"Odchyłka pomiarowa" (tolerancja wymiarowa) to dopuszczalny zakres, w jakim rzeczywisty wymiar elementu może różnić się od wymiaru nominalnego z dokumentacji. W budowie kadłubów jednostek pływających tolerancje rosną wraz z wymiarem elementu, bo zwiększają się wpływy: odkształceń spawalniczych, kumulacji błędów pomiaru oraz trudności w bazowaniu dużych detali.
Na rysunku technicznym podano wymiar 4500. Jeżeli na rysunku liniowym nie podano jednostki, w praktyce rysunku technicznego przyjmuje się milimetry, więc jest to 4500 mm, czyli 4,5 m. Następnie należy skorzystać z tabeli, w której kolumny opisują zakresy "Wymiar [m]": do 2,0; do 6,0; do 13,0; do 24,0. Wartość 4,5 m mieści się w zakresie powyżej 2,0 m i do 6,0 m, dlatego właściwa odchyłka z wiersza "Odchyłka pomiarowa [mm]" to ±1,5.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "±1,0" odpowiada najmniejszym elementom (do 2,0 m). To częsty błąd wynikający z nieuwzględnienia, że 4,5 m przekracza 2,0 m.
- "±2,0" dotyczy większego zakresu (do 13,0 m). Wybranie tej wartości zwykle wynika z pomylenia przedziałów lub przyjęcia, że im większa liczba w tabeli, tym "bezpieczniej".
- "±2,5" jest dla największych wymiarów (do 24,0 m). Tę odpowiedź wybiera się najczęściej przy błędzie jednostek lub przy mechanicznej tendencji do wybierania skrajnej tolerancji.
W praktyce kontrolnej, dla wymiaru nominalnego 4500 mm i tolerancji ±1,5 mm, akceptowalny zakres to 4498,5–4501,5 mm. Przekroczenie tolerancji może utrudnić spasowanie sekcji płatowej podczas montażu bloków kadłuba.
