KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 21.
Odchylenia przypadające na rozchód sprzedanych wyrobów gotowych wynoszą
Ilustracja przedstawia fragment dokumentu księgowego związanego z rozliczeniami finansowymi w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchylenia przypadające na rozchód sprzedanych wyrobów to ta część odchyleń kosztów (np. między kosztem standardowym a rzeczywistym), którą rozlicza się na sprzedaną ilość/wartość wyrobów. Wynik 700 zł oznacza kwotę odchyleń przypisaną do kosztu własnego sprzedaży, a nie do zapasu wyrobów gotowych.

Pełne wyjaśnienie:

W rachunku kosztów standardowych (normatywnych) często porównuje się koszt standardowy (wynikający z norm) z kosztem rzeczywistym (poniesionym faktycznie). Różnica między nimi to odchylenia. Odchylenia nie zawsze "obciążają" w całości wynik sprzedaży – zwykle trzeba je rozliczyć pomiędzy:

  • część dotyczącą rozchodu sprzedanych wyrobów (czyli koszt własny sprzedaży),
  • część dotyczącą zapasu wyrobów gotowych (pozostających w magazynie).

Odpowiedź "700 zł" oznacza kwotę odchyleń, która – zgodnie z danymi wejściowymi z zadania (zwykle w tabeli/załączniku) – została przypisana do sprzedanych wyrobów. W praktyce robi się to przez podział odchyleń odpowiednim kluczem (najczęściej proporcją ilości sprzedanej do ilości wytworzonej albo proporcją wartości rozchodu do łącznej wartości, zależnie od metody przyjętej w zadaniu).

Dlaczego pozostałe kwoty mogą być błędne?

  • "800 zł" może wynikać z prostego przepisania częściowej wartości odchyleń (np. dla produkcji) bez uwzględnienia podziału na sprzedaż i zapas.
  • "976 zł" może być skutkiem zastosowania niewłaściwej podstawy rozliczenia (np. wartości zamiast ilości lub odwrotnie) albo pomylenia narzutu odchylenia na jednostkę z kwotą łączną.
  • "1 400 zł" często odpowiadałoby całkowitym odchyleniom okresu/partii, które nie powinny w całości trafić na rozchód, jeżeli część wyrobów pozostała w zapasie.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz wynik, upewnij się, czy zadanie wymaga odchyleń przypadających na rozchód (sprzedaż), czy odchyleń ogółem, albo odchyleń przypadających na zapas. Te trzy wartości są różne i łatwo je pomylić, zwłaszcza gdy dane są w tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odchylenia to różnice między kosztem standardowym (normatywnym) a kosztem rzeczywistym. Pokazują, czy koszty wykonania produkcji były wyższe lub niższe od założeń. W analizie odchyleń ważne jest też, jak je rozliczyć na sprzedaż i zapasy.
Najczęściej dzieli się odchylenia proporcjonalnie: część przypada na sprzedane wyroby (koszt własny sprzedaży), a część zostaje w zapasie wyrobów gotowych. Klucz podziału zależy od treści zadania (np. proporcja ilościowa lub wartościowa).
Jeżeli część produkcji pozostaje w magazynie, to część odchyleń dotyczy niesprzedanych wyrobów. Przypisanie 100% odchyleń do sprzedaży zaniża lub zawyża wynik okresu, bo ignoruje fakt, że zapas "niesie" część kosztów.
Zwykle potrzebujesz łącznej kwoty odchyleń (różnicy standard vs rzeczywisty) oraz informacji o wielkości sprzedaży i zapasu: ilości albo wartości. Na tej podstawie wyznacza się udział rozchodu w całości i mnoży przez odchylenia.
Nie. W zadaniach spotyka się podział ilościowy (np. według sztuk) albo wartościowy (np. według wartości standardowej rozchodu i zapasu). Najważniejsze jest odczytanie, jaką podstawę wskazuje treść lub tabela w zadaniu.
Gdy koszt rzeczywisty jest wyższy niż standardowy, powstają niekorzystne odchylenia, które (w części przypisanej do rozchodu) zwiększają koszt własny sprzedaży. Odwrotnie, korzystne odchylenia mogą ten koszt obniżać.
Typowe pomyłki to: wzięcie odchyleń ogółem zamiast przypadających na rozchód, użycie złej proporcji (ilości zamiast wartości), pomylenie wielkości wytworzonej ze sprzedaną oraz nieuwzględnienie, że część odchyleń zostaje w zapasie.
To wartość wyrobów gotowych, które opuściły magazyn z powodu sprzedaży i zostały ujęte jako koszt własny sprzedaży. W analizie odchyleń chodzi o to, jaka część różnic kosztowych dotyczy właśnie tej sprzedanej części produkcji.
Odchylenia na rozchód dotyczą tylko sprzedanych wyrobów i wpływają na wynik okresu. Odchylenia na zapas zostają "w bilansie" w wycenie zapasu wyrobów gotowych. Rozróżnienie wynika z tego, jaka część produkcji została sprzedana.
Ćwicz schemat: ustalenie odchyleń ogółem → wybór podstawy podziału (ilość lub wartość) → wyznaczenie udziału rozchodu → obliczenie kwoty dla rozchodu i dla zapasu. Warto trenować czytanie tabel i kontrolę wyniku (czy suma części daje całość).
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odchylenia przypadające na rozchód sprzedanych wyrobów to ta część odchyleń kosztów (np. między kosztem standardowym a rzeczywistym), którą rozlicza się na sprzedaną ilość/wartość wyrobów."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów (koszty standardowe, odchylenia, rozliczanie odchyleń)
  • Zadania maturalne i egzaminacyjne z kalkulacji odchyleń w rachunkowości zarządczej
  • Materiały szkolne dla kwalifikacji EKA.7 dotyczące ewidencji kosztów i kalkulacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego