku, która pozwala na otrzymanie efektu wskazanego na ilustracji strzałką, wymaga zastosowania operacji
Ilustracja przedstawia fragment powierzchni z efektem wypukłości, wskazanym przez czerwoną strzałkę.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakierowanie wybiórcze stosuje się, gdy trzeba podkreślić tylko fragment wydruku (np. uzyskać miejscowy połysk/mat lub kontrast faktury), a resztę pozostawić bez zmiany.
Pozostałe operacje dają inny efekt: grawerowanie usuwa/znakuje materiał, tłoczenie folią daje metaliczną folię, a kalandrowanie zmienia głównie całą powierzchnię.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy uszlachetniania (obróbki wykończeniowej) pozwalającego uzyskać lokalny, punktowy efekt wskazany na ilustracji. Operacją typowo stosowaną do wyróżnienia wybranych elementów projektu (np. logo, napis, fragment zdjęcia) jest lakierowanie wybiórcze. W praktyce oznacza to nałożenie lakieru tylko w określonych miejscach, dzięki czemu uzyskuje się kontrast względem tła: najczęściej miejscowy połysk, czasem mat lub wrażenie innej "gładkości"/faktury.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Grawerowanie laserowe (laser) polega na znakowaniu/ablacji materiału. To proces, który tworzy ślad przez usunięcie lub zmianę warstwy, a nie przez nałożenie transparentnej warstwy lakieru. Efekt jest zwykle "wypalony"/wytrawiony, a nie typowo lakierniczy.
  • Tłoczenie folią (hot-stamping) przenosi folię (często metaliczną) w miejscach docisku matrycy. Daje efekt metaliczny lub barwny folii oraz może wprowadzać wyraźną zmianę optyczną i czasem relief. To inna kategoria efektu niż klasyczny miejscowy lakier (który jest zwykle przezroczysty i bazuje na połysku lub matowości).
  • Kalandrowanie szczotkowe to proces mechanicznego wygładzania/nadawania połysku przez obróbkę powierzchniową, zazwyczaj wpływający na większy obszar lub całość arkusza/warstwy. Nie jest to typowa metoda uzyskiwania precyzyjnych, punktowych akcentów zgodnych z kształtem elementu graficznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na ilustracji widać wyróżnienie tylko konkretnego elementu (a reszta wygląda "normalnie"), w pierwszej kolejności rozważ procesy miejscowe: lakier wybiórczy lub folię. Następnie rozróżnij je po charakterze: lakier = zmiana połysku/matu i "szkliste" wykończenie, folia = wyraźna warstwa barwna/metaliczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest lakierowanie wybiórcze w poligrafii?
Lakierowanie wybiórcze to uszlachetnianie polegające na nałożeniu lakieru tylko na wybrane elementy wydruku (np. logo lub napis). Najczęściej służy do uzyskania miejscowego połysku lub kontrastu mat/połysk, aby wyróżnić fragment projektu bez zmiany całej powierzchni.
Jak rozpoznać na wydruku efekt lakieru wybiórczego?
Najczęściej widać, że tylko określone fragmenty "łapią światło" i błyszczą pod kątem, a tło pozostaje matowe lub mniej błyszczące. Czasem powierzchnia w miejscu lakieru jest też bardziej gładka w dotyku. Kluczowa cecha: efekt dotyczy precyzyjnie wybranych kształtów.
Dlaczego tłoczenie folią to nie to samo co lakier wybiórczy?
Tłoczenie folią przenosi na podłoże folię (często metaliczną) i daje wyraźny efekt koloru/metaliczności. Lakier wybiórczy zwykle jest przezroczysty i zmienia głównie połysk lub matowość. Obie techniki mogą wyróżniać elementy, ale wizualnie i technologicznie są inne.
Co daje grawerowanie laserowe w porównaniu do lakierowania?
Grawerowanie laserowe polega na znakowaniu przez zmianę lub usunięcie warstwy materiału (np. przypalenie, wytrawienie). To tworzy ślad "w materiale", a nie dodatkową warstwę wykończeniową. Lakierowanie dodaje cienką warstwę lakieru, która zmienia wygląd powierzchni (np. połysk) bez jej usuwania.
Kiedy stosuje się lakierowanie wybiórcze w druku offsetowym?
Stosuje się je, gdy projekt wymaga zaakcentowania wybranych elementów: logo, nazwy marki, grafiki promocyjnej, numeracji lub detalu na opakowaniu. To typowe rozwiązanie dla okładek, folderów, zaproszeń i etykiet, gdzie liczy się efekt premium bez dużej zmiany konstrukcji wyrobu.
Jakie są typowe błędy na egzaminie przy rozpoznawaniu uszlachetnień?
Częsty błąd to mylenie lakieru wybiórczego z folią, bo oba efekty "wyróżniają" element. Drugi błąd to ignorowanie tego, czy efekt jest lokalny czy na całej powierzchni (kalandrowanie zwykle wpływa szerzej). Warto też pamiętać, że laser daje ślad przez modyfikację materiału, nie przez połysk lakieru.
Czy lakierowanie wybiórcze zawsze oznacza efekt UV?
Nie zawsze. W praktyce popularny jest wariant UV, bo daje mocny połysk i dobrą odporność, ale "wybiórcze" odnosi się do sposobu nałożenia (tylko w wybranych miejscach), a nie wyłącznie do rodzaju utwardzania. Na egzaminie rozpoznawaj przede wszystkim cechę miejscowości efektu.
Jakie cechy odróżniają kalandrowanie od lakierowania?
Kalandrowanie to obróbka mechaniczna powierzchni (wygładzanie, nadawanie połysku), zwykle oddziałująca na większy obszar materiału. Lakierowanie to nałożenie warstwy lakieru, która może być pełna lub wybiórcza. Jeśli efekt jest precyzyjny i "w kształcie grafiki", częściej wskazuje to na lakier wybiórczy.
Jak przygotować plik do lakierowania wybiórczego w praktyce?
Zwykle przygotowuje się osobną formę/warstwę dla lakieru (tzw. maskę), która dokładnie wskazuje miejsca pokrycia. Ważne jest zachowanie pasowania, odpowiednich odstępów oraz czytelnego rozdzielenia elementów lakierowanych od tła. Szczegóły zależą od workflow drukarni i użytej technologii.
Jakie pytania pomagają odróżnić lakier wybiórczy od folii na ilustracji?
Zadaj sobie: czy efekt jest przezroczysty (zmiana połysku) czy ma własny kolor/metaliczność (folia)? Czy wygląda jak "szkliste" podbicie światła, czy jak nałożona barwna warstwa? Jeśli to subtelny połysk tylko na fragmencie – najczęściej pasuje lakierowanie wybiórcze.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Lakierowanie wybiórcze stosuje się, gdy trzeba podkreślić tylko fragment wydruku (np. uzyskać miejscowy połysk/mat lub kontrast faktury), a resztę pozostawić bez zmiany."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Spot varnish – https://en.wikipedia.org/wiki/Varnish#Printing_varnishes (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Tłoczenie (poligrafia) – https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C5%82oczenie (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): Hot stamping – https://en.wikipedia.org/wiki/Hot_stamping (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Karty technologiczne i próbki uszlachetnień (lakier wybiórczy, folia hot-stamping, tłoczenie, laminowanie) dostępne w drukarni
  • Materiały producentów lakierów/UV i opis procesów "spot varnish/spot UV" (broszury technologiczne)
  • Ćwiczenia porównawcze: rozpoznawanie uszlachetnień na podstawie rzeczywistych wydruków i opisów procesów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego