KWALIFIKACJA AUD2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Odbitki w formacie 10 x 15 cm można wykonać bez kadrowania z negatywu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odbitka 10×15 cm ma proporcję boków 2:3 (10:15). Bez kadrowania da się ją wykonać z negatywu o tej samej proporcji, czyli z klatki 24×36 mm (małoobrazkowej). Formaty 6×6 cm (1:1), 6×4,5 cm (4:3) i 4×5 cala (4:5) wymagałyby przycięcia obrazu.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek "bez kadrowania" oznacza, że proporcje boków obrazu źródłowego i odbitki muszą być takie same. Dla odbitki 10×15 cm stosunek boków wynosi 10:15, czyli po skróceniu 2:3. Jeżeli negatyw ma identyczną proporcję, obraz można powiększyć (lub wydrukować) tak, by wypełnić papier w całości bez obcinania fragmentów kadru.

Odpowiedź "24×36 mm" jest poprawna, ponieważ klasyczna klatka filmu małoobrazkowego (35 mm) ma proporcję 24:36, czyli również 2:3. To dokładnie ta sama relacja, co w formacie 10×15 cm, więc w typowej praktyce laboratoryjnej taki zestaw pozwala uzyskać pełny kadr na papierze bez przycięcia.

Pozostałe formaty mają inne proporcje, więc przy próbie wykonania odbitki 10×15 cm pojawi się konieczność przycięcia lub pozostawienia marginesów:

  • "6×6 cm" to format kwadratowy (1:1). Aby uzyskać prostokąt 2:3, trzeba uciąć znaczną część obrazu (albo zaakceptować niezadrukowane pasy).
  • "6×4,5 cm" daje proporcję 4:3. To format zbliżony do wielu matryc cyfrowych, ale nie do 2:3, więc również wymaga kadrowania przy wydruku 10×15.
  • "4×5 cala" ma proporcję 4:5 (zbliżoną do 8×10), a nie 2:3. Przy przejściu na 10×15 cm trzeba obciąć kadr w jednym z kierunków.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach najszybciej porównuj proporcje, a nie "wielkość" formatu. Wystarczy skrócić ułamki (np. 10/15 = 2/3) i sprawdzić, czy drugi format daje tę samą relację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Bez kadrowania" znaczy, że nie obcinasz żadnej części obrazu, a cały kadr mieści się na papierze. Żeby to było możliwe, proporcje boków materiału źródłowego i odbitki muszą być takie same. W przeciwnym razie pojawią się białe marginesy albo konieczność przycięcia.
Format 10×15 cm ma proporcję 10:15, czyli po uproszczeniu 2:3. To ta sama proporcja, którą często spotyka się w fotografii małoobrazkowej i w wielu aparatach ustawionych na format 3:2.
Klatka 24×36 mm ma stosunek boków 24:36, czyli 2:3. Ponieważ odbitka 10×15 cm ma również proporcję 2:3, można wykonać powiększenie tak, aby obraz wypełnił papier bez obcinania kadru.
Nie, bo 6×6 cm to kwadrat (proporcja 1:1), a 10×15 cm to prostokąt 2:3. Aby wypełnić cały papier 10×15, trzeba uciąć fragmenty obrazu z góry i dołu lub z boków. Alternatywą są marginesy.
Format 6×4,5 cm ma proporcję 4:3. To inny stosunek boków niż 2:3 w formacie 10×15, więc przy wydruku pojawia się konflikt proporcji. W praktyce oznacza to konieczność kadrowania albo pozostawienia niezadrukowanej części papieru.
Format 4×5 cala ma proporcję 4:5, a odbitka 10×15 cm ma 2:3. To różne kształty prostokąta, więc nie da się jednocześnie zachować całego kadru i zapełnić papieru. Zwykle trzeba przyciąć obraz w jednym kierunku.
Najprościej policzyć stosunek krótszego boku do dłuższego i uprościć ułamek. Dla 10×15: 10/15 = 2/3. Dla 24×36: 24/36 = 2/3. Jeśli po uproszczeniu ułamki są równe, formaty są zgodne i nie ma potrzeby kadrowania.
Częsty błąd to wybór "większego" negatywu zamiast analizy proporcji. Drugi błąd to mylenie proporcji 3:2 z 4:3, bo oba są prostokątne. Warto też uważać na jednostki (mm, cm, cale) i zawsze porównywać samą relację boków.
Tak. Jeśli zdjęcie ma proporcję 3:2, zwykle pasuje do 10×15 bez kadrowania. Gdy aparat zapisuje 4:3 (częste w smartfonach), przy wydruku 10×15 pojawi się konieczność przycięcia lub powstaną białe paski. To ważne przy zamówieniach w labie.
Najwygodniejsze jest ustawienie proporcji 3:2 (równoważne 2:3). Wtedy kadr z założenia odpowiada formatowi 10×15 cm i zwykle nie wymaga przycinania. Jeśli fotografujesz w RAW, możesz też zachować pełne pole i dopasować kadr w obróbce.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Odbitka 10×15 cm ma proporcję boków 2:3 (10:15)."

Źródła:

  • Wikipedia: "135 film" (informacja o formacie klatki 24×36 mm), https://en.wikipedia.org/wiki/135_film - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Print size" (omówienie formatów odbitek i zależności proporcji), https://en.wikipedia.org/wiki/Print_size - dostęp 2026-02-27
  • Cambridge in Colour: "Aspect Ratios in Photography" (wyjaśnienie proporcji 3:2 i kadrowania), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/aspect-ratio.htm - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik podstaw fotografii: rozdział o formatach filmu i proporcjach obrazu
  • Materiały producentów labów fotograficznych o proporcjach wydruków (np. 10×15, 13×18, 15×21)
  • Ćwiczenia praktyczne: porównywanie kadrów 1:1, 4:3 i 3:2 na tych samych ujęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego