KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 15.
Ociosy wyrobisk powinny być odchylone na zewnątrz o kąt co najmniej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalne odchylenie ociosów na zewnątrz ogranicza ryzyko obwałów i poprawia stateczność wyrobiska, zmniejszając możliwość odspajania się brył ze ścian. Wartość "10°" jest w tym ujęciu wymaganą dolną granicą, a mniejsze kąty nie zapewniają porównywalnego marginesu bezpieczeństwa.

Pełne wyjaśnienie:

Ocios to boczna powierzchnia wyrobiska. Jego geometria ma bezpośredni wpływ na stateczność górotworu w rejonie wyrobiska oraz na poziom zagrożenia obwałowego. Odchylenie ociosów na zewnątrz (czyli nadanie im niewielkiego "rozchylenia") działa profilaktycznie: ogranicza możliwość klinowania się i odspajania fragmentów skał, zmniejsza koncentracje naprężeń przy krawędziach oraz ułatwia współpracę górotworu z obudową.

Odpowiedź "10°" oznacza minimalny wymagany kąt odchylenia. Taka wartość jest typowo zapamiętywana jako wymóg graniczny: spełnienie warunku "co najmniej" oznacza, że kąty mniejsze nie spełniają kryterium, natomiast większe mogą (w zależności od technologii i warunków) poprawiać bezpieczeństwo, ale jednocześnie wpływają na przekrój wyrobiska i zakres robót.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w kontekście pytania:

  • "7°" i "5°" nie spełniają warunku "co najmniej", więc nie mogą być minimalną wartością wymaganą.
  • "15°" jest większe niż wartość minimalna, ale pytanie dotyczy dolnej granicy. W testach z wymaganiami minimalnymi wybiera się wartość graniczną, nie dowolną większą.

W praktyce górniczej warto łączyć tę wiedzę z obserwacją warunków geologicznych: spękania, zawodnienie czy osłabienie warstw mogą wymagać dodatkowych środków (np. wzmocnionej obudowy, kotwienia, ograniczenia postępu robót). Sama wartość kąta jest elementem szerszego systemu bezpieczeństwa i utrzymania wyrobisk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ocios to boczna powierzchnia (ściana) wyrobiska. Jego kształt i stan techniczny wpływają na stateczność górotworu oraz ryzyko obwałów. W praktyce kontroluje się m.in. spękania, odspojenia i współpracę ociosu z obudową.
Odchylenie ociosów na zewnątrz zwiększa bezpieczeństwo: zmniejsza skłonność do odspajania się brył i ogranicza koncentracje naprężeń przy krawędziach wyrobiska. Ułatwia też utrzymanie stabilnej geometrii przekroju w czasie eksploatacji.
"Co najmniej" oznacza wartość minimalną, której nie wolno zaniżać. Jeżeli wymóg brzmi "kąt co najmniej 10°", to 10° spełnia warunek, a 7° i 5° go nie spełniają. Większe wartości mogą spełniać, ale nie są minimalne.
Zbyt małe odchylenie może zwiększać ryzyko obwałów i odspojenia fragmentów skał, zwłaszcza w górotworze spękanym lub osłabionym. Może też utrudniać prawidłową współpracę z obudową i sprzyjać lokalnym uszkodzeniom wyrobiska.
Nie zawsze. Większy kąt może poprawiać stateczność, ale zwiększa zakres robót (większy przekrój) i może kolidować z założoną technologią oraz obudową. W praktyce dobiera się geometrię do warunków geologicznych, obudowy i wymagań organizacyjnych.
Szczególnie po robotach strzałowych, po wstrząsach, przy zmianie litologii, w strefach uskokowych, przy zawodnieniu oraz tam, gdzie obserwuje się spękania i odspojenia. Wtedy częściej wykonuje się oględziny i stosuje dodatkowe zabezpieczenia.
Geometria wyrobiska wpływa na rozkład obciążeń i sposób pracy obudowy. Przy mniej korzystnych warunkach górotworu sama geometria może nie wystarczyć i stosuje się wzmocnienia (np. kotwienie, obudowę podatną lub wzmocnioną). To element jednego systemu zabezpieczenia.
Częsty błąd to wybór "największej" liczby, bo wydaje się bezpieczniejsza, mimo że pytanie dotyczy minimum. Inny błąd to pomijanie zwrotu "co najmniej" i wybieranie wartości "na oko". Warto zawsze podkreślić sobie w myślach słowo-klucz.
Najpierw odczytaj warunek: "co najmniej" oznacza minimum. Następnie wybierz wartość graniczną, a nie większą "na zapas". Jeśli znasz minimalny wymagany kąt, wskazujesz go bez liczenia. Gdy nie znasz, nie zgaduj po wielkości – wróć do materiałów normatywnych.
Wymagania ustala się w dokumentach obowiązujących w górnictwie (przepisy i akty wykonawcze), a także w instrukcjach zakładowych i dokumentacji techniczno-ruchowej lub projektach robót. Konkretna wartość może zależeć od rodzaju wyrobiska i warunków górotworu.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Minimalne odchylenie ociosów na zewnątrz ogranicza ryzyko obwałów i poprawia stateczność wyrobiska, zmniejszając możliwość odspajania się brył ze ścian."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla górnictwa podziemnego stosowane w zakładzie
  • Podręczniki z podstaw geomechaniki/górnictwa podziemnego (rozdziały o stateczności wyrobisk i obudowie)
  • Instrukcje zakładowe prowadzenia robót i utrzymania wyrobisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego