W rachunku kosztów standardowych (normatywnych) często porównuje się koszt standardowy (wynikający z norm) z kosztem rzeczywistym (poniesionym faktycznie). Różnica między nimi to odchylenia. Odchylenia nie zawsze "obciążają" w całości wynik sprzedaży – zwykle trzeba je rozliczyć pomiędzy:
- część dotyczącą rozchodu sprzedanych wyrobów (czyli koszt własny sprzedaży),
- część dotyczącą zapasu wyrobów gotowych (pozostających w magazynie).
Odpowiedź "700 zł" oznacza kwotę odchyleń, która – zgodnie z danymi wejściowymi z zadania (zwykle w tabeli/załączniku) – została przypisana do sprzedanych wyrobów. W praktyce robi się to przez podział odchyleń odpowiednim kluczem (najczęściej proporcją ilości sprzedanej do ilości wytworzonej albo proporcją wartości rozchodu do łącznej wartości, zależnie od metody przyjętej w zadaniu).
Dlaczego pozostałe kwoty mogą być błędne?
- "800 zł" może wynikać z prostego przepisania częściowej wartości odchyleń (np. dla produkcji) bez uwzględnienia podziału na sprzedaż i zapas.
- "976 zł" może być skutkiem zastosowania niewłaściwej podstawy rozliczenia (np. wartości zamiast ilości lub odwrotnie) albo pomylenia narzutu odchylenia na jednostkę z kwotą łączną.
- "1 400 zł" często odpowiadałoby całkowitym odchyleniom okresu/partii, które nie powinny w całości trafić na rozchód, jeżeli część wyrobów pozostała w zapasie.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz wynik, upewnij się, czy zadanie wymaga odchyleń przypadających na rozchód (sprzedaż), czy odchyleń ogółem, albo odchyleń przypadających na zapas. Te trzy wartości są różne i łatwo je pomylić, zwłaszcza gdy dane są w tabeli.